[Ga: een map omhoog, voorpagina, ]

 

Tiên học Lễ

Lễ nghĩa. Ảnh minh họa internet

Bài của HOÀI HƯƠNG

Vài năm trở lại đây, mở mắt ra là đã có những thông tin, chẳng phải đâu xa, ở ngay bên cạnh mình, toàn những thông tin xấu, tin đen: Quan chức này tham nhũng tiền tỉ, quan chức kia lừa trên dối dưới không minh bạch bằng cấp học vị, Giáo sư  tiến sĩ này “đạo” văn, Nghê sĩ nọ “đạo” tác phẩm… Nào là học trò đánh thầy, nào là bạo lực trẻ em, nào là “người của công chúng” khoe “hàng”, nào là chuyện mang nhau ra truyền thông chửi bới mắng nhiếc nhau…

Và những chuyện bi hài vô văn hóa nhan nhản trong các lễ hội… Tất cả chung quy một chữ “Lễ”. Càng văn minh, càng có văn hóa thì càng thiếu chữ “Lễ”.

Chữ Lễ là một trong những chữ thuộc phạm trù đạo đức phong kiến Nho giáo trong “ngũ thường”: Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín. Trong cuộc sống hằng ngày, ta thường nói đến lễ phép, lễ nghi, tức là biết xử sự, tôn trọng nhau như người biết phép tắc, có văn hóa, có đạo đức truyền thống.

Nhưng chữ “Lễ” không chỉ là lễ phép, lễ nghi, mà sâu xa hơn chính là mọi người phải biết tuân thủ các phép tắc, biết chấp hành các kỷ cương-  trật tự- bổn phận để sống sao cho hợp với lẽ trời đất, xã hội, cộng đồng, gia đình, bè bạn. Nó là quy phạm, tư tưởng, hành vi của con người đối với mọi mối quan hệ xã hội và thiên nhiên, nhằm bảo vệ quyền con người và trật tự cộng đồng xã hội, giữ gìn sự phát triển hài hòa của xã hội và thiên nhiên, giúp cho quyền lợi và nghĩa vụ của cá nhân và tập thể cũng tồn tại và phát triển, làm cơ sở hình thành một xã hội văn minh, hạnh phúc.

Chữ “Lễ” trong thời hiện tại thành xa xỉ Có lẽ chữ “Lễ” thời này không còn được coi trọng, thiếu vắng trong mọi sinh hoạt cộng đồng, trong xã hội, trong gia đình, và từng cá nhân, nên trở thành một thứ xa xỉ. Bởi không có ý thức về lễ nên con người hành xử như những người vô phép tắc, quy chuẩn, nôm na là “loạn”. Mà hiện tại thì có thể nói là “đại loạn”, loạn ở khắp hang cùng ngõ hẻm, loạn cả trong chính bản thân con người. Bất cứ lên rừng, xuống biển, trên trời, dưới đất đều có những “tặc”- giặc: Lâm tặc phá rừng, hải tặc cướp thuyền bè tôm cá, không tặc với những màn “đấu võ”, “sàm sỡ”, “đe dọa khủng bố” trên máy bay, “vằng tặc” ở các mỏ vàng, mỏ đá quý…

Ngay cả ở những nơi tưởng chừng văn minh nhất thì cũng lộ ra những điều thất “Lễ” nhất. Ở các đô thị lớn thì xem chuyện an toàn giao thông là chuyện nhỏ, cứ việc đua xe, lạng lách, vượt đèn đỏ, không đội mũ bảo hiểm, hành hung cảnh sát, chèn ép người đi đường, nhồi nhét người vào xe khách, trộm cắp vặt trên xe bus… Những nam thanh nữ tú thì tham dự các lễ hội cứ y như người vô học, hành xử như những kẻ du thủ du thực: Bẻ hoa, cướp hoa, dẫm đạp lên cỏ, xả rác, nói tục, chửi bậy… Chốn công cộng mà hành xử như chốn riêng tư không kiêng dè ai hết.

Trường học nào cũng có khẩu hiệu ở từng lớp “Tiên học Lễ, hậu học Văn”, nhưng xem chừng chỉ là khẩu hiệu suông, trang trí cho đẹp mắt. Chứ chữ “Lễ” trong trường đã bị tứ tán đâu hết. Thầy đánh trò, trò hành hung cô, học trò đâm chém nhau, thầy gạ tình lấy điểm, trò gian lận thi cử… Học đường trở thành môi trường bạo lực hỗn loạn.

Khẩu hiệu “Lương y như từ mẫu” hay “lời thề Hypocrat” về y đức không có chữ “Lễ” nên mới có “loạn” phong bì, bao thư, mới có những bác sĩ vô lương tâm xem thường tính mạng của người bệnh, để bệnh nhân chết tức tưởi…

Giới tưởng chừng nhiều văn hóa nhất, tưởng như có “Lễ” nhất, thì cũng là nơi “thị phi” nhiều nhất. Chuyện các vị giáo sư, tiến sĩ, văn nghệ sĩ “đạo” tác phẩm của nhau, copy ý tưởng, không chỉ gian lận, nhập nhằng trong chuyện học hàm học vị mà còn kiếm tìm danh lợi bằng sự lừa dối công chúng, như chuyện thưòng ngày, không còn là tin gây “sốc”.

Không được học chữ “Lễ” một cách nghiêm túc, đến nơi đến chốn, nên ở rất nhiều sự kiện văn hóa tầm quốc gia, những đại diện tinh tú cho “vẻ đẹp, tài năng” của Việt Nam, những “chân dài”, “siêu mẫu”, hoa hậu, ca sĩ… thi nhau “khoe”, “lộ”, “hở”, “tụt”… thậm chí còn “thượng cẳng tay, hạ cẳng chân” không chỉ ở hậu trường sân khấu mà còn cả “võ mồm” lăng mạ nhau trên truyền thông…

Bởi thiếu “Lễ” nên mặc dù giữ trọng trách thể diện quốc gia, người ta vẫn có thể trở thành dối trên gạt dưới, là kẻ cắp công quĩ, rút ruột công trình quốc gia để đánh bạc hay làm giàu bất chính.. Công chức thiếu “Lễ” nên lấy “hành”người dân là chính chứ không phải “công bộc” của dân..

Cán bộ quản lý nhà nước không giữ “Lễ” nên xem việc giả mạo văn bằng chứng chỉ học vị để tại vị hay thăng chức như chuyện bình thường, đương nhiên phải thế, không biết ngượng, xấu hổ. Và nhìn tới đâu, bất cứ chỗ nào, ngành nào, giai tầng địa vị xã hội nào cũng thấy thiếu “Lễ” trầm trọng.

Thiếu “Lễ”, quan hệ cộng đồng bất an, gia đình bất hòa, xã hội bất ổn, dễ phạm tội, dễ bán mình… Và cũng chỉ là một khoảng cách nhỏ để quay lưng lại với dân tộc, với đất nước.

Vì sao “Lễ” lại thiếu trầm trọng ở mọi lúc mọi nơi? Có người đổ tại nền kinh tế thị trưòng đã làm con người giàu lên nhanh, tiếp cận vật chất xa hoa xa xỉ nên đã không giữ mình, nhiều trật tự xã hội, đạo đức luân lý bị đảo lộn. Có người nói tại mấy lý thuyết như: Công nghệ cao, Toàn cầu hóa, Thế giới phẳng… đã du nhập vào Việt Nam, nhưng bản thân người Việt chưa đủ tâm thế và tầm để tiếp cận, tiếp nhận, nên lẫn lộn các giá trị thực- ảo, dẫn đến việc thiếu “Lễ” trong hành xử, hành vi.

Ngưòi xưa đã từng kết luận: “Thượng bất chính, hạ tắc loạn”, hay “Nhà dột từ nóc”… Và nhìn thẳng, nhìn thật vào vấn đề, có thể nhìn thấy thiếu “Lễ” xuất phát từ đâu. Tại ĐHĐ toàn quốc lần thứ IX, đánh giá một trong những nguy cơ thách thức của đất nước ta hiện nay là: “Tình trạng tham nhũng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên là rất nghiêm trọng. Nạn tham nhũng kéo dài trong bộ máy của hệ thống chính trị và trong nhiều tổ chức kinh tế là một nguy cơ lớn đe doạ sự sống còn của chế độ ta”.

Báo cáo chính trị tại ĐHĐ toàn quốc lần thứ X chỉ rõ: “Tình trạng suy thoái về tư tưởng, chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, bệnh cơ hội, giáo điều, bảo thủ, chủ nghĩa cá nhân và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức còn diễn ra nghiêm trọng”.

Báo cáo chính trị ĐHĐ lần thứ XI lại nhấn mạnh: “Tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên và tình trạng tham nhũng, lãng phí, quan liêu, những tiêu cực và tệ nạn xã hội chưa được ngăn chặn, đẩy lùi mà còn tiếp tục diễn biến phức tạp, cùng với sự phân hóa giàu nghèo và sự yếu kém trong quản lý, điều hành của nhiều cấp, nhiều ngành làm giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, đe dọa sự ổn định, phát triển của đất nước”.

Cũng  trong văn kiện ĐHĐ lần thứ XI nêu đích danh: “Văn hóa phát triển chưa tương xứng với tăng trưởng kinh tế. Quản lý văn hóa, văn nghệ, báo chí, xuất bản còn thiếu chặt chẽ. Môi trường văn hóa bị xâm hại, lai căng, thiếu lành mạnh, trái với thuần phong mỹ tục, các tệ nạn xã hội, tội phạm và sự xâm nhập của các sản phẩm và dịch vụ độc hại làm suy đồi đạo đức, nhất là trong thanh, thiếu niên, rất đáng lo ngại”.

Và về giáo dục, cái nơi “Tiên học Lễ” thì: “Quản lý nhà nước về giáo dục còn bất cập. Xu hướng thương mại hóa và sa sút đạo đức trong giáo dục khắc phục còn chậm, hiệu quả thấp, đang trở thành nỗi bức xúc của xã hội.”- Trích văn kiện ĐHĐ lần thứ XI.

Và trong nhiều nguyên nhân để dẫn đến sự thiếu “Lễ” ở mọi lúc, mọi nơi, mọi thành phần, giai tầng, chính là thiếu sự nghiêm minh của luật pháp. Luật thiếu và yếu, không cập nhật kịp với sự phát triển của xã hội, cũng như luôn chạy theo những gì đã diễn ra để làm luật mà không phải tiên đoán trưóc để xây dựng bộ luật hoàn chỉnh. Sự chế tài của luật pháp lại không đủ sức răn đe, công lý lại luôn bị xâm phạm bất bình đẳng, minh bạch.

Cho dù khẩu hiệu giăng khắp nơi như một slogan cảnh báo mọi công dân Việt Nam: ”Sống, làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật”, nhưng chuyện vi phạm pháp luật hàng ngày xảy ra đến trở thành một thành tố không thể thiếu trong sinh hoạt hàng ngày.

Học “Lễ” như thế nào? Vâng, lại ngưòi xưa: “Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”. Có thể lạc hậu vì đó là cách học “Lễ” của người xưa, theo Nho giáo, cho dù ở thời nay ở mặt nào đó nó vẫn có ý nghĩa tích cực dùng để “răn” những người có trọng trách với quốc gia, với nhân dân, cộng đồng xã hội.

Nhưng ngay chính thời điểm hiện tại, khẩu hiệu được tất cả mọi ngưòi đang hướng tới: “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, chính là một cách học “Lễ” thiết thực nhất. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại một di sản về những bài học đạo đức, cái gốc của chữ “Lễ”.

Trong Di chúc của Người khi nói đến Đảng viên:”Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”.

Với học sinh, không ai đi học mà không nhớ “Năm điều Bác Hồ dạy”. Với công chức nhà nước, 8 chữ Bác để lại là bài học suốt đời  “tu thân” để phục vụ nhân dân, phục vụ quốc gia, đất nước: “Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công, Vô tư”.

Hay với ngành Công an Nhân dân, Bác có 6 điều dạy: Đối với tự mình, phải cần, kiệm, liêm, chính. Đối với đồng sự, phải thân ái giúp đỡ. Đối với Chính phủ, phải tuyệt đối trung thành. Đối với nhân dân, phải kính trọng, lễ phép. Đối với công việc, phải tận tụy. Đối với địch, phải cương quyết khôn khéo”.

Và trong quân đội, không quân nhân nào lại không nhớ nằm lòng “10 lời thề danh dự” và học theo những chữ Bác trao tặng Quân đội Nhân dân Việt Nam: “Trung với Đảng. Hiếu với dân. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành. Khó khăn nào cũng vượt qua. Kẻ thù nào cũng đánh thắng”.

“Tiên học Lễ”, nếu chữ “Lễ” được hiểu thấu đáo, được mọi người tôn trọng và tuân thủ đúng “phép” thì có lẽ không còn những gì hiện đang diễn ra hàng ngày làm “đại loạn” xã hội, phá hoại sự bình yên cuộc sống, luân thường đạo lý đảo lộn….

Nhưng đó cũng chỉ là một ước mơ có phần lạc quan trong ảo tưởng. Bởi hiện tại, vấn đề này dù có được nêu ra, phản ảnh, nhưng cũng chỉ là lý thuyết. Chưa có một chiến lược gia nào, hay một nhà nghiên cứu xã hội học, đạo đức học…nào đưa vấn đề trở thành cấp bách để điều chỉnh, để thực thi một cách cụ thể, nhằm đưa “Lễ” vào đúng vị trí của nó.

Và trên hết, khi chính bản thân con người không “tu thân” thì chẳng thể học chữ “Lễ” để mà có “Lễ”./.

Hoài Hương

53 Responses to Tiên học Lễ

  1. [...] ĐH FPT” —-“Mở cái ngàn vàng”… đóng cái tư duy!(Kim Dung -Hieuminhblog)   —-Tiên học Lễ (Hoài [...]

  2. [...] Chủ nhiệm UB các vấn đề XH Quốc hội: “Bà Yến nên tự rút lui” (GDVN). – Tiên học Lễ (Hiệu [...]

  3. montaukmosquito says:

    Nói chung về bà đại biểu này, tôi quan tâm tới chuyện khác, đó là chuyện chiến tranh “Ba Tư”. Còn chuyện chim Yến, tôi giữ tư thế “Tọa sơn quan hầu đấu”. Quốc hội nhà ta thuộc loại “đảng cử dân bầu”, tức là có bao nhiêu người đàng hoàng như ông nghị Thuyết, đã được/bị mời ra ngoài hết rồi, còn lại thứ gì, chắc không nói mọi người cũng hiểu .

    Bà Yến chỉ là nạn nhân của cuộc chiến “Ba Tư”, mấy người kia thuộc loại “kính thưa các đồng chí chưa bị lộ”, nên bà ta có là gì đi nữa, nó chỉ nói ra bản chất của chế độ thôi . Và càng có nhiều cuộc “Ba Tư” sẽ càng có nhiều người bị lộ .

    Tất nhiên vẫn không nên dân chủ .

  4. [...] Chủ nhiệm UB các vấn đề XH Quốc hội: “Bà Yến nên tự rút lui” (GDVN). – Tiên học Lễ (Hiệu Minh). Mấy bữa nay lao xao chuyện “anh Ba”, “anh Tư” khè nhau. Nhưng cũng [...]

  5. [...] Chủ nhiệm UB các vấn đề XH Quốc hội: “Bà Yến nên tự rút lui” (GDVN). – Tiên học Lễ (Hiệu Minh). Mấy bữa nay lao xao chuyện “anh Ba”, “anh Tư” khè nhau. Nhưng cũng [...]

  6. Trần Kẽm says:

    Những thứ/đồ có từ vật đi theo thường chẳng ra cái… vật gì. Em ví dụ nhá: Đồ ôn vật, đồ trời vật, đồ súc vật, đồ con vật, đồ laòi vật, nghiện vật… nhưng có một thứ… vật mà xem ra ai cũng thích: đồ lễ vật. Đi đâu, làm gì, đặc biệt là những việc… nhớn thì phải có càng nhiều lễ… vật thì càng tốt và có như vậy thì may ra “… việc này mới xong”. Để không bị ai đó coi là… con vật thì xem ra cần phải có nhiều… lễ vật!!!
    Một xã hội mà lễ bị vật nó vật cho ngay đơ cán cuốc thì thử hỏi xã hội ấy… “nàm thao” không… loạn! Không loạn mới lạ!
    Không thể không trọng vật. Vì nó – vật – xét cho cùng là những thứ chẳng tội tình gì, không những vậy chúng còn rất thiết yếu phục vụ các nhu cầu vật chất để duy trì sự sống và mọi họat động khác của con người. Nhưng một xã hội mà mọi người đều chạy theo lễ vật bất chấp các giá trị chuẩn mực đạo đức và khinh thường lễ nghi nói cho cùng con người ở cái xã hội đó phần đa đều là… súc vật!
    Lễ vật nó bật lễ nghi
    Lễ nghi mới đi Văn Điển
    Vật… vãi!!!

  7. qx says:

    Các Bác Gái, Bác Trai Thân mến!

    Hang Cua là sân chơi chung, kính xin các bác giữ dùm sân chơi khỏi những điều khó xử như entry hay còm có tư tưởng lệch lạc phản động, đi ngược lại su hướng thời đại ta.

    “Tiên học lễ” là một ví dụ về sự đi ngược lại trào lưu thời đại của ta, theo đó thời đại ta không dung chứa những tư tưởng phong kiến lạc hậu về thời gian, lạc lỏng về không gian, và lạc đường chệch hướng đã định đi lên chủ nghĩa xã hội mà Đảng ta, nhân dân ta đã chọn, ôm ấp, và không bao giờ thôi ấp ủ.

    Thời đại ta là thời đại văn minh lấy tư tưởng Mác, Lê, Mao, và Bác Hồ vô vàng kính yêu làm chủ đạo, lấy Chủ nghĩa Cộng sản làm nền tảng đạo đức, theo đó ta lấy đấu tranh, đấu tranh và đấu tranh làm phương châm sống, thay thế mọi phương châm, mọi tư tưởng lạc hậu không mang tính đấu tranh, không mang tính đảng, không được chấp nhận bởi Mác, Lê, Mao và Bác Hồ kính yêu.

    Vâng, chúng ta thay thế cả thảy, đào sâu chôn chặt chúng vĩnh viễn, để chúng ta, con cháu chúng ta được tự hào, nguyện suốt đời trung với Đảng, và luôn luôn mọi phút giây đều nằm lòng rằng còn Đảng còn mình; Đảng là đạo đức, là văn minh, là lẽ sống đấu tranh, đấu tranh, đấu tranh, chiến thắng, chiến thắng, chiến thắng!

    Các bác ơi, hãy nhớ Người đã rất cực khổ để mang lại cho dân tộc ta ngọn đuốc soi đường mà Người đem về từ xứ Nga La Tư xa xôi, từ xứ Tung Của xa xôi. Hãy nhớ lấy nhời tôi!

    Xin tạm biệt các bác và thân gởi lời chào tư tưởng cộng sản bất diệt!

    Qitch

    • TRỰC NGÔN says:

      Bác QX mến,
      Tôi theo chân bác sang đây mà bác đã vội chia tay. Nên có mấy lời tâm sự cùng bác.

      Ông Khổng hồi xa xưa có nói : Lễ là cái thực của Nghĩa, là cái đạo đức tập quán nghi lễ của xã hội văn minh. Học Lễ thì nên hiểu Vô bất Kính (Không có điều gì là không cung kính). Kính trên nhường dưới, hiếu với phụ mẫu, kính Thầy, kính bậc trưởng thượng, cung kính bạn đạo… đều xuất ra từ chữ Lễ cả. Một công dân trưởng thành trong xã hội, dù theo hệ thống giáo dục và tư tưởng chính trị nào, thiết tưởng cũng phải có Nhân-Nghĩa-Lễ-Trí-Tín. Năm yếu tố này (ngũ thường) cấu thành nên cái đạo làm Người, cái nhân cách con người trong xã hội. Chỉ tiếc sau này, văn hóa đó bị chê là tư tưởng phong kiến, lạc hậu, không theo thời đại Mác Lê nên dần dần suy thoái.

      Nói vậy thì còn nghe cao xa. Nhưng khi tôi đi học hồi nhỏ, trong môn đạo đức công dân tôi cũng được dạy thấy quốc ca cất lên thì phải đứng nghiêm. Đó là Lễ. Thấy một đám tang đi ngang thì phải nhường đường, nên cất mũ khỏi đầu. Đó là Lễ. Lên xe thấy thai phụ, người già… phải nhường ghế. Đó cũng là Lễ. Bây giờ chu du qua Âu Mỹ, thấy một câu là họ sorry, một câu là có please, thanks… cũng là Lễ của văn minh xứ họ.
      Còn nói “tu thân tề gia trị quốc…” thì đó là cái Đạo của người quân tử. Chắc chắn không phải là đường lối của bọn vong quốc chi đạo đâu bác!
      Nói đến chữ Lễ của “ vô vàn kính yêu” sao tôi chỉ nhớ trường hợp bà Năm Cát Hanh Long, chỉ nhớ hai câu vè : Công đức nghìn đời con tố mẹ
      Tình nghĩa trăm năm vợ tố chồng
      Lịch sử vẫn còn đó bao nhiêu là chứng nhân thời cuộc, sự thật mãi mãi là chân lý cuối cùng. Đừng đem quan điểm hiện nay mà gán ép vào tư tưởng của cổ nhân, mập mờ đánh lận con đen để làm gì? Phải chăng đó cũng là cách hành xử theo chữ Lễ thời nay!

      CHXHCHVN muôn năm !

  8. [...] Hiệu Minh Tiên học Lễ [...]

  9. Hà Linh says:

    Chị Hoài Hương kính mến,

    Em đọc bài này thì liên tưởng đến một mục tiêu hành động của tháng của lớp con trai em hồi còn lớp 4:” Hãy nhìn vào mắt người khác và lắng nghe câu chuyện của họ”!. Em rất ấn tượng câu đó. Có lẽ cũng liên quan đến chữ Lễ phải không chị? Nói đến Lễ thì ở trường học Nhật bản không có câu ” Tiên học Lễ, Hậu học Văn” như là khẩu hiệu và những lời khẳng định sang sảng trong các bài diễn văn như ở ta, nhưng người ta cụ thể hóa bằng hành động về những lễ nghĩa của con người va dạy dỗ trẻ con từ bé. Trong quá trình đó giáo viên phải là người kiểu mẫu để học sinh noi theo, cũng như trong gia đình và xã hội trẻ con đều nhìn thấy để biết phải tôn trọng những giá trị chuẩn mực ngàn đời đó.

  10. chinook says:

    Lễ có thể hiểu là nguyên tắc ứng xử, được quy định bởi phong tục, tập quán, nội quy, lệ ,luật …và cao nhất là hiến pháp.

    Trong xã hội mà một đảng nắm độc quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp mà vô tư vi phạm luật thì

    Câu này có lẽ nên sửa thành ” Tiên học Lễ, hậu học Đảng quy “

  11. le phuoc says:

    Tiên học đảng hậu học ăn.

  12. Tịt Tuốt says:

    Tối nay không thấy TR vào còm, chắc là đang buồn, ngồi tấm tức ở góc hang nào rồi. :(

    Đời là vạn ngày sầu
    Biết tìm vui chốn nào…hu hu

    Tịt Tuốt (vừa đi ra vừa quẹt nước mắt) :oops:

    • Kim Dung says:

      TR tớ vẫn phải ngồi ở một góc hang viết bài tiếp. Tớ có khăn mùi xoa đấy. Cầm lấy mà hỉ mũi. Đừng quệt vào áo, bẩn bỏ xừ! :(

      • Hà Linh says:

        Cho em chen vào đây một câu, vì thấy các còm của anh Tịt và chị Tép Diu dễ thương quá!
        Tiếp tục, tiếp tục pờ lít!
        Chúc đôi bạn ngày mới an bình!

      • qx says:

        Yeah… tui cũng thấy như bác Hà Linh, ba người họ hồn nhiên như một thời thật xa đã đi qua, chẳng hại gì ai.

        qx

      • Dung HN says:

        Đừng có hỷ mũi ra blog, lây cúm sang bà con…

      • Tịt Tuốt says:

        Tía má! Nàng Hai TR đây rồi! cữ ngỡ là phải ca bài ca: lá Diêu Bông, sao em nỡ vội…rồi chứ, khóc hết 2 lít nước mắt… ;)
        khăn mùi xoa hở! Cầm lấy liền, nhưng lấy để đưa cho nàng Cả CQ lau nước mắt (khóc đến bụp mắt) còn Tịt tớ thì…quệt nước mũi vào…bờ vai tóc xoã vai mềm của TR..hì hì :P

        @HL: Ơn Đảng, ơn chính phủ, và đặc biệt biết ơn bài phát biểu của Tổng Bí NPT, tình hình Cuba bớt gay cấn. Nhưng chiến sự vẫn chực chờ đâu đó, em gái ạ! nên đừng có muốn…chen vào. Người ta đang…an ủi nhau, mà HL cứ xớ rớ tung tăng vỗ tay: tiếp tục, tiếp tục…kỳ quá đi. ;)

        @QX: Chuyện tình nhà Tịt Tuốt tưởng nồng ấm như chuyện Táo một bà hai ông, tưởng vững như kiềng ba chân. Đâu biết là ba chân không giống nhau nên cứ khập khà, khập khiểng chực đổ kềnh ra. khổ thế, làm tịt tui vuốt giận các nàng đến mỏi cả tay, cực còn hơn typing còm hang cua…he he :P

        @DungHN: nước mũi này không lây cảm cúm bác ơi! chỉ lây cảm thương thui…hi hi :P

        Tịt Tuốt ( chạy đi tìm nàng Cả CQ, Cải Quì ơi, về thôi) :oops:

      • Hà Linh says:

        Anh Tịt Tuốt: vâng, nếu quả là em có hành động không được thích hợp thì em thành thật xin lỗi các anh chị nhé!

  13. ĐVB says:

    “Tiên học lễ hậu học văn” là của ngài Khổng Tử. Thời nay, hô thế e không còn phù hợp. “Lễ” của KT là dạy con người ngoan ngoãn làm nô lệ.

  14. Laoanmay says:

    Hehe, Am nhớ lúc còn học tiểu học ở miền nam mỗi lớp đều trang trí một bảng”Tiên học lễ,hậu học văn”màu vàng chữ đỏ phía trên bảng đen.Sau 75 hình như cái bảng này cũng bị liệt vào dạng văn hóa đồi trụy hay sao mà bị lia đi mất.Mãi đến những năm cuối của thế kỷ hai mươi mới thấy khôi phục lại nhưng làm một cái bảng to đùng treo giữa sân trường chứ trong các lớp thì không thấy.Khốn thay chữ dán bằng giấy đề-can nên lâu quá văng mất chữ V.Nó lại thành câu”Tiên học lễ,hậu học ăn”nên có tay chuyên viết tự điển tra ngược diễn nôm rằng:
    -Tiên học lễ:Trước tiên phải học cách chọn lễ vật sao cho xứng đáng với công việc mình đang nhờ vị quan chức nào đó.
    -Hậu học ăn:sau khi đã dâng tặng lễ vật và nhận được công việc rồi thì phải học ăn sao cho bạo,mọi người ai cũng phải có phần,ai làm lớn phần lớn,ai nhỏ phần nhỏ,ai bằng nhau phải ăn đồng chia đều ,có vậy mới bền.
    Trong bài có thấy bác @ HH có cho rằng “Tu thân,tề gia,trị quốc,bình thiên hạ”có thể là lạc hậu….
    Hehe thưa bác chẳng lạc hậu tẹo nào cả,thậm chí đang là thời thượng đấy.
    -Tu thân:Đạo làm quan phải biết vì mình,Ăn sung mặt sướng,bồi dưỡng thường xuyên để thân thể béo tốt cho ra dáng dân chi phụ mẫu.
    -Tề gia:Đạo làm quan làm sao tránh khỏi vợ lớn vợ hai,bồ to bồ nhí,do vậy phải biết phân bổ tài lộc cho từng bà đồng đều,tránh sinh chuyện so đo,ồn ào gây tai tiếng.Tốt hơn hết là nếu có vợ nhỏ bồ nhí thì càng dấu kín càng tốt.
    -Trị quốc:Đạo làm quan phải biết thượng đội hạ đạp,nịnh hót quan trên để mau thăng chức,đạp đầu kẻ dưới cho hết ngo ngoe.Thực tế không ra gì nhưng báo cáo phải tô cho hồng cho đẹp.
    -Bình thiên hạ:Đạo làm quan phải biết cách thu vén riêng cho cá nhân mình,thiên hạ có gì ta phải có nấy,nếu không hơn thì cũng phải cho bằng thiên hạ.
    Hehe,Am buồn quá nên trích từ điển tra ngược để các bác mua vui vài trống canh,các bác có câu naò vui vui còm lên để thay đổi không khí tí chút.

    • Hiệu Minh says:

      Lão AM này quả là siêu hạng. … Tiên học lễ, hậu học ĂN… nên nick của lão ĂN MÀY rất có lý :)

    • HOA HỒNG _ SG says:

      Tề gia:Đạo làm quan làm sao tránh khỏi vợ lớn vợ hai,bồ to bồ nhí,do vậy phải biết phân bổ tài lộc cho từng bà đồng đều,tránh sinh chuyện so đo,ồn ào gây tai tiếng.Tốt hơn hết là nếu có vợ nhỏ bồ nhí thì càng dấu kín càng tốt.
      ————–
      Bác Laoanmay, hỏng được rồi. HH méc phu nhân nhà bác là bác “Cổ Xúy” cho quan hệ bất chính nha.

      • Hiệu Minh says:

        Đã đi ăn mày thì làm gì có vợ. Mà vợ thấy AM có bồ thì mừng rú, đỡ phải nuôi :) :) :)

      • Laoanmay says:

        @Bác HH-SG:Am chứ đâu phải là quan.Bác đừng có méc với Am bà bà à nha,bà í treo niêu gấp gấp mà Am thì sợ đói lắm,huhu.
        @Bác HM:Vẫn phải có vợ bác ạ.Am bà bà hổng có hiền đâu,Am mà léng phéng thì ôi thôi tên bay,ngựa chạy,giông bão tứ bề,Am theo ông bà là cái chắc.Hehe.

      • HOA HỒNG _ SG says:

        Mà vợ thấy AM có bồ thì mừng rú, đỡ phải nuôi
        ———
        Hihi nếu lỡ bồ nhí bác ăn mày không nuôi bác ăn mày mà còn tặng miễn phí bác ăn mày vài baby thì HH hỏng biết vợ bác ăn mày sẽ khóc tiếng Miên hay tiếng Lào nữa. Lúc đó không biết bác ăn mày sẽ đội mũ lủy thừa mấy của chữ ăn mày nữa hihi.

        Nói zậy thôi, HH vừa hùa theo bác Laoanmay và bác HM nói chuyện phiến cho vua hang cua chứ HH biết các bác rất hài ước đó ạ . HH chúc tất cả các bác ngủ ngon.

  15. ti4mat says:

    Chân thành cảm ơn bác Hoài Hương đã chỉ ra rằng, mọi văn kiện qua các kỳ ĐHĐ đều giống nhau, chứng tỏ các bác ở trên cao không muốn sửa đổi, mà cũng chẳng thể nào sửa đổi được khi chỉ đưa ra được một giải pháp “phê và tự phê” (bọn “xấu” nó dịch ra rằng “sướng và tự sướng”).

    Bài viết này của Hoài Hương đã giải thích cho mọi người hiểu tại sao chị Kim Dung “Sốc… toàn tập” đó là do “Thượng bất chính, hạ tất loạn” và khi không chịu “tu thân, tề Đảng” mà cứ đòi độc quyền “trị quốc” thì tìm đâu ra được chữ “lễ”

    Không biết đây có phải là ý của tác giả không?????? vì sau khi cố gắng đọc phần 2 sao tôi thấy đầu óc lùng bùng qua, giống như khi cố gắng đọc bài phát biểu của Bác Trọng (thật ra tôi chỉ đọc được một chút xíu là muốn bất tỉnh rồi nên tôi cực kỳ khâm phục bác Trọng có thể đọc được hết bài đó)

  16. [...] at 3:43 am and is filed under Hoài Hương. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own [...]

  17. Anh Thang says:

    Bộ đội tham gia cưỡng chế ở Tiên Lãng là có lễ không hả bạn Hoài Hương (Trung với “đ” đó)?

  18. Anh Thang says:

    “Trung với nước” hay “Trung với đảng”?

  19. Tịt Toàn Tập says:

    Viết như bạn Hoài Hương thì thất Lễ gây tai ương nhưng giả sử đổi Lễ sang Nhân hay Trí gì gì ấy thì kết quả bài viết vẫn thế. Nhưng cũng xin thưa các ông bà rằng không một giai đoạn xã hội nào ở VN ta mà không bị giới đạo đức học, văn sĩ tài ít nói lắm than thở. Thời VNCH còn than thở như sám hối. Duy chỉ ở miền Bắc trước 75 báo chí bị bịt mõm, chính kiến tồn tại chỉ để phục vụ giải phóng miền Nam, nên đặc biệt tí.

    Than vãn có lẽ là bản tính đặc thù của loài người. Nó như một cái thắng chỉnh sự…tuột thắng!
    Để ý một tí sẽ thấy cuộc sống cứ tiếp tục tiến và điều xấu thì vẫn ngang nhiên tồn tại dẫu chẳng ai muốn. Các ông bà sẽ đọc được trên truyền thông nhiều điều xấu nhưng như thế không hẳn xã hội đã xấu hơn đâu!

    • montaukmosquito says:

      Đúng, ngày xưa còn tệ hại gấp mấy trăm lần ấy chứ!

    • Tịt Tuốt says:

      Hình như băng hơi…nhão. Có “điệp khúc” nào hay hơn nữa không Tịt em… :P

      • Tịt Toàn Tập says:

        Hehe, tại các ông bà ở đây chỉ có bi nhiêu chuyện mờ. Nhưng nếu có thêm nữa thì Tịt em cũng xin nghỉ, nghe lời anh đấy, Tịt anh nhá!

  20. montaukmosquito says:

    Bớ 3 hồn 7 vía đồng chí Hoài Hương về tỉnh lại cho bà con nhờ . Đồng chí ăn nói như người mộng du vậy!

    Chờ tới thời nay Lễ mới mất ah? Em cứ tưởng nó di tản vô Nam từ hồi Cải cách ruộng đất, con đấu tố cha, vợ đấu tố chồng, tình nghĩa hàng xóm láng giềng cứ gọi là rách bươm .

    “Đảng ta là đảng cầm quyền, ai đòi đa đảng nhà điên sẵn sàng”

    Hihi, nhờ Hoài Hương mới phát hiện ra chính ông Hồ Chí Minh bỏ quên đất nước trong lời thế của quân đội .

    Kể ra đôi khi cũng thú khi nghe lại đám khẩu hiệu rổn rảng ngày xưa, cám ơn đồng chí và gửi tới đồng chí lời chào cách mạng!

    Thôi thì hưởng ứng tinh thần tiến công cách mạng, em bonus 1 khẩu hiệu tiến công của Ông anti-Lễ

    “Những người cộng sản coi là điều đáng khinh bỉ nếu giấu giếm những quan điểm và ý định của mình. Họ công khai tuyên bố rằng mục đích của họ chỉ có thể đạt được bằng cách dùng bạo lực lật đổ toàn bộ trật tự xã hội hiện hành”

    • fairfaxva says:

      Bác Muỗi trích câu cuối tuyệt đời từ đâu sao không thấy nguồn vậy. Em tính học thêm ít câu châm ngôn từ cái nguồn đó lắm. Nhờ bác chỉ giúp.

      Tuy nhiên, em không đồng ý với ý đầu tiên của bác khi bác cho rằng đ/c HH nói năng giống người mộng du. Chị viết bài dài như vậy thì không thể là người mộng du rồi. Em thấy chị HH có lập trường CM khá rõ ràng và kiên định. Chị ấy nhớ tất cả những câu bác Hồ dạy toàn bộ dân chúng, từ trẻ nhỏ cho tới cụ già, từ quân đội cho tới công an, đảng viên. Chị ấy còn kiên định hướng mọi người sô’ng làm việc theo gương bác Hồ nữa. Như vậy, có thể kết luận là với chi HH học lễ là học theo lễ của ông HCM – vậy là đủ để xã hội ổn định và phát triển.

      Em ủng hộ tính kiên định của chị ấy nhưng em muốn thay thế hình mẫu đạo đức của 1 người (thường hay đơn điệu, không khả thi cho xã hội) bằng hệ thống luật pháp và đạo đức (sau khi đã chọn lọc) của cha ông. Nhiều người nhiệt tình như vậy cũng rất có lợi cho XH nếu chọn đường đi đúng (điều tiên quyết là phải chọn được hướng đi đúng).

      • montaukmosquito says:

        “Mộng du”, nếu bác không tin thì qua đọc bài diễn văn bác Nú ở Cu 3, cũng được treo trong hang này .

        Haha, thế là Fairfax không thuộc loại kiên định nhá! Tớ trích bản “Tuyên Ngôn Cộng sản” của bác anti-Lễ Mạc ham Can, bác có thể đọc lại, nhiều câu vui đáo để .

  21. TuanDuy says:

    Bài này Tổng Cua nên để báo Nhân dân, Quân đội nhân dân hay Tạp chí công sản đăng thì hay hơn.
    Vẫn cứ ra rả những giọng điệu rỗng tếch…?!

    • Hiệu Minh says:

      HH gửi rồi nhưng họ bảo là báo lề trái. Lề trái đăng thì bị Tuan Duy đuổi sang lề phải.

      Thế nên cứ lề…giữa của HH mà đăng :)

      • Dung HN says:

        Lề…giữa của HH là lề…nào???

      • montaukmosquito says:

        Bài này thuộc loại “dở dở ương ương”. Theo chính tác giả -xem ở dưới, và đừng hỏi dưới cái gì- viết cho sướng tay . Tay sướng mà chỉ có tay sướng thì nói chung những phần khác bức xúc vô cùng . Tay là phương tiện, chỉ có phương tiện sướng thì mục đích sẽ mốc meo ra .

        Chắc vì thế mà bác Cua thương đem về hang cho thiên hạ mần ngang mần dọc .

      • fairfaxva says:

        Hang Cua là nơi dân chủ trú ngụ mà. Phải, trái, hay, dở chi cũng được TC chấp nhận hết miễn sao không viết sai chính tả, không mạ lỵ người khác.

        Tuy nhiên, nếu TC đăng riết một hồi mấy bài “lập trường” quá làm bà con bải hoải, ít còm hoặc còm theo kiểu cá mè một lứa thì tính đa dạng của Hang Cua se giảm xuống, uổng!

  22. nicecowboy says:

    - Hix, ngày xưa thì Tiên học lễ, hậu học văn.
    Ngày nay thì phải : TIÊN HỌC PHÍ, HẬU HỌC THÊM !

    Chỉ một ngạn ngữ updated như thế cũng đủ nói lên 2 nét chính trong hiện trạng giáo dục ngày nay : “môi trường” giáo dục đã trở thành “thị trường” giáo dục, vì nói đến cái sự học đầu tiên là phải nói đến tiền. Điểm nữa, chuyện học thêm (không phải tự học thêm nhé) của mọi học sinh nay trở thành phong trào, thành chuyện phải có… đã phần nào nói lên chất lượng giảng dạy của thầy cô trong các giờ chính khóa ra sao, khiến học sinh từ nhỏ đến lớn đều phải đi học thêm.

    Học sinh lớp lớn thì còn có thể chịu đựng được, nhưng thấy các cháu lớp ba lớp 5.. mỗi ngày phải học 8 tiếng ở trường, 2 tiếng học thêm nhà thầy cô, 1 tiếng học làm bài ở nhà… tôi thấy tội nghiệp các cháu quá .

    Hơi cực đoan, nhưng tôi nghĩ nên chăng cấm tuyệt việc dạy học thêm cho các cháu , ít nhất là từ dưới 10 tuổi, nếu cấm hết thì càng tốt ! Nếu các em, các cháu nào kém thì chấp nhận ở lại lớp 1, 2 năm, củng cố lại kiến thức (hoặc gắng tự học thêm, hoặc cha mẹ anh chị thân nhân kèm cặp tại nhà).

    - Đoạn đầu của bài viết thì OK, acceptable.

    Nhưng kể từ đoạn “ báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 10”, rồi đến văn kiện ĐHĐ lần thứ 11, rồi đến Di chúc, rồi đến 6 điều dạy của bác, đến 10 lời thề danh dự …. Sao Hoài Hương lại cần phải viện dẫn những tài liệu này để củng cố cho lập luận của mình nhỉ ? (tác giả chỉ chưa kịp nói là … theo triết học Mác- Lê !).

    Hihi, Cao bồi nói châm biếm cho vui như trên, nhưng sẽ có rất nhiều độc giả khó tính vừa đọc tới các đoạn nêu trên thì bỏ ngang (Cao bồi không nói là họ làm thế đúng hay sai, nhưng đó là thực tế).

    Dễ hiểu thôi, đây là blog mà độc giả và còm sĩ khắp nơi, đa chiều đa phương đa nghi ….

    Entry này nên viết theo kiểu “tản mạn” cho nhẹ nhàng thoải mái hơn, chứ đoạn sau với nhiều trích dẫn chính trị như trên thì nặng nề quá, không phải tản mạn cũng không phải nghị luận.

    • Hoài Hương says:

      Cảm ơn tất cả đã đọc và cho ý kiến. HH chỉ nói thêm là lý do tại sao có những thứ trích dẫn lê thê ở đoạn sau, chỉ để chứng minh rằng, những điều HH nói ở trên, nguyên nhân là ở nơi đó, mà “nơi đó” thì chính “nơi đó” đã thừa nhận. Chứ HH mà viết theo ý HH, thì HH có thể sẽ bị “nơi đó” làm khó dễ.
      Nói chung, HH nghĩ, viết cho sướng tay thôi, chứ cũng không thể xoay chuyển đu7ọc gì. Ngay xưa các vị tiền bối cách mạng dám nói “Cầm cán bút làm đòn xoay chế độ/ Mỗi vần thơ bon đạn phá cuòng quyền”, nhưng bây giờ mà “xoay chế độ” bằng “cán bút” thì e mình bị xoay như chong chóng trước khi kịp làm gì.

    • Duc says:

      Xã hội Đức trị thì “tiên học lễ” chứ Pháp trị thì “tiên không học lễ”.

      Về vụ dạy thêm học thêm, giải pháp của bác NCB là giải pháp trên ngọn nhé. Giải pháp gần gốc (gốc thì em ko dám đề cập ở đây, he he sợ bác Cua lắm. Gốc mà thay đổi thì từ gần gốc lên đến ngọn đều nuột) là thay đổi cách dạy và cách học ở trường phổ thông.

      Ở bậc tiểu học, nếu mục tiêu là dạy phương pháp thì bọn trẻ con ko có nhu cầu học thêm và giáo viên muốn dạy thêm cũng chẳng có gì mà dạy. Nhưng hiện tại, giáo viên nhồi nhét và trò bị nhồi nhét kiến thức thượng vàng hạ cám thì học đến bao giờ cho đủ. Trẻ học đến nửa đêm (kệ bố mẹ đang học thứ khác) vẫn thấy cần học nữa.

      Lên bậc phổ thông cơ sở, nếu đã có phương pháp rồi thì tự thân đứa trẻ sẽ có nhu cầu tìm học liệu mới (đóng hay mở thì tùy điều kiện). Đó chính là tự học như bác NCB nói. Lúc đó thì bắt nó ngừng cũng ko được. Nửa đêm vẫn muốn học tiếp.

      Lên bậc phổ thông cơ sở và cao hơn, vừa có phương pháp vừa có kiến thức rồi thì sao cấm bọn trẻ tập nghiên cứu và nghiên cứu được.

      Kể thêm chuyện con trai em: cuối học kỳ cô giáo alo cho mẹ để thông báo muốn nâng bậc học lực của cu cậu lên và hỏi xem mẹ có đồng ý ko. Mẹ trả lời ko, chị cứ giữ nguyên, học lực đó cũng chẳng sao. Nhiều người cứ chạy theo những thứ phù phiếm. Chạy thế hết ngày đến đêm, chạy từ lúc sinh ra đến lúc chết đi cũng ko tới đích. Hệt như việc học nhồi nhét.

      Xin lỗi các bác lạc đề, lâu quá em chỉ ngó nghiêng.

      Ps: bác Cao bồi, thumb down đầu tiên là của em đấy. :D

      • nicecowboy says:

        hehe, lâu quá mới gặp chào bác xơ mít. Để trả đủa lại, thumb up đầu tiên là của Cao bồi đấy nhé. Hoàn toàn đồng ý với Xơ mít.

        Tại vì Cao bồi chỉ khoái xử lý sự vụ “từ trên xuống”, chứ không dám vuốt từ dưới lên, cho nên mới còm thế đấy, hihi.

      • Duc says:

        Uầy, ko dám làm “bác” đâu ạ. Tuổi em bằng 2/3 tuổi bác là cùng. Tuần vừa rồi vào SG của bác. Muốn cafe lắm nhưng bận túi bụi nên thôi. Thôi ko hẹn gặp giữa SG thì để hôm nào hẹn gặp giữa HN vậy. :D

      • qx says:

        Xin thêm một loại xã hội nữa:

        Xã hội vơ vét trị thì vận dụng sáng tạo cả đức trị lẫn pháp trị.

        qx

  23. hathienhau says:

    Tiên học Lễ, Hậu học…Còm

  24. Xôi Thịt says:

    tem lần nữa :)

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 2,569 other followers

%d bloggers like this: