[Ga: een map omhoog, voorpagina]

VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 11:09 | 25/10/2014 (GMT+7)
.
Nên làm riêng biển chú thích tên đường phố
07:56 | 16/03/2012
Việc TP Hà Nội có chủ trương và tiến hành lắp đặt thí điểm các biển chỉ tên đường phố kèm chú thích tại một số tuyến phố quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm đã nhận được nhiều ý kiến. Theo GS SỬ HỌC LÊ VĂN LAN, trong việc này cần phải cân nhắc, xác định rõ công năng của một tấm biển chỉ đường và một tấm biển chú thích tên đường để có thiết kế, lắp đặt phù hợp.

Phan Bội Châu là người sáng lập phong trào Duy Tân hay Duy Tân hội?

TP Hà Nội đang lắp đặt thí điểm các biển chỉ tên đường phố kèm chú thích tại một số tuyến phố, Giáo sư nhận xét gì về việc làm này?

- Tôi từng gặp một bác cao tuổi, đeo kính lão, đứng trước tấm biển chỉ đường mới của Hà Nội, ông cứ ngửa cổ nhìn lên tấm biển lẩm nhẩm mãi mà không đọc ra. Ở đây có vấn đề đầu tiên là những người muốn tìm hiểu ý nghĩa lịch sử, giá trị của tên đường phố rất khó khăn trong việc đọc. Cũng có người phàn nàn với tôi rằng: sao họ lại chú thích trận đánh của một ông tướng nọ mà tôi chẳng biết địa điểm ấy ở đâu cả. Đã nói đến một trận đánh thì chí ít cũng phải làm rõ trận đánh ấy diễn ra ở đâu. Như vậy, vấn đề thứ hai là cách làm chú thích.

Hợp hai vấn đề mới xuất hiện trên thực tế ấy lại, theo Giáo sư cần phải có những tiêu chí nào cho các biển đường phố kèm chú thích?

- Trước hết, biển tên đường phố có chức năng, công năng và các tiêu chuẩn kỹ thuật riêng: rõ ràng, ngắn ngọn với một kích cỡ nhất định để cho người tham gia giao thông muốn tìm con phố ấy là họ trông thấy ngay. Còn sự chú thích cho tên đường phố rất cần, rất đúng nhưng nên tách nó khỏi công năng của bảng tên đường phố. Theo tôi, bảng tên đường phố chỉ có tên đường phố và rõ ràng màu trắng trên nền xanh với kích cỡ phù hợp, còn chú thích nên đưa ra bảng khác. Cái bảng khác ấy nên được lắp đặt vừa với tầm nhìn của mọi người để mọi người không phải ngửa mãi cổ lên để đọc. Đồng thời, tấm biển chú thích sẽ không choán mất không gian của tấm biển đường phố vốn đã chật hẹp. Như vậy, ở vị trí đó nó sẽ phát huy được hết công năng của một tấm bảng chú thích, thể hiện sự vững vàng về kiến thức sử học để nói về tên đường phố đó. Nó cần thể hiện rõ ràng kiến thức về văn bản học vì không thể viết dài dòng cũng như không được viết cụt lủn; nghĩa là phải cân nhắc xem bao nhiêu chữ, bao nhiêu dòng để phù hợp với diện tích tấm biển, trong khi vẫn đảm bảo về mặt nội dung.

Qua thí điểm cho thấy một số chú thích còn thiếu sót, thậm chí sai sót, theo Giáo sư, làm thế thế nào để hạn chế những vấn đề đó?

- Chắc chắn là phải lập một hội đồng mời những nhà chuyên môn về lịch sử, về địa danh học. Ví dụ như phố Đồng Xuân thì không phải là nhân vật lịch sử mà ta phải biết được tại sao chỗ ấy có Cầu Đông, có Đồng Xuân tên phố, lại có chợ Đồng Xuân nên cần những người có kiến thức đầy đủ về cổ học, lịch sử học, văn bản học... Nếu không thể tập hợp được những người này thì các chuyên gia của Sở VH, TT và DL Hà Nội sau khi có sản phẩm của mình - các biển chú thích - thì nên đưa để họ thẩm định trước khi lắp đặt.

Có ý kiến cho rằng, chúng ta nên làm và lắp đặt đồng thời những tấm biển chú thích tên đường phố bằng tiếng Anh. Ý kiến của Giáo sư thì sao?

- Tôi thấy bây giờ người ngoại quốc đến Việt Nam cũng rất đông. Ngoài khoảng 6 triệu đồng bào của Thủ đô, nếu chúng ta chú ý đến đối tượng người nước ngoài, khoảng 2 triệu lượt người đến Hà Nội mỗi năm, thì cũng là một điều tốt, nhưng theo tôi nên để việc này lui lại. Bây giờ có lẽ là thời điểm đang rất khó khăn trong việc ồ ạt triển khai, từ chỗ ta làm 10 cái, 20 cái, mà ta chọn những miếng nạc xơi trước rồi, còn những miếng xương, khoảng hơn 600 đơn vị phố, triển khai việc này cũng đã toát mồ hôi. Làm xong được cái này có lẽ lúc ấy mới nên làm đến biển chú thích bằng tiếng Anh, khi đó ta vừa có thêm thời gian, vừa có thêm kinh nghiệm.

Một số bạn trẻ tỏ ra khá thích thú với việc lắp đặt các tấm biển tên đường phố kèm chú thích, theo Giáo sư, việc làm này có góp phần cùng với nhà trường giáo dục kiến thức lịch sử cho học sinh không?

- Theo tôi, nhà trường có nhiệm vụ khác và những người đi trên đường phố có nhu cầu khác. Tôi từng tiếp xúc với một số tổ chức, cá nhân có tâm huyết về việc giáo dục lịch sử cho các em, họ muốn mỗi trường chung tay dựng một tấm bia trong khuôn viên trường, về chính danh nhân được đặt cho tên trường. Những tấm bia như vậy mang nhiều ý nghĩa, vừa là kỷ niệm, vừa lưu danh, vừa giáo dục truyền thống cho các em, thế nhưng đến nay vẫn chưa làm được.

Xin cám ơn Giáo sư!

Nhữ Sơn thực hiện
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
08:46 04/10/2014
Xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn phải đổi mới cách dạy và học theo hướng tránh chỉ học kiến thức đã có, nặng về lý thuyết mà không nắm được vấn đề, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã xây dựng phương án đổi mới tuyển sinh đại học, sau đại học theo hướng đánh giá năng lực, nhằm tạo ra bước đột phá dẫn tới những thay đổi căn bản trong quá trình dạy và học.
Quay trở lại đầu trang