[Ga: een map omhoog, voorpagina, ]

Người đảng viên lão thành của thành phố Cảng
Cập nhật lúc08:04, Thứ Năm, 08/03/2012 (GMT+7)

Ngày 3-3-2012, nhà cách mạng lão thành Nguyễn Công Hòa qua đời ở tuổi 106. Trong 82 năm tuổi đảng, ông có 2 năm là thành viên của Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội- tổ chức tiền thân của Đảng do Bác Hồ thành lập và lãnh đạo; nguyên Bí thư Thành ủy Hải Phòng, nguyên Tỉnh ủy viên Hải Dương, Phó chủ tịch Thường trực Tổng Công đoàn Việt Nam.

Nhà báo Hải Bình- Tổng Biên tập Báo Hải Dương điện cho tôi báo tin cuối năm 2011 thành phố. Hải Dương đã có một đường phố mang tên Nguyễn Công Hòa. Chợt nghĩ, đây là người đầu tiên ở nước ta được đặt tên phố khi vẫn còn khỏe, minh mẫn, vẫn vui cùng con cháu và gặp gỡ với bạn bè đồng chí.

Là một đảng viên ĐCSVN đã 82 tuổi Đảng, những người cùng thời  làm cách mạng với cụ Hòa như Nguyễn Đức Cảnh, Trần Phú, Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Văn Linh, Bùi Lâm, Lê Thanh Nghị… đã lần lượt “đi gặp cụ Các Mác, cụ Lênin”. Còn cụ Hòa lui về nghỉ hưu hơn 30 năm nay. Thời gian như nước chảy qua cầu, vó câu qua cửa sổ…

Các đồng chí lãnh đạo Tổng liên đoàn lao động Việt Nam chúc mừng cụ Nguyễn Công Hòa nhân dịp nhận Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng (năm 2010).
Các đồng chí lãnh đạo Tổng liên đoàn lao động Việt Nam chúc mừng cụ Nguyễn Công Hòa nhân dịp nhận Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng (năm 2010).

Cụ Hòa quê ở Phù Nội (nay là xã Hùng Sơn) Thanh Miện, Hải Dương. Như tất cả những người nông dân Việt Nam trước Cách mạng Tháng Tám do hoàn cảnh đói nghèo phải tha phương cầu thực ra các thành phố, khu mỏ, hoặc vào Nam bộ làm phu đồn điền cao su. Năm 12 tuổi do nhà quá nghèo, không còn gì để ăn phải lặn lội ra Hải Phòng kiếm sống. Thành phố Cảng Hải Phòng lúc đó là nơi đầu tiên thực dân Pháp đánh chiếm khi tiến quân ra miền Bắc. Người Pháp đã nhìn thấy Hải Phòng sẽ là một thương cảng lớn, một trung tâm công nghiệp ở miền Bắc Việt Nam. Trước đó, cụ Hòa rời nhà đi kiếm sống, lúc đầu đi ở cho một tên quản đề lao ở Hải Dương, rồi tìm đường xuống Hải Phòng. Suốt thời tuổi trẻ cụ Hòa đã từ “vườn hoa đưa người” (một cái chợ bán “nô lệ”) được vào làm thợ phụ trên tàu thủy chở khách. Rồi cuộc sống của người thợ thời mất nước đã đẩy cụ Hòa lần lượt từ Nhà máy Tơ Hải Phòng sang Sở Máy đèn; rồi chuyển sang Nhà máy Quảng Long Xương học nghề thợ tiện. Cụ Hòa còn lang thang làm việc hàng chục năm trời tại các nhà máy: Ca- rông, Máy tơ, Máy chỉ, Máy khuy, Máy gạo, xi măng, gạch men Tần Tài Mậu. Chính từ môi trường thợ thuyền Hải Phòng, cụ đã trở thành một công nhân thực thụ. Năm 19 tuổi, cụ Hòa gia nhập Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí Hội do lãnh tụ Nguyễn Đức Cảnh đứng đầu, tham gia Công hội đỏ. Năm 1930, VNTNCMĐCH chuyển thành Đảng Cộng sản Việt Nam (sau là Đảng Cộng sản Đông Dương). Cụ Hòa là Thành ủy viên phụ trách khu công nghiệp, sau đó ra Hòn Gai tổ chức phong trào công nhân vùng mỏ, trong đó có tổ chức sự kiện treo cờ đỏ trên núi Bài Thơ để kỷ niệm ngày 1-5. Cụ kể, thời gian này Tổng Bí thư Trần Phú đã trực tiếp ra Hải Phòng chỉ đạo phong trào. Cụ Hòa mới võ vẽ a bê xê, Tổng Bí thư Trần Phú vừa chỉ đạo công tác, vừa giúp cụ đọc thông viết thạo. Cuối năm 1930, thực dân Pháp khủng bố phong trào cộng sản. Cụ Hòa bị Hội đồng đề hình ở Hà Nội kết án 20 năm cấm cố, đày ra Côn Đảo. Năm 1936, lúc Mặt trận Bình dân Pháp lên cầm quyền, được thả, cụ trở về Hải Phòng tiếp tục hoạt động. Thành ủy Hải Phòng được thành lập, cụ Hòa được bầu làm Bí thư Thành ủy. Năm 1938, cơ sở Đảng bị lộ, đồng chí Mười Cúc (Nguyễn Văn Linh) sơ tán vào Nam Bộ. Cụ Hòa bị quản thúc ở quê nhà. Chính ở đây sau khi qua các đồng chí Vũ Oanh, Lê Thanh Nghị, Vũ Duy Hiệu liên lạc với Xứ ủy, cụ Hòa cùng các đồng chí ở Thanh Miện như Trần Đức Nguyên, Vũ Mậu… thành lập tổ chức Đảng, đó là huyện ủy đầu tiên của Thanh Miện. Năm 1945 quân và dân Thanh Miện  cướp chính quyền vào ngày 16-17 tháng 8, trước cả Hải Dương và Hà Nội.

Sau đó cụ Hòa là Xứ ủy viên Bắc Kỳ, Xứ ủy viên khu Việt Bắc. Năm 1946, cụ Hòa đại diện công nhân Hải Dương tham gia BCH Tổng Công đoàn Việt Nam, tham gia Quốc hội và là Ủy viên Thường vụ Quốc hội các khóa 1, 2, 3, 4, 5. Tại Đại hội 2, 3, 4 của Đảng, cụ được bầu vào Ban Kiểm tra của Đảng, là Phó chủ tịch Thường trực Tổng công đoàn Việt Nam đến năm 1979 nghỉ hưu.

Ngày 3-3-2012, do tuổi cao sức yếu cụ đã qua đời tại Hà Nội, hưởng thọ 106 tuổi.

Tham gia cách mạng từ thời niên thiếu, có thể nói, cụ Nguyễn Công Hòa đã trưởng thành từ phong trào công nhân Hải Phòng. Lịch sử cách mạng cũng như lịch sử Đảng bộ Hải Phòng luôn luôn ghi nhận công lao đóng góp của đồng chí Nguyễn Công Hòa như một trong những đảng viên tiền phong lãnh đạo phong trào cách mạng đất Cảng, góp phần vào thắng lợi chung của cách mạng Việt Nam.

Trần Đức Chính

(Nguyên Phó Tổng biên tập Báo Lao Động viết riêng cho báo Hải Phòng)

Ý kiến của bạn
Họ tên
Email
Tiêu đề
Nội dung