Trăn trở về việc cấp thị thực tại ĐSQ Séc ở Hà Nội

Lâu lắm mình mới lại có giấy mời (không những thế còn có cả công hàm của sứ quán VN ở Séc- người mình quen gọi là Tiệp- gửi Sứ quán của họ tại Hà Nội ) để làm visa đi thăm Séc của nhóm mình. Nhóm mình gồm các nhà văn khá nổi tiếng - các bậc đàn anh mà mình vẫn gọi đùa là "ba chàng ngự lâm pháo thủ" như: Chu Lại, Hà Đình Cẩn, Hà Phạm Phú...và mình. Có cả cô bé biên kịch trẻ Bùi Kim Qui nữa cho xôm tụ . Đoàn đi giao lưu văn hóa văn nghệ với cộng đồng người Việt bên ấy, nôm na là đi thực tế sáng tác của cái anh nhà văn. Được các Mạnh Thường Quân bên đó mời và bao bọc.

Đấy, lý do là thế, người được đi trong đó có mình thật vui.

Thế nhưng lại vấp phải cái khoản làm visa mới khó nhọc làm sao, nhếch nhác làm sao và không có khoa học làm sao.

Sứ quán Séc nằm trên đường Chu Văn An, thẳng chiếu với Bộ Ngoại giao của nước mình không xa, có một đoạn phố ngắn. Vậy mà hàng tuần chỉ vào mỗi buổi sáng thứ 6 , cán bộ các ban ngành, đoàn thể có công chuyện phải đi CH Séc, các ông bố bà mẹ, trẻ con thăm thân đa phần từ các tỉnh lân cận đến hàng trăm người ngồi la liệt (đa số là bệt) ngay trên hè phố trước cổng Sứ quán của họ từ sớm tinh mơ để chờ làm visa.

Đến 9 h cánh cửa sặt mới bật mở. Đoàn người bắt đầu nhốn nháo, chen chúc, những gương mặt đầy hy vọng chờ đợi. Hai ba nhân viên sứ quán bước ra nhìn phải nhìn trái rất nhanh rồi bất ngờ hôm thì lùa một hai nhóm có công hàm cầm lăm lăm ở tay, hôm thì lùa hai ba nhóm thăm thân...bất ngờ đến nỗi mẹ gọi con, bà gọi cháu cuống quít quáng quàng hớt hải vì mừng vì sợ nhỡ. Trông rất tội nghiệp. Nói chung là họ làm rất ngẫu hứng, chả biết hôm nào như thế nào để mọi người còn lượng tính ai được ai không? Đến lượt ai và ai chưa đến lượt để căn giờ mà đến cho đỡ lãng phí thời gian và công sức.

Tại sao họ không cho ghi danh sách theo kiểu xếp hàng rồi gọi lần lượt theo tên đăng ký? Tại sao họ không thông báo rằng mỗi hôm chỉ xét (phỏng vấn) bao nhiêu người? Để những ai ở số dư về lo việc của mình, an tâm tuần sau đến? Được vậy, những người ở xa đỡ khổ bao nhiêu, họ không phải ăn chực nằm chờ, không phải đi từ nửa đêm gà gáy ngồi chầu ở đó mất ngày mất buổi mà cũng chả biết có đến lượt hay không? Mình thấy bao người phải chạy đi thuê ghế con (hoặc báo) cho người già ngồi, mua nước uống cho trẻ con đỡ khát.

Nguyễn Thị Hồng Ngát (Wikipedia) Nguyễn Thị Hồng Ngát (sinh năm 1950) là một nhà thơ, nhà biên kịch nổi tiếng của Việt Nam.  Bà sinh ngày 30 tháng 10 năm 1950, quê ở thôn Phú Thị, xã Mễ Sở, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên. Bà khởi nghiệp là diễn viên chèo, sau đó chuyển sang viết kịch bản và du học tại trường ĐH Sân Khấu Điện Ảnh tại Mátxcova - Liên Xô cũ. Tốt nghiệp đại học loại ưu và về làm tại hãng phim truyện VN. Sau làm giám đốc xưởng phim thanh thiếu nhi thuộc Hãng Phim truyện VN, rồi làm giám đốc hãng phim truyện VN. Chức vụ hành chính cuối cùng của bà là Cục phó Cục điện ảnh. Hiện nay, tuy đã nghỉ hưu, bà vẫn là một thành viên trong Hội đồng duyệt phim quốc gia.

Đoàn nhà văn của mình chờ mất 2 buổi thứ sáu của 2 tuần liên tiếp , đứng ngồi chờ đợi từ sáng đến trưa quặt mà vẫn chẳng được "cặp mắt xanh" của họ đoái hoài... Một số đoàn khác cũng vậy. Trừ đoàn quân đội (nghe nói lần đến trước cũng không có ưu tiên ưu đãi gì, bị phản ứng nên lần sau mới được vào).Từ năm 90 của thế kỷ trước đến nay mình mới lại có điều kiện trở lại CH Séc, nhưng không nghĩ là làm visa vào nước họ khó khăn vất vả thế. Mình cũng đã từng đi Mỹ, đi một số nước Châu Âu khác, xin visa vào họ cũng không dễ dàng gì nhưng mình không thấy cảnh nhếch nhác và thiếu khoa học như ở đây.

Nghe nói người mình thích cuộc sống ở CH Séc. Nhiều người sang thăm thân hết hạn visa không chịu về nên người ta phải làm kỹ, chất vấn kỹ. Dù gì đi nữa thì cũng phải có khoa học chứ? Bao nhiêu người mất công mất việc vì sự chờ đợi này thật mất hết cả cảm tình. Nhà văn Hà Phạm Phú có vợ con sinh sống ở bên đó bảo "Anh phải vứt mấy lần giấy mời đi đấy vì thấy cảnh làm visa chen chúc, khó chịu và ngại ngùng như thế này. Nên... thà ở nhà còn hơn!". Không khéo đoàn của mình cũng "thà ở nhà còn hơn" thì uổng!

Hai lần đến đều về không (đã đành) nhưng quan trọng hơn là hai buổi sáng dài dặc và mệt mỏi ấy các nhà văn đã chứng kiến được "thực tế" như thế này ở Sứ quán Séc tại Hà Nội.

Viết những dòng này không ngoài sự mong mỏi rằng: Bộ ngoại giao ta có cách nào làm việc với BẠN để BẠN làm việc khoa học hơn không? Để từ đó người mình sẽ được tôn trọng hơn (vì bớt cảnh nhếc nhác) và đỡ tốn sức tốn công như hiện nay hơn?.