[Ga: een map omhoog, voorpagina]

Tìm   Trang chủ Hồ sơ văn học Gia đình
  BÀI MỚI ĐĂNG
Văn và Đời và..( Chương 2)
Văn và Đời và..( tiếp chương 1)
VĂN VÀ ĐỜI VÀ..( tiếp chương 1)
Văn và Đời và..( tự truyện đời văn)
Ai hiểu xin giải thích cho với
Văn và đời và...(Tự truyện)
   BÀI ĐỌC NHIỀU
Mỗi tuần một bài thơ yêu thích - thơ Trần Nhuận Mi ... [46137]
Chuyện văn chuyện đời của Trần Đăng Khoa [23936]
Đảo chìm- tiểu thuyết mini [20844]
Nhà thơ Trần Đăng Khoa : Tôi vẫn là tôi [18396]
Mỗi tuần một bài thơ yêu thích- thơ Trần Đăng Khoa [17831]
Lão Chộp - truyện ngắn [14110]
   DANH MỤC
  Truyện dài
  Kịch
  Thơ
  Tạp văn
  Đàm đạo
  Tác phẩm bạn bè
  Cười ! Cười ! Cười !
  Âm nhạc

hình ảnh kỷ niệm
Thời gian học tại Liên Xô
Thời gian học tại Liên Xô
[Xem tất cả] 

Tác phẩm xuất bản
Cửa gió - tập 1
Cửa gió - tập 1
[Xem tất cả] 

Liên kết website

 Điện thoại hàn quốc Sky, LG, Samsung, IPhone
Điện thoại hàn quốc Sky, LG, Samsung, IPhone

Lượt truy cập

  Số khách trực truyến: [10]

  Lượt truy cập: [1546675]


Nội dung bài viết
..:GIÓ MỚI- truyện ngắn:..

Tác giả: Trần Hữu Đạt

                 

           Thằng Hùng là một đứa láu cá, nhưng nó lại học rất giỏi. Từ lớp 1 cho đến hết cấp 3, chưa năm nào nó bị trật khỏi danh sách những học sinh giỏi của nhà trường. Nó lại là con liệt sỹ, nên việc vào đại học coi như là đã cầm chắc trong tay.

          Nghe nói ba nó hy sinh vào cuối năm 1967 hoặc là đầu năm 1968 gì đó, khi cô Diệp vừa sinh thằng Dũng em nó.

Cô Diệp là một người phụ nữ có nhan sắc, lanh lợi, có duyên ăn nói...

Tuy đã vào cái độ tuổi xấp xỉ ba mươi, hai mặt con rồi, nhưng nét thanh xuân lúc nào cũng ngời phơi phới lên trên đôi má đào rạng rỡ.

 Kể từ khi chồng hy sinh, cô Diệp ở vậy nuôi con, mặc cho nỗi buồn, nỗi cô đơn đang ngày một dâng đầy, xâm lấn, làm tê tái cả tâm hồn son trẻ...

Khi nhận được giấy báo tử của chồng, cô không hề khóc. Chỉ đứng chôn chân tại chỗ, lặng đi một hồi lâu, mặc cho đôi dòng nước nóng cứ từ từ lăn xuống, làm ướt nhòe đôi má đẹp.

Có người thấy thế liền bảo:"Vô tình vô nghĩa". Nhưng cũng có người nói: "Nỗi đau quá lớn, òa đến bất ngờ, nên cô không thể khóc thành lời, mà đành để nó uất nghẹn lại trong trong cổ họng, chìm vào tận tim, làm đau nhói như đang bị cắt đi từng khúc ruột."

Cả hai nhận xét trên đều không chính xác, hoặc là chính xác chỉ có một phần thôi. Cô không khóc, không phải cô là người vô tình vô nghĩa, mà bởi cô chưa tin là chồng mình đã chết! "Với một người can trường, thông minh, nhanh nhẹn như ba thằng Hùng thì cái chết đâu phải dễ dàng thế! Không! Nhất quyết anh ấy vẫn còn sống và đang chiến đấu ở đâu đó" "Có lẽ người ta đã nhầm anh ấy với một ai đó!".

 "Cũng có khi vì nhiệm vụ đặc biệt, mà người ta đã tạo ra một sự cố nho nhỏ, tạm thời cắt đứt mọi liên lạc với gia đình và bạn bè... để an toàn tính mạng cho người và cơ sở vùng địch hậu... Thời buổi chiến tranh, thiếu gì những tình huống hy hữu" - Diệp nghĩ và cố trấn an mình.

Ngày ngày, sau khi ăn sáng xong, cô lại lặng lẽ vào buồng, khoác khẩu súng CKC lên vai, rồi vác cuốc ra đồng lao động sản xuất cùng bà con xã viên.

Khác là cô không hề cười đùa, bông lơn như trước nữa.

Khi tiếng kẻng tan đồng vang lên, cô liền đi về cái lán hầm nửa chìm nửa nổi của mình, chăm chút cho hai con, dọn dẹp một cách chu chỉnh, rồi đi ngủ.

 Bà con lối xóm, bè bạn thấy thế cũng thương cho Diệp lắm. Họ đã ngầm giúp đỡ cô rất nhiều, nhất là vấn đề tình cảm. Có người còn mai mối ghép đôi cho Diệp với một người đàn ông nào đó cùng hoàn cảnh, để cô bớt khổ, bớt cô đơn trong những ngày dài, đêm thâu thanh vắng... Nhưng Diệp vẫn lắc đầu từ chối.

Khi đó Vĩnh Linh đang vào thời kỳ chiến tranh khốc liệt nhất. Tiếng máy bay Mỹ không lúc nào ngớt trên bầu trời giới tuyến.

Chúng bay thành từng tốp đảo điên, quần lượn, nhòm ngó... chỉ cần phát hiện ra một dấu vết nho nhỏ là lại thi nhau trút bom xuống, rồi gọi thêm pháo tầm xa từ phía nam bắn ra, hoặc từ hạm đội 7 ở ngoài khơi bắn vào. Đạn pháo nổ liên hồi như giã gạo chày đôi, cày xới khắp nơi nơi, làm cỏ cây xác xơ, không còn giữ được màu sắc vốn có của nó nữa... Nhưng Diệp vẫn cùng bà con ra đồng chắc tay cày, vững tay súng, sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ quê nhà.

 Khi thằng Dũng bỏ bú, cô liền gửi hai đứa con cùng bà ngoại ra Tân Kỳ - Nghệ An sơ tán, để tránh bom rơi đạn lạc, rồi khoác súng đi thâu đêm liền ngày.

Cô tham gia vào trung đội nữ trực súng 12ly7, rồi được đề bạt lên làm trung đội trưởng trung đội nữ dân quân đó.

Nhiều người đàn ông thấy cô góa bụa qua sớm, muốn đến để chia sẽ bớt nỗi buồn, hoặc lợi dụng chút tình cảm những khi xa vợ vắng con. Nhưng tất thảy đều bị cô trừng mắt lên đuổi đi.

Đôi mắt tròn, to đẹp dưới hàng mi cong vút... thường ngày hút hồn biết bao gã đàn ông si tình. Nhưng khi đã trừng lên thì khác gì tia chớp đêm giông, khiến nhiều thằng đàn ông đành cúi đầu chấp nhận số phận, lủi thủi quay gót.

Có gã xã đội trưởng nọ, nghe tiếng cô Diệp là người đoan chính, đẹp nghiêng nước nghiêng thành, nhưng chưa có cơ hội để giáp mặt tâm sự.

Nhân dịp đi dự đại hội chiến sĩ thi đua toàn khu vực. Trong khi đại hội đang diễn ra sôi nổi hào hứng, thì máy bay địch ào đến quần lượn và bỏ bom ầm ầm... Mọi người nháo nhào lao ra khỏi căn hầm hội trường để phân tán lực lượng và tìm nơi trú ẩn. - Vào thời chiến tranh, mỗi khi có máy bay hoặc pháo tầm xa của địch, người ta lại vội vàng sơ tán người ra nhiều vị trí riêng biệt, để đề phòng nếu có rủi ro xảy ra, thì con số thương vong cũng giảm thiểu.

 Diệp cùng vài người vội chui vào một căn hầm chữ A gần đó để ẩn nấp. Gã nọ cố chờ Diệp cùng mọi người xuống trước, rồi làm ra vẻ hấp tấp nhảy bừa xuống sau. Anh ta mất đà, chấp chới chực ngã, vội ôm choàng lấy người bên cạnh để giữ thăng bằng. Nhưng người mà anh ta nhắm tới cốt để ôm cho bằng được lại chính là Diệp.

 Chỗ nào không đụng, lại nhè đúng vào bộ ngực căng nóng, đang phập phồng theo từng hơi thở mà siết chặt lấy.

Cô giật mình, thờ người ra trong chốc lát. Nhưng rồi cũng kịp định thần lại, lấy hết sức bình sinh giẫy mạnh, hất vòng tay quái dị đó ra khỏi vùng "nguy hiểm". Đồng thời quay ngoắt lại, giương cặp mắt to tròn và đẹp lên, nhìn trừng trừng vào gương mặt sàm sở quát:

- Này! Cấm không được lợi dụng... Coi chừng... bị một dép vào đầu đó!

Gã đàn ông dê không những cảm thấy xấu hổ, mà còn trơ trẽn cười:

- Hưỡm nào...! Lỡ... một tý thôi mà! Có mất chi mô mà dữ thế... Xin lỗi... xin lỗi nhé!

Vừa nói hắn vừa đưa mắt nhìn xéo vào mặt cô như để gợi tình, gợi ý.

Tim Diệp như thót lại, ngừng đập trước ánh mắt rạo rực chứa đầy lửa si mê của hắn. Cô đỏ bừng mặt, vội cúi xuống, lột nhanh chiếc dép cao su ra, đưa lên và đánh một cái thật mạnh vào đầu của hắn nghe "bốp" rõ ràng.

- Đồ quỷ sứ... Cút!!!... Cút ra ngoài kia, để máy bay "hắn" xúc anh đi cho rồi.

Mọi người cười ồ, làm át cả tiếng bom gầm đạn réo bốn chung quanh.

Bị một đòn đau bất ngờ và xấu hổ, gã đàn ông vội chui ra khỏi hầm, ngay cả khi máy bay Mỹ đang gầm réo, quần lượn ở trên đầu, bom nổ ầm ầm khắp đó đây...

Kể từ đó mọi người gọi Diệp là "người phụ nữ sắt đá", "trái tim vô cảm". Chả ai còn dám mon men đến để trêu đùa, hoặc tỏ ý cợt nhả với cô du kích xinh đẹp và đáng sợ kia nữa.

Dân quân và những người xung quanh thì đã sợ... Nhưng nhiều người lính ở miền Bắc mới vào, vẫn muốn liều một phen thử thế nào.

Cảnh xa nhà, xa vợ, đêm hôm cô đơn, buồn tẻ, trống vắng... đã khiến cho họ quên tất cả những nề nếp, quân phong, quân kỷ.

Ban ngày, họ lân la tới gần Diệp để... làm công tác "dân vận". Với ước mơ là sẽ được Diệp ban cho một nụ cười hoặc cái liếc xéo là sướng lắm rồi.

Nhưng tất cả vẫn tịnh như không, cô không hề động lòng trước lời nói, thái độ ong bướm của bất kỳ gã đàn ông nào. Bởi trong lòng cô "Chồng mình vẫn sống. Là có một không hai ở trên đời. Sẽ không bao giờ có người đàn ông thứ hai nào tốt và giỏi giang bằng anh ấy".

Nghe người ta đồn thổi nhiều, nhưng gã lính già nọ vẫn không tin, hoặc cố tình không tin.

"Làm gì mà có trái tim người phụ nữ nào chịu được nỗi cô đơn lâu đến thế! Chả có ai mà từ chối tình cảm của đàn ông trao cho cả. Mỗi tội là phải thể hiện ở đâu và vào khi nào mà thôi."

Vì vậy hắn quyết định mở chiến dịch một cách thầm lặng, nhưng không kém phần táo bạo, bất ngờ.

Sau vài lần giáp mặt, được Diệp nhã nhặn trả lời các câu hỏi và ân cần mời nước. Đoán rằng tuy bề ngoài tỏ vẻ đoan trang khép kín, nhưng trong lòng ngọn lửa khao khát tình cảm đang nghi ngút nóng hầm lên dữ lắm. Chỉ cần một cái khều nhẹ đúng chỗ, là y như rằng nó sẽ bùng lên rừng rực không gì ngăn cản nổi.

 Nhẩm lui nhẩm tới, với kinh nghiệm lâu năm, hắn quyết định: "Đối với Diệp thì chỉ có hành động và chỉ có hành động mới có thể làm rung động được trái tim sắt đá của nàng mà thôi".

 Một đêm không trăng, lặng gió. Hắn nhẹ nhàng lần theo hào giao thông để đi đến căn hầm chữ A của cô.

Tuy đã tắt đèn, nhưng trong hầm Diệp vẫn chưa ngủ, cô đang thao thức để nghĩ về chồng và những đứa con. Cô còn nghe rõ cả tiếng giày lẹt quẹt của ai đó đang đến gần.

Cũng chả cần để ý, bởi thiếu gì bộ đội, dân quân tuần tra hoặc đi công tác xa, chợt ngang qua. Thông thường họ đi thành tốp từ 5 đến 7 người và không hề trao đổi với nhau một câu gì. Bước chân của họ cũng nhẹ nhàng, thư thả vì chả có gì mà phải lén lút, gấp gáp cả.

 Nhưng lần này không hiểu vì sao cô lại để ý đến tiếng bước chân của một ai đó nghe rất lạ, đang đến gần, vừa có vẻ như đang rón rén, ngập ngừng... lâu lâu lại bước từng bước một. Y như là bước chân của một con mèo đang rình ăn vụng.

Rồi bước chân lạ dừng hẵn lại, tan vào đêm tối. Im ắng lại bao trùm lên cả căn hầm lạnh vắng.

"Quái! Sao "nó" lại im lặng ngay ở cửa hầm mình nhỉ?" - Cô Diệp thắc mắc tự hỏi. - "Không lẽ lại có biệt kích lẻn vào giờ này sao? Không! Không thể! Bởi ở đây có phải là vùng giáp ranh hay ven biển, rừng núi âm u đâu mà biệt kích lẻn vào dễ dàng thế được."

Có lẽ ai đó vừa đến đây, thì ngừng lại để đi vệ sinh hay châm thuốc gì đó. Nhưng... đi vệ sinh, châm thuốc gì mà lâu thế? Nếu châm thuốc sao lại không nghe tiếng bật lửa vang lên  "Chếch chếch" nhỉ? "Hay là anh ấy về?"

Diệp chưa kịp hiểu ra vấn đề, thì tiếng giày lạ đã vang lên rất gần và nghe rõ hơn.  Cô khẽ nghiêng người lại, im lặng theo dõi.

Một tiếng "Cạch" khẽ, tấm liếm đậy cửa hầm bật mở, một khoảng sáng mờ mờ hiện ra. Cô xoay người lại thủ thế. Trong bóng tối, vẫn nhìn thấy một thân hình to lớn đang ngập ngừng... ngập ngừng... rồi chui hẵn vào.

Cô chồm dậy quát:

- Ai? Đứng im!!!

- Ấy... Diệp... Anh...anh... đây mà? Anh đến với em đây mà! - Tiếng thì thào vọng đến từ trong bóng tối. - Nghe rõ ràng và êm ái. Nhưng cô vẫn gắt giọng hỏi:

- Anh... nào? Anh là ai? Sao đến vào giờ này?

Tiếng thì thào lại khe khẽ vọng đến, vẻ tha thiết và dồn dập hơn.

- Anh... anh... nhớ em! Anh đến... để... nói chuyện với em mà.

- Chuyện gì? Nói nhanh!

Diệp khó chịu hỏi lại. Cô thò tay vào túi áo, lấy cái bật lửa ra, quẹt lên, châm vào ngọn đèn phòng không ở bên vách hầm, căn hầm chữ A bừng sáng. Dưới ánh sáng lung linh của đèn dầu, trông cô càng hấp dẫn và quyến rủ hơn bao giờ hết.

 Gã đàn ông sấn tới, vờ sơ ý chạm tay vào cái eo lưng tròn lẵn của Diệp và thì thào :

- Ấy ấy... chuyện quan trọng lắm, chỉ hai ta biết thôi, em đừng nói to. Không cần đèn đâu. Đèn sáng lỡ lộ mục tiêu, gặp bom tọa độ hoặc pháo tầm xa thì nguy hiểm lắm.

Diệp "xì" một tiếng rõ mạnh, cô đẩy bàn tay hắn ra xa khỏi thân thể mình, rồi bình thản châm đèn và xẳng giọng:

- Anh khỏi lo, đèn ni không hắt được sáng ra ngoài đâu mà sợ.

 Đồng thời cô quay mặt về phía gã đàn ông, nhăn nhó hỏi:

- Chuyện gì? Nói nhanh rồi ra khỏi hầm của đàn bà phụ nữ trong đêm hôm khuya khoắt này. Nếu không tôi la lên bây giờ!

Gã đàn ông không nói gì, tiến tới, thò mồm định thổi tắt nguồn sáng duy nhất ở trong hầm. Nhưng cô đã kịp chuyển nó vào chổ xa hơn, đồng thời trừng mắt nhìn chằm chằm vào gương mặt nham nhở của gã đàn ông dê nọ.

Có lẽ do quá dốt, hay là vì độ sáng của đèn dầu không đủ để cho gã hiểu hết ý nghĩa của cái nhìn. Gã trâng tráo tiến lại gần hơn, rồi bất thần nhào tới ôm choàng lấy cái thân hình mềm mại quyến rũ, như đang bốc lửa hừng hực của Diệp. Cô nhanh nhẹn tránh sang một bên và đẩy luôn cho gã một cái thật mạnh, gã thất thế ngã chổng khèo ra đất. Đồng thời với tay lấy khẩu CKC dựng ở góc hầm, lên đạn "rắc" một cái và nghiêm giọng nói:

•-         Anh ra nhanh!  Ra ngay! Không tôi bắn!

- Ơ... ơ!!!...em... em dám bắn... à? Coi chừng! Sử dụng vũ khí không đúng mục đích là ra tòa án binh đó.

- Không đúng mục đích à? Tòa án binh à? Hôm nay tôi phải kết liễu đời anh tại đây, để loại trừ khỏi quân đội một kẻ đốn mạt, một kẻ dám vi phạm chính sách hậu cần thời chiến của Đảng và nhà nước.

Gã vội vàng đưa tay lên xua lia lịa, giọng thảng thốt:

- Anh anh xin em! Mong em tha thứ cho. Quả thực anh thương em, anh muốn đến với em thật lòng mà.

Vừa nói, gã vừa lân la lại gần, định chụp nòng súng của Diệp dúi xuống đất. Nhưng cô đã nhanh nhẹn xoay người lại, lách sang một bên và chui vọt ra khỏi căn hầm chữ A chật chội.

Diệp xoạc chân thủ thế, giương súng lên cao và nổ luôn ba phát vào không trung "Đoành!... đoành!... đoành!"

Mấy giây trước đây, ngọn lửa dục tính đã thúc đẩy thằng đàn ông trở nên liều lỉnh. Thì khi ba tiếng súng vang lên, bỗng hắn trở nên mềm nhũn, rã rời người. Tất cả sinh khí hừng hực bỗng tan biến bay đi đâu từ lúc nào chả rõ. Hắn đứng như chết chôn chân ngay tại chổ.

Diệp vẫn lăm lăm khẩu súng trong tay, bặm môi, dạng chân hình chữ bát chắn ngay trước cửa hầm, làm cho kẻ có lỗi càng thêm cuống quít. Hắn lắp bắp như muốn cầu xin cô trung đội trưởng dân quân rộng lượng tha thứ.

Nhưng tất cả đều đã muộn. Nghe ba tiếng súng báo động, tất cả người trong thôn, lẫn dân quân, bộ đội đang đóng ở gần đó, cả những tổ tuần tra nữa...  họ vội quay mũi giày, đua nhau chạy về phía căn hầm chữa A của Diệp. Cuối cùng cũng tóm được một tên hủ hóa, cố tình vi phạm đạo đức tác phong của người lính, vi phạm chính sách hậu cần thời chiến của quân đội.

Thằng "dê già" bây giờ mới chợt tỉnh, tự hỏi: "Sao lúc nãy mình không liều mạng lao vào bóng đêm để lẫn trốn nhỉ?"

Cũng chả phải nhắc lại nhiều, nhưng kể từ đó tất cả đàn ông trong xã đều vừa sợ và nể cô Diệp một cây.

Cũng từ đó, cô một bề tham gia vào công tác xã hội, mà không gặp một sự ngáng trở nào. Cô được cử làm đội trưởng đội sản xuất rồi lên làm phó chủ nhiệm hợp tác xã.

Nơi nào khó khăn, bom đạn nhiều là Diệp xông pha vào.

Cánh đồng rộng gần cầu Nam Bộ, chỗ đường quốc lộ chạy vắt qua rất trống trãi. Là trọng điểm đánh phá của máy bay và pháo tầm xa địch... Người ta lo rằng: Nếu cố khai thác hết diện tích trên thì trong quá trình sản xuất lỡ gặp máy bay tới, hoặc pháo tầm xa oanh kích, rất khó tránh thoát, thương vong sẽ nhiều cho bà con xã viên. Do vậy ban quản trị đã có ý kiến là: Nên bỏ hoang số ruộng đất trên. Nếu thiếu ăn, thì xin cấp trên chi viện.

Nhưng Diệp không đồng ý.

- Trên đất Vĩnh Linh giới tuyến này, thì lấy đâu ra yên bình mà lựa chọn chứ. Nếu sợ bom đạn, thì ngồi dưới địa đạo vẫn chết đó thôi. - Cô nói rồi dẫn đầu đoàn thanh niên và một số đàn ông lực lưỡng đứng ra canh tác. Làm ngày không được, tranh thủ làm đêm.

Với giọng nói nhỏ nhẹ, nụ cười cuốn hút và thái độ kiên quyết, tất cả đành xắn áo, vén quần, khoác súng làm theo. Kết quả là những thửa ruộng đó lúa vẫn tốt ù ù chả kém gì những mảnh ruộng màu mỡ nơi khác.

Cuối năm đó cô Diệp đã trở thành Đảng viên chính thức.

Hòa bình lập lại, hai đứa con cô cùng bà con trở về quê hương để tiếp tục học tập và lao động sản xuất.

 Mẹ con gặp nhau mừng mừng tủi tủi. Riêng thằng Dũng vẫn nhất quyết không chịu gọi cô bằng một tiếng mẹ. - Vì suốt mấy năm nay, có khi nào nó được gọi ai một tiếng mẹ đâu. Cô Diệp đau đớn ôm con vào lòng mà tức tưởi: "Tất cả bởi thằng Mỹ. Bởi thằng Mỹ tất cả đó con à!"

Anh em thằng Hùng lớn lên trong hoàn cảnh thế đó, nó khôn ngoan và học giỏi đúng như lòng mong ước của mẹ nó.

Ngày miền nam hoàn toàn giải phóng, cô Diệp tất tả chạy ngược chạy xuôi dò tìm địa chỉ của chồng, để đưa hai con vào thăm quê nội. May thay trên Đảng ủy khu vực Vĩnh Linh thời bấy giờ, có Bác Huỳnh Cảnh là người cùng quê với ba của hai đứa. Bác đã tận tình chỉ dẫn và đưa ba mẹ con vào Quảng Nam để ra mắt nhà chồng.

Về đến nhà chồng, lòng cô còn quặn đau hơn khi thấy trên bàn thờ có đến hai tấm bằng "Tổ quốc ghi công" nữa. Cả nhà đông đúc sum vầy vậy, mà giờ chỉ còn mỗi một bà mẹ già và người em gái của chồng, cũng là thương binh mà thôi.

 

***

 

Tốt nghiệp cấp 3, thằng Hùng quyết định thi vào đại học quân sự để theo gương ba và bác, chú của nó. Nhưng oái am thay, nó là thằng bất mãn về chiều cao, nên dù có sơ tuyển, xét lui xét tới nhiều lần, mà hồ sơ vẫn bị loại.

Bực mình, nó đành thi vào đại học tổng hợp sinh. Với số điểm rất cao, cộng thêm tiêu chuẩn con liệt sỹ nữa, thì nó thừa sức để đi sang Liên Xô học tập. Một lần nữa. chiều cao lại phản bội nó.

Thôi thì nguồn gen di truyền vốn đã là định mệnh, nó bằng lòng làm sinh viên của trường Đại học tổng hợp sinh Huế.

Suốt 4 năm liên tục, Hùng vẫn giữ vững phong thái của một anh chàng hiếu chữ. Năm nào nó cũng đạt danh hiệu học sinh tiên tiến.

Ra trường với tấm bằng loại giỏi trong tay, ai cũng nghĩ rằng: "Với tấm bằng đỏ chót đó, cộng với uy tín và sự quen biết của cô Diệp, chắc chắn Hùng sẽ được bố trí một nơi vừa ý nhất".

Nhưng cô Diệp không muốn dùng uy tín, sự quen biết của mình để sắp xếp việc cho con.

Cô hy vọng rằng tổ chức sẽ nhìn nhận và đánh giá đúng năng lực thực sự của con mình qua tấm bằng, để giải quyết công việc.

Mặc dù vậy, đã gần hai năm trôi qua mà Hùng vẫn chưa được cấp trên quan tâm bố trí công tác. Ai cũng chặc lưỡi bảo rằng:

"Chà khó khăn gì. Chỉ cần cô Diệp lên thẳng văn phòng của ủy ban nhân dân huyện hoặc tỉnh, nhờ ai đó nói giúp một tiếng, tức thì thằng Hùng được bố trí vào chổ ngon lành ngay mà. Chẳng qua là cô đang cân nhắc đó thôi"

Nhưng kỳ thực không phải là như vậy.

Thời đó, cả Bình - Trị -Thiên là một tỉnh thống nhất. Là vùng đất vừa trải qua chiến tranh, còn chứa nhiều đau thương mất mát. Nên con em gia đình chính sách liệt sỹ thì đông, đó là chưa kể tới hàng ngũ C.Ô.C.C (có nghĩa là con ông cháu cha) Vì vậy người ta đã quên không dành cho nó một sự ưu tiên nào đáng kể. Dù đã tốn rất nhiều công sức đội mưa, ngược gió ra vào Huế để hỏi han và trình bày nguyện vọng của mình. Nhưng lần nào cũng thế, Hùng chỉ  nhận được những cái lắc đầu vô vọng hoặc câu trả lời ngắn gọn: "Hãy bình tĩnh và biết kiên nhẫn đợi chờ." Nó đành ngồi nhà chờ đợi. (Thời đó những sinh viên tốt nghiệp các trường chuyên nghiệp, không phải chạy tìm việc làm, mà chỉ cần nộp hồ sơ cho tổ chức chính quyền tỉnh, để người ta xem xét và sau đó phân công công tác.) Nhưng đã hai năm mà việc làm vẫn bặt vô âm tín. Nó bắt đầu hiểu thế nào là cái nghĩa của cụm từ "đi tìm việc làm" và "thất nghiệp". Những thuật ngữ mà nó ngỡ là chỉ xuất hiện trong văn học và chỉ dùng để mô tả cơ chế của chế độ tư bản chủ nghĩa mà thôi.

Hùng ngán ngẫm thở dài thườn thượt, rên lên khe khẽ:

- Ba ơi! Bác chú ơi! Ba và bác chú ở trên trời cao, có biết phương cách nào về mách nước con với. Hay là ba, bác, chú có linh thiêng, hiện hồn về nói với đồng đội của ba, bác, chú giúp đỡ con với. Con bí lắm rồi! Con không thể gượng nổi nữa rồi. Em thì đang đi học, gia đình không có thu nhập gì đáng kể, mà phải đi ra, đi vô Huế hàng trăm lần thế này thì e gia đình ta không còn cái gì để mà ăn mất.

Cô Diệp nghe con than, vội len lén lau nước mắt.

Kể cũng đúng thế thật, đến con lợn đang ỉ đang độ ăn độ lớn cũng phải bán non để lấy tiền cho nó làm lộ phí mất rồi. Trong nhà giờ chả còn cái gì đáng giá cả.

 Bất đắc dĩ cô Diệp phải nhờ bác Huỳnh Cảnh ra tay giúp đỡ. Trước đây, bác đã từng làm tới phó bí thư huyện ủy huyện Bến Hải, rồi phó bí thư tỉnh ủy và chính bác là người đã dẫn mẹ con Hùng tìm về quê nội.

Tuy đã về hưu rồi, nhưng cái danh phó bí thư tỉnh ủy dạo nào và cái mác lão thành cách mạng cũng khiến nhiều cán bộ trên tỉnh còn nể lắm. Dù bác không còn đủ sức để đi đây đó thăm thú bạn bè, nhưng nghe chuyện bất bình thì bác giận lắm. Bác chống gậy dẫn thằng Hùng đến gặp ban tổ chức chính quyền trình bày nguyện vọng. Vì nể bác mà họ quyết định xếp cho nó một vị trí gọi là tương đối phù hợp so với chuyên môn của nó.

Nó được cử về phụ trách kỹ thuật nuôi tôm ở công ty nuôi trồng thủy hải sản Thùy Dương. - Đây là một công ty mới thành lập theo dự án của sở nông nghiệp Bình - Trị - Thiên, đóng gần cửa biển Thuận An.

"Là cán bộ đại học tổng hợp sinh, lẽ dĩ nhiên là phải hiểu rõ về đặc tính sinh học của từng loài và biết nuôi tôm chứ!". Lãnh đạo tuyên bố như thế.

Nó lẳng lặng chấp hành, vội vàng đạp xe lên thư viện thành phố, ôm một đống sách, tài liệu viết về con tôm, để đêm đêm tranh thủ tra cứu thêm.

"Hừ! Phân minh lồm gì cho mệc! Có phân minh cũng chả ai hiểu được và chả ích gì. Đôi khi còn mất việc nữa không chừng. Miễn sao có việc lồm là tốt lắm rồi"- Hùng thốt lên bằng chất giọng của người Quảng Nam.

Đó là vụ tôm thí điểm đầu tiên của ngành thủy sản trên đất miền trung, mong muốn mở ra một lợi thế trong nông nghiệp, giúp nông dân xóa đói, giảm nghèo.

Nhưng lúc bấy giờ kinh nghiệm không hề có, sách vở viết về cái loài giáp xác đó cũng hết sức mờ nhạt.

Đương nhiên là vụ tôm đó thất bại nặng. Một nửa trong số tôm thả, bị cá lẻn vào đớp hết, số còn lại thì què quặt sứt sẹo.

Đánh giá kết quả thua lỗ một số tiền rất đáng kể. Tiền thưởng không có đã đành. Lương công nhân cũng bị cắt đến mức không đủ tiền đong gạo. Công nhân đói, ai cũng nhìn Hùng với ánh mắt trách móc. Có người còn thở dài ngao ngán:

"Tưởng đại học nên trò trống gì, hóa ra cũng chỉ là ăn ốc, làm mò. Thế thì đi học làm chi cho uổng tiền nhà nước"

Một số người bất mãn bỏ công ty về chạy chợ kiếm gạo nuôi con...

Rồi một cuộc họp tổng kết, đánh giá đề án cũng diễn ra. Tất nhiên là tác giả của đề án và các cấp lãnh đạo không ai chịu nhận phần trách nhiệm về mình, mà chia hết cho người trực tiếp thừa hành công việc.

 Hùng là người vừa trực tiếp điều hành, vừa là người có trình độ cao nhất ở đội sản xuất, nên phải lãnh hết mọi trách nhiệm giúp cho ban giám đốc trước cấp ủy, chính quyền. Chả còn biết chia phần cho ai nữa, nó buồn bực chẳng nói chẳng rằng chuồn thẳng về nhà.

Đã ba hôm rồi, sáng nào cũng vậy, nó nặng nề lết dậy ăn cơm, rồi lặng lẽ tìm việc gì đó làm. Tuyệt nhiên không đả động gì đến việc trở lại đơn vị. Và cũng chả hào hứng nói về đặc tính, giá trị thương mại, triển vọng của những con tôm miền nhiệt đới như mọi lần nữa.

Cô Diệp không hiểu vì sao dạo này con bỗng đâm ra ít nói, ít cười, mặt cứ đăm đăm làm sao ấy. Gặng hỏi mãi, Hùng mới uể oải thở ra cho mẹ biết căn do sự việc.

Biết là con đang gặp chuyện buồn, nhưng chưa tìm ra cách nào để an ủi cho thỏa đáng, cô đành nén tiếng thở dài nói:

- Con à! Công việc nào cũng có cái khó riêng của nó, mà chỉ có người trực tiếp mới có thể hiểu được. Nuôi tôm là một nghề mới ở nước ta, với lại con chưa có kinh nghiệm, vụ đầu thất bại là lẽ đương nhiên. Rồi con sẽ rút được kinh nghiệm cho vụ tiếp theo. Mẹ tin tưởng con sẽ làm được những gì con muốn. Dù bị oan, buồn đó... nhưng con vẫn phải phải trở lại đơn vị, để chứng minh là mình đã làm hết khả năng, song vì lý do khách quan, mà kết quả không được như ý. Thế nào rồi cấp ủy Đảng cũng nhìn nhận lại vấn đề, đánh giá đúng về con. Mẹ tin rằng dù ở bất cứ nơi đâu, Đảng vẫn đóng vai trò quyết định... Đảng là chổ dựa tinh thần cho muôn dân...

Thằng Hùng vẫn không tỏ thêm một chút thái độ, nó buồn buồn rên khẽ:

- Nhưng con đâu phải là kỹ sư chăn nuôi thủy hải, nên không thể hiểu hết đặc tính, bệnh tật của loài tôm. Sao họ lại nhét con vào vị trí đó. Mẹ có biết như vậy gọi là trái nghề không?

Cô Diệp lại thở dài ngán ngẩm:

- Thời buổi này... nghề chọn người, chứ người đâu có chọn được nghề. Thôi cố gắng thêm vài bữa nữa... chắc chắn lãnh đạo sẽ nhìn nhận và bố trí lại phù hợp với chuyên ngành của con. Mẹ tin rằng Nhà nước Xã hội chủ nghĩa sẽ không để một ai bị thiệt thòi đâu. - Rồi hạ giọng, lẩm bẩm như nói với chính mình - Ngày xưa trong chiến tranh, nơi nào đen tối gay go nhất, có ánh sáng của Đảng rọi tới là tất cả lại bừng lên sáng lạn thành công đó thôi.

Trưa đó nó cố ăn hết bát cơm, rồi lặng lẽ gói áo quần, dắt xe đạp ra đi. Cô Diệp nhìn theo lẩm bẩm:

"Tội nghiệp con tôi, thiếu sự chở che từ nhỏ nên cút côi vất vả" - Rồi lén lau nước mắt, đi vào.

Một năm trôi qua, nắng, gió, mưa ngàn đã nhuộm cho da thằng Hùng đen sạm. Nó không hề than thở về những bất cập trong công việc của mình nữa. Lần nào về thăm mẹ, nó cũng ăn vội vài bát cơm, rồi vào ngay đơn vị, kẻo sợ tôm có bị làm sao không.

Nó gấp đến nỗi, cô Diệp có hỏi thì chỉ trả lời qua quít:

"Con đã cho cải tạo lại hồ tôm một cách khoa học và diệt trừ tận gốc mầm bệnh. Cái hạt cây mát quê mình thế mà lợi hại thật, giả nát thả xuống hồ là cá chết nổi lên lềnh phềnh, ấy mà tôm vẫn bơi lội tung tăng mới hay chứ. Vụ này chắc chắn thắng đậm rồi mẹ ạ"

Cô Diệp mừng thầm nghĩ:

"Chắc nó đã quen với môi trường, công việc và bắt đầu yêu thích nghề rồi đó."

Vài tháng sau, tin vui đến: Vụ tôm đó thắng lợi lớn. Trừ vốn liếng chi phí ra, còn đủ bù cho những thua lỗ của vụ trước nữa. Đài báo tha hồ đưa tin về một hướng đột phá mới trong nông nghiệp. Người ta bắt đầu ca ngợi tác giả của dự án và sự chỉ đạo đúng đắn, kịp thời của cấp ủy, chính quyền. Tất nhiên qua đó bóng thằng Hùng cũng thấp thoáng lóe lên đôi chút. Ngày nào các phương tiện thông tin đại chúng cũng nhắc đến công ty nuôi trồng thủy hải sản Thùy Dương. Cô Diệp càng vui hơn khi con đã tìm được công việc ổn định và tự khẳng định được mình.

Đùng một cái, thằng Hùng trở về nhà với bộ mặt cau có. Thoáng qua, cô Diệp đã đoán là con đang gặp điều gì đó không ổn trong cuộc sống, nhưng tảng như không biết, cô niềm nở hỏi:

- Vụ tôm vừa rồi nghe nói thắng lợi lớn phải không con? Mẹ rất vui vì con đã làm được...

- Được lắm mẹ ạ! Nhưng người ta lại muốn thay thế con bằng một kỹ sư nông nghiệp "chính hãng" mới ra trường.

Cô Diệp giật mình, sửng người lại hỏi giật:

- Sao lại thế? Thế ngần ấy năm con mất công gây dựng, tạo nên cơ đồ cho công ty, bây giờ làm ra ăn đặng, lại phải phủi tay trắng ra đi à?

- Rứa đó! Bất công là chổ đó. - Thằng Hùng tức tối.

- Ui! Ui... đừng nói rứa... Lỡ ai nghe thấy thì có mà khốn. Xã hội ta làm gì có chuyện bất công. - Cô Diệp nói, liếc ra ngoài như sợ ai đó đang rình nghe trộm. - Rứa lãnh đạo họ đã nói răng với con?

- Họ bảo là: "Đồng chí đủ nhiệt tình, nhưng vì không đúng chuyên môn nghiệp vụ, nên trong quá trình làm việc sinh ra nhiều vướng mắc, lúng túng... khó giải quyết. Hơn nữa yêu cầu của công việc trong thời đổi mới là cần người vừa có thâm niên, vừa có lòng nhiệt thành, vừa có chiều sâu về nghiệp vụ, để hiểu biết một cách khoa học về công việc của mình đang làm. Do đó đồng chí phải đi học thêm, để về phục vụ một cách hiệu quả hơn cho công cuộc đổi mới của đất nước. Cũng như kế hoạch lâu dài của đơn vị. - Ngừng một chút như để lấy hơi, ông trưởng phòng tổ chức hạ giọng vẻ đắn đo. - Nếu không đi học... đồng chí có thể thuyên chuyển công tác cho phù hợp với chuyên môn của mình, cơ quan sẽ tạo điều kiện." - Hùng nói và rơm rớm nước mắt.

- Rứa chừ con tính răng? - Cô Diệp nhăn nhúm mặt một cách khắc khổ hỏi.

- Cũng không thể bỏ những thành quả bấy nhiêu năm lăn lộn mưa nắng để có được... - Nó dừng lại để nuốt một cái gì đó đang chẹn ngang ở cổ họng, rồi tiếp - Con muốn được ở lại với những con tôm, con cá. Đó là mồ hôi nước mắt của con suốt bấy năm qua. Nhưng ... - nó ngập ngừng - con đi ...học... bây giờ... nhà ta gặp khó khăn quá. Em thì đang học dỡ, một mình mẹ làm sao nuôi nổi hai anh em học đại học. Hơn nữa mẹ đã già rồi, đáng lẽ phải được nghỉ ngơi...

- Mẹ hiểu ý... - Cô Diệp khẽ đỡ lời và cố nén một cái thở dài - Con cứ yên tâm mà đi học, tìm việc bây giờ là khó lắm. Vả lại con đã có lương và em đang còn thuộc diện hưởng phụ cấp của gia đình chính sách. Ở nhà mẹ cố gắng làm thêm vài sào ruộng, nuôi thêm gà, lợn, bán vài bó rau muống, rau khoai... lấy tiền phụ giúp hai con những lúc khó khăn. Đời mẹ khổ nhiều rồi, khổ thêm vài năm nữa có thấm chi mô. - Nói rồi cô quay lưng đi gấp xuống bếp như sắp làm một việc gì đó. Nhưng thực ra là để dấu dòng nước mắt đang trào ra ươn ướt ở mí.

Hùng biết dù can đảm đến mấy thì với một người phụ nữ, chịu đựng gian khổ như thế là quá đủ. Nó không dám hé môi thốt thêm một lời nào nữa. Bởi như thế có thể cả hai sẽ khóc mất.

Một lần nữa Hùng phải khăn gói lên đường ra Hà Nội để học thêm chuyên nghành nuôi trồng thủy sản.

 Nguồn gen học giỏi lại bất ngờ trổi dậy. Bọn đàn em cứ việc trố mắt ra ngạc nhiên với thành tích thu được của nó. Nhiều lúc đói quá, nó phải ăn tạm gói mì tôm rồi lại lao vào đèn sách.

 Kết quả thực tập của Hùng cũng không tồi một chút nào. Đến nỗi thầy giáo bộ môn cũng hết sức bất ngờ trước những thao tác hết sức thuần thục của nó.

•-         Anh làm tốt thế? sao còn đi học làm gì nữa?

Nó ưỡm ờ trả lời:

•-         Thì lãnh đạo bảo tôi đi học để lấy cái bằng mới có thể bố trí việc cho mà lại.

Ông thầy giáo sửa lại cặp kính cận, cúi xuống lẩm bẩm:

- Đúng là "trăm hay không bằng tay quen". Thời buổi này bằng cấp là cái cớ để người ta bố trí công việc quả không sai. Khối thằng ôm cả một đống bằng mà trong đầu rổng tuếch - có gì đâu.

          Rồi ông vỗ nhè nhẹ vào vai nó như để an ủi và tỏ vẻ khâm phục.

 Sau bốn năm dùi mài kinh sử, nó hớn hở trở về quê với tấm bằng đại học thứ hai. Hy vọng rằng công việc và cuộc đời sẽ đổi khác.

 Nào ngờ... lúc công ty mới thành lập, khó khăn chồng chất, thì không ai để ý. Thậm chí ban lãnh đạo có kêu gọi cũng chả thèm vào, nên mới đến lượt nó. Nay đã thành công, có tiếng có tăm, thu nhập khá cao, công việc ổn định... thì bao nhiêu người lại đâm đơn vào đó. Trong số ấy không ít kẻ là đối tượng C.Ô.C.C phải ưu tiên hàng đầu. Cũng có kẻ đã không ngại ném ra một lúc cả bó tiền để có được việc làm cho con em mình. Nó ra đi là thuộc vào diện dôi dư cần sắp xếp lại biên chế.

Do vậy khi nó cầm cái bằng kỹ sư chăn nuôi thủy sản về lại công ty thì nhận được câu trả lời hết sức lạnh lùng:

- Hiện tại công ty đang thừa biên chế, đồng chí tạm nghỉ ở nhà để chờ bố trí lại định biên cái đã. Chừng nào... đơn vị gọi thì đồng chí vào nhận công tác mới. Trong thời gian chờ đợi, nếu tìm được chổ nào phù hợp hơn, thì ban lãnh đạo sẵn sàng tạo điều kiện giúp đỡ.

 Nó giẫy nãy lên cự nự:

- Khi khó khăn, thiếu cán bộ thì các ông bảo: "Cử nhân sinh là phải biết nuôi tôm" Thanh niên là "đi bất cứ đâu, làm bất cứ việc gì miễn là có lợi cho Tổ Quốc". Nhưng khi đã làm ra ăn đặng, thì các ông lại bảo không phù hợp với chuyên môn, cần đi học thêm để phù hợp với ngành nghề. Nay tôi đã có bằng cấp đúng như các ông yêu cầu, thì lại bảo là dư biên chế, ngồi chờ việc.... Thật vô lý hết sức. Tôi... tôi không đi đâu hết! Có chết thì tôi ngồi ở đây chết. Đơn vị phải có trách nhiệm với tôi.

Ông cán bộ tổ chức vội xuống nước dàn hòa:

 - Nào có ai bỏ rơi cậu đâu. Nhưng cả nước đang gặp khó khăn về bố trí lao động. Cậu cứ ở nhà thêm vài tháng nữa, công ty sẽ trợ cấp như khi cậu đang đi học mà. Tôi hứa sẽ sắp xếp cho cậu vào nơi thích hợp nhất. Không thể để một cán bộ đại học xuống làm công nhân trực tiếp được... Ít ra cậu cũng phải là một trưởng ban hay phó phòng kỹ thuật mới đúng chứ... - Lão hạ giọng thầm thì - Kẹt một cái là phải chờ mấy ổng đó sang năm zề hưu cái đã, lúc đó mới ưu tiên bố trí cho cậu "đầu... tiên". - Cái từ "đầu tiên" lão cố kéo dài ra, ngân nga như muốn nhấn mạnh. Nhưng Hùng đâu có để ý. Mà có để ý thì nó cũng chả biết lấy tiền đâu để cho lão bây giờ.

 Bất đắc dĩ nó phải về nhà, tìm việc gì đó làm giúp mẹ, đồng thời cũng để kiếm gạo nuôi thân. Đã mấy tháng liền đơn vị gặp khó khăn, không thể có khoản tiền hỗ trợ như lời hứa của ông trưởng phòng tổ chức. Cái ngày nhận quyết định nghỉ thôi việc theo nghị định 176/CP đã xảy ra. Nó nổi nóng, toan viết đơn khiếu nại nhưng cô Diệp đã gạt đi:

- Thôi con à! Nếu làm vậy chắc gì người ta đã giải quyết cho, mà sau này đi xin được việc ở cơ quan khác, cũng khó ăn khó nói lắm. Lãnh đạo bây giờ lúc nào mà chả liên kết với nhau, họ luôn luôn tìm cách bao biện và tin nhau hơn là lời nói của dân cùn chúng mình.

Nó đành ngậm đắng nuốt cay, nhận mấy đồng tiền lẻ, về nhà sống trong buồn giận.

- Thật không ngờ.... xã hội lại lắm bất công, oan trái thế! - Nó lẩm bẩm. Nhưng cô Diệp đã nghe thấy, liền nghiêm mặt nói:

- Bất công và oan trái là cái mà xã hội chúng ta cần xóa bỏ. Để xóa bỏ tệ nạn đó, chúng ta phải nhìn nhận đúng thực chất của vấn đề, đừng quơ đũa cả nắm. Cần phân biệt đâu là bạn, đâu là kẻ thù của giai cấp. Con nói thế hóa ra chả còn gì là tương lai, là chủ nghĩa xã hội nữa. Là thanh niên có học thức, con phải có cái nhìn cho đúng đắn, phát biểu cho chững chạc. Mẹ ăn đói nhịn khát để nuôi hai con ăn học cũng chỉ mong có chừng đó.

Nó biết lỗi vội im thin thít lủi nhanh.

 Trong khi đó thằng Dũng - em nó - cũng vừa tốt nghiệp trường đại học công đoàn ra trường, chưa tìm được việc làm nơi đâu.

Chúng liền rủ nhau dùng số tiền ít ỏi của mình đi mua phế liệu về bán kiếm tiền đong gạo, cũng là giết bớt chút thời gian nhàn rỗi. Cô Diệp vui vẻ động viên:

-"Sông có khúc, đời có lúc" Kiếm ra tiền bằng việc làm chính đáng thì không có gì là xấu hổ.

Thế là đội quân thu mua phế liệu xuất hiện thêm hai thanh niên tuấn tú nữa, ngày ngày kéo chiếc xe cải tiến ọc ạch, rong ruổi khắp các đường cùng ngõ hẹp. Với tiếng rao cất lên từ sáng sớm cho đến chiều hôm, thì cũng vừa đầy xe để hai đứa kéo về, bán lấy tiền đong gạo.

Chúng không bao giờ mua hàng ở những xóm gần, mà phải kéo xe đi tới những làng xa xôi, hẻo lánh mới bắt đầu... "tác nghiệp". Trước khi vào công việc, bao giờ chúng cũng bịt kín mặt bằng những chiếc khăn nhớp nhúa, để lỡ gặp người quen, hoặc bạn bè cũ... đỡ phải ngượng.

 Nhưng những người thân vẫn nhận ra chúng qua tiếng rao khàn khàn: "Ai có nhôm... đồng... sắt vụn...dép lê... dép nhựa... hư hỏng bán không?" Tiếp đó là tiếng kèn "bi bóp" vang lên, nghe có vẻ não nùng bi thảm vô cùng.

Thường là phải bán hết hàng trước khi trở về nhà. Nhưng đôi khi có vài vật dụng còn chút giá trị như trục láp ô tô, ổ bi, nồi cơm điện, quạt điện hỏng... Thằng Hùng bảo em đưa về nhà sửa lại dùng, hoặc bán cho thợ sửa chữa đồ điện, các hãng cơ khí... -như vậy sẽ được giá hơn.

Vì vậy gầm giường và nhà bếp của chúng luôn đầy những thứ đồ cũ, ngổn ngang, nhớp nhúa và hôi hám...

Bên ngoài cô Diệp vẫn bình thản, thậm chí là còn tỏ ra vui mừng vì cuộc sống gia đình đã bớt khó khăn, đỡ phải chạy ăn từng bữa. Nhưng thực chất trong lòng cô đang quặn đau như đứt từng khúc ruột, mỗi khi nhìn thấy hai đứa con tuấn tú của mình ngày ngày phải đi kéo rác phế thải để kiếm kế sinh nhai. Đứa nào đứa ấy đang héo sầu và đen sạm đi trông thấy. Bà không còn nghe thấy tiếng cười, tiếng hát của chúng mỗi khi trở về nhà nữa. Chúng cũng buồn nhưng không dám nói ra sợ làm mẹ buồn thêm.

Dù có dấu diếm đến đâu thì những người chung quanh vẫn biết việc của chúng đang làm. Họ bảo nhau dành tất cả đồ hư hỏng để bán cho chúng. Bởi anh em chúng đều là người có hoàn cảnh đặc biệt. Người nông thôn vốn thật thà chất phác, tình thương họ dành cho nhau là như vậy và chỉ có vậy mà thôi.

Đi mua riết rồi cũng thành quen, chúng không còn ngượng khi phải đối mặt với người quen nữa. Nhưng chiếc khăn hôi hám không vì thế mà bỏ ra được, bởi chúng đã quen có nó mỗi khi hành sự rồi.

Mỗi khi "trúng đậm", Thằng Hùng liền cười lớn, bảo em:

" Hai bằng đại bỏ rơi, chiếc xe ọc ạch nuôi đời  Cử Nhân"

Thằng Dũng cũng chẳng vừa, nó đệm thêm:

 - Khi mô cho tới khi mô, hết ô, hết lộng thì dân sướng liền

Đồng tiền quyết định tương lai, có tiền cả két lấy tiên khó gì.

- Mi đúng là thằng đáng sợ - Hùng trợn mắt la lớn. Hai anh em lại nhìn nhau cười, ánh mắt lấp lóa trong nắng chiều se.

Từ đó, không ai lạ lùng gì với việc hai anh em nhà nó chuyên làm nghề phế liệu nữa. Người ta cũng quen gọi chúng với cái tên "Hùng phế liệu" hoặc "Dũng phế liệu" mỗi khi gặp, hoặc nhắc đến chúng.

Cũng từ đó học sinh trong xóm thường lắc đầu bảo nhau: "Học cho nhiều, cho giỏi, rồi kết cục cũng như anh Hùng anh Dũng mà thôi. Không có tiền xin việc, thì học làm gì cho mệt, bỏ ngang bây giờ đỡ tốn tiền cha mẹ."

 Thế là không ít đứa đang học dỡ cấp 3 vội bỏ ngang đi làm phụ nề, làm mộc... kiếm tiền nuôi thân.

Anh em Hùng cũng buồn lắm, chúng chả thèm quan tâm đến đoàn đội, cũng như đi chơi đâu hết. Tối tối, cơm xong là vội tắt đèn lên giường.

Cô Diệp thấy thế thì nhắc nhở:

- Ơ... các con đã lớn khôn rồi, không tham gia Đoàn đội thì đến nhà bạn bè mà chơi chứ. Không lẽ các con định sống lủi thủi thế mãi sao? Người ta bằng tuổi con thì đã có con bồng con bế cả rồi đó.

Nói thế nghĩa là cô Diệp không mong ước gì hơn thằng lớn lấy vợ và sinh cho bà một đứa cháu để bà ôm ấp nựng nịu. Thằng Hùng thở dài:

- Ai mà thèm ngó tới cái đồ sống bằng nghề phế liệu này chớ. Mai mốt tìm được nghề gì đó đàng hoàng, rồi lấy vợ sinh con vẫn chưa muộn.

- Chờ mi tìm được việc thì tao xuống mồ rồi. Thôi nồi mô úp vung nấy, lấy vợ đi cho mẹ mừng con ạ.

Thằng Hùng không nói gì nữa, nó úp quyển sách vào mặt và ngáy khò khò như đã là ngủ say lắm rồi. Bà Diệp bất mãn thở dài một tiếng, rồi lặng lẽ bỏ đi để hai con chìm vào giấc mộng.

Thằng Dũng thì có một ước mơ nho nhỏ là làm sao được ăn một bữa mì tôm thật no, thật đẩy cái bụng là hạnh phúc lắm rồi.

Hùng thương em, nhưng hoàn cảnh hiện tại chưa cho phép nó giúp thằng Dũng toại nguyện ước mơ. Hiện giờ đối với chúng được ăn sáng bằng mì tôm đã là quá xa xỉ.

Một buổi sáng thức dậy, thấy trên cái bàn để sẵn hai gói mì tôm. Liếc qua giường, thấy Dũng đang ngủ ngon lành. Nó nhẹ nhàng cho cả hai gói vào cùng một tô, rồi pha nước sôi để sẵn. Sau đó rón rén xuống bếp, cào tý cơm nguội còn sót lại ăn tạm. Tiếng là cơm, nhưng nào có là cơm, một phần cơm đến ba phần khoai độn. Nhưng nó vẫn bằng lòng với thực đơn của mình.

 Hùng trở lên nhà, lay em dậy.

 Thằng Dũng háu táu chạy đi rửa mặt và vồ lấy tô mì tôm làm luôn một mạch không hề nghi ngại, rồi chóp chép mồm.

- Đả quá! Tô mì hôm nay sao mà chất lượng thế?

- Mình mi làm luôn hai gói đó mà - Hùng cười vẻ hạnh phúc.

Dũng chột dạ:

-  Ứ! Vậy anh không ăn sáng sao?

- Tao ăn rồi!

- Anh... ăn... ăn cái chi?

- Thì mì tôm chớ chi nữa! - Hùng ấp úng. - Hôm nay tiêu chuẩn ba gói, mi hai, tao một.

- Hứ... làm gì có. - Thằng Dũng ngúng nguẩy, rồi lao ra sau nhà như một cơn lốc. Một phút sau, nó quay trở vào mặt xanh lét, tay run run cầm hai cái vỏ mì tôm, nước mắt giàn dụa.

- Anh nói láo! Anh lừa tui! Anh chưa ăn... để dành cho tui hết. Đây! Anh bảo ba gói mì tôm răng tui tìm mãi mà chỉ thấy có hai cái vỏ. - Thằng Dũng nói - rồi đột ngột đưa tay lên bưng lấy mặt:

- Hu hu... Tại anh... Hu hu tại anh không nói trước, tui lỡ ăn hết rồi, chừ biết mần răng đây? Hu hu... anh nhịn... đói mà đi làm à?. Hu hu ui trời ơi! Tui đã làm hại anh tui rồi! Hu hu...

 Thấy em khóc thảm thiết Hùng cũng chột dạ, nhưng nó cố gượng cười, thanh minh:

- Thì tao ăn cơm nguội rồi!...Nên không muốn ăn thêm mì nữa! Cho mi đó.

Thằng Dũng ngừng khóc, dụi mắt, bẽn lẽn. Hai đứa nhìn nhau mà trong làn nước mắt nhạt nhòa.

Một buổi trưa, hai anh em liền vào ngồi tạm ở hiên một nhà kho cũ để tránh nắng. Trong kho cũng chả còn gì ngoài những vật dụng đã cũ vứt bừa bãi không ai thèm để ý.

Chợt Hùng nhìn thấy một con rắn hổ mang rất to đang nằm ở trong đó. Nó liền chỉ cho Dũng thấy và bảo:

•-         Mi đứng đây canh chừng, tao vào bắt con rắn ra, bán có tiền lắm đấy.

- Đừng! Đừng vào đó nguy hiểm lắm. Không may nó đớp cho một cái tì toi mạng... Hơn nữa vào nhà kho là phạm pháp đó.- Thằng Dũng ngần ngừ.

- Xì... phạm pháp cái con khỉ. Bắt con rắn, chớ mần cái chi mà phạm tội. Chờ đó!

Nói rồi Hùng liền leo lên vách, tìm lổ hổng chui vào. Nó khéo léo dùng gậy lùa con rắn vào một khe nứt ở tường, rồi lừa thế tóm lấy cổ lôi ra.

 Hùng lôi con rắn ra khỏi nhà kho và bảo: " Hê hê tuyệt vời chưa! Thế nào cũng bán được một khoản tiền khơ khớ đấy.

Nó cởi áo và cột túm tay lại làm thành một cái túi, để cho con rắn vào, đem về.

Khi chiếc xe đi được chừng nửa cây số, bỗng nghe có tiếng xe máy phình phịch đuổi theo, rồi xịch lại ngay bên cạnh, tắt ngấm. Một cô gái mặc trang phục An Ninh nhảy xuống, đứng chắn ngang trước mặt.

- Các anh vừa đột nhập nhà kho trái phép, dừng lại để tôi kiểm tra! - Cô Công An nói.

- Không!!! Làm gì có. - Hùng tỉnh bơ đáp - Ai mà dại dột thế?

- Chính xác! Đề nghị các anh để tôi kiểm soát.

- Soát à? - Hùng nói - Thế chị có bằng chứng phạm tội tại chổ, lệnh soát người hay đại loại là cái gì như thế không?

- Bằng chứng là dấu vết bánh xe còn rành rành ra đó. Trên áo anh còn vương lại bụi và mạng nhện của nhà kho. - Hùng giật mình, nhìn lại vai áo mình - quả đúng như lời cô Công An nói.

- Dấu bánh xe, không có nghĩa là tôi đã vào kho. - Hùng ương ngạch cãi lại. - Bụi thì tui ngồi ở hiên, gió nó cuốn ra ấy mà?

 - Nhưng còn dấu chân thì sao? - Cô Công An vặn lại - Thôi! Nhận tội đi! Đừng cãi càn nữa. Nhẹ không thích, thích rắn à?

Hùng bình thản với tay lấy cái áo đang vắt bùng nhùng ở trên xe, tung sang phía cô Công An, ngạo mạn nói:

- Rắn à? Có đấy!

Tỏ ra một người tinh thông nghiệp vụ, cô Công An né mình sang bên, rồi nhanh nhẹn đưa tay đón lấy cái bọc mà thằng Hùng vừa quăng cho, rồi mở ra ngay để thu thập chứng cớ.  

Bỗng cô rúm người lại, lăn đùng ra đất, run đành đạch như người chợt lên cơn sốt rét ác tính.

- Rắn!... Trời đất ơi!... R...ắ...n...! Cứu... cứu tôi với! Bà con ơi!. - Trong khi cô Công An đang chới với thì con rắn cố trườn nhanh để thoát khỏi cái bẫy do anh em Hùng tạo ra.

Hai anh em ôm bụng cười nghiêng ngả, mặc cho người bị nạn đang lăn lộn giẫy dụa ở dưới đất.

Áp dụng nghiệp vụ, cô Công An lăn ra khỏi vòng nguy hiểm, giương cặp mắt  to tròn, ngạc nhiên quát:

•-         Sao anh không đập chết con rắn để cứu tôi? Còn cười à?

- Cứu cô? Thế ai cứu tôi? Lỡ cô bắt tôi về đồn thì nhục lắm! - Thằng Hùng nói.

- Không! Tôi hứa. Tôi tin hai anh là người vô tội. Mau mau, cứu tôi đi. - Cô Công An xuống giọng cầu khẩn.

•-         Thế à! Thế thì được. - Hùng hể hả.

 Trong khi nó đang nổ lực để tóm cổ con rắn cho vào túi, thì cô Công An vội nhảy lên xe, rồ máy và nói với lại:

•-         Hôm nào lên đồn gặp tôi! - Rồi biến mất.

•-         Ai mà thích đến đồn Công An làm chi!

 Hùng làu bàu, rồi giục em:

- Về nhanh kẻo đói, nắng!

Khả năng xin được việc tử tế của anh em nó là quá thấp, nên chúng đành chấp nhận ở nhà mưu sinh với nghề phế liệu. Nhưng chúng cũng đã quen và bằng lòng với công việc thực tại.

May mắn đã đến với gia đình họ, dạo đó Ủy ban xã đang khuyết một chân phụ việc. Cô Diệp  liền xin cho thằng Dũng lên làm thư ký văn phòng, thay cho anh cán bộ cũ vừa tử nạn đột xuất. Kể ra cũng chưa được toại nguyện lắm, nhưng vẫn phải đi để mà ngẩng mặt lên với làng xóm.

Thằng Hùng bị thiếu mất một tay phụ việc đắc lực, đành phải tìm cách chuyển nghề khác.

Dịp đó Ủy ban nhân dân xã quyết định cho đấu thầu những mảnh ruộng cằn cổi năng suốt bấp bênh ở ven bờ sông, vì đưa vào ruộng định ức không ai thèm nhận.

Nghe thằng Dũng đi làm về làu bàu, Hùng trừng mắt bảo em:

•-         Hừ thế hả? Mày nhận cho tao, có ăn đó.

Cô Diệp và Dũng tròn mắt hỏi:

- Dân vùng ni nổi tiếng là cần cù siêng năng, mà làm không nổi. Những mảnh ruộng đó vừa năng suất thấp, vừa nhiều chuột, bọ, sâu bệnh. Anh tính làm chi với những mảnh ruộng chênh vênh bên bờ sông đó?

Hùng nhấn mạnh từng từ quả quyết:

- Tao làm cái mà chuột ... không.... ăn. Sâu... bệnh.... không... phá! Mọi... người.. ai... cũng...muốn.

Dù can thế nào cũng không được, cuối cùng cô Diệp đành để cho Hùng nhận những mảnh ruộng trên.

Thế là được mấy vốn Hùng dốc hết ra - còn phải vay mượn thêm bạn bè và Ngân hàng nữa - mới đủ tiền để thuê người cải tạo lại thành đào ao hồ để thả cá và nuôi tôm.

Mới đầu cả làng cả xã không ai tin là Hùng sẽ nên cơm nên cháo với việc làm trái khoáy đó.

Nhưng vụ thu hoạch năm đó Hùng trúng đậm. Rồi vụ tiếp theo, tiếp theo nữa... Hùng chỉ việc đem tiền đi gửi ngân hàng, chứ không phải vay mượn của ai nữa. Mọi tư trang vật dụng trong nhà được đổi mới. Cuối vụ thu hoạch tôm thứ năm, Hùng hoan hỷ thở phào nhẹ nhỏm. Nó mạnh dạn hất đổ cái nhà xiêu vẹo bấy lâu nay của ba mẹ con rồi xây lại một ngôi nhà mới hai tầng khang trang ngay trên nền đất cũ.

Mọi người lúc đó mới ồ ra, vội vàng đổ xô chạy theo làm. Nhưng những vị trí thuận lợi, thì Hùng đã chiếm trọn. Thành thử năm nào nó cũng dẫn đầu về  sản lượng và thu nhập trong toàn xã...

 Nó còn được đăng cả ảnh lên báo, đưa hình lên ti vi nữa... Người ta cũng mời nó đi dự hội nghị những điển hình nông dân làm ăn giỏi ở các tỉnh miền Trung và miền Bắc nữa.

Bà Diệp sung sướng lắm, ước mong của bà là nuôi con khôn lớn, tự thân lập nghiệp đã thành sự thật. Đi đâu, gặp ai bà cũng hớn hở, tự hào kể về thằng Hùng không ngớt. Duy bà chỉ buồn có một điều là cho đến bây giờ mà vẫn chưa có cháu để bế.

Đã xuất hiện một số kẻ ghen ăn tức ở, tìm cách phá ngang sự nghiệp của nó. Họ nói xấu Hùng đủ điều. Thậm chí là còn viết đơn lên ủy ban xã, huyện yêu cầu cho đấu thầu lại số diện tích đã giao để được thể hiện quyền dân chủ.

Nhưng hợp đồng đang còn hiệu lực và Hùng đã không sử dụng sai mục đích. Mọi nghĩa vụ nó cũng đã hoàn thành một cách nghiêm túc, nên không có cớ gì để thu lại.

Nhưng những lá đơn vẫn không ngừng gửi đến các cấp chính quyền.

Họ còn nói là chính quyền xã đã dung túng, ăn đút lót của thằng Hùng.. nên đã dành riêng cho anh ta nhiều quyền lợi như thế.

 Trà trộn trong đơn của những người thiếu hiểu biết về đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước, là đơn dấu tên của những người đang làm việc ở chính quyền xã, hoặc của những người anh em, bà con họ.

Người ta đã phải họp nhiều lần để giải quyết việc này, nhưng lần nào cũng vậy, thắng thế vẫn thuộc về phía thằng Hùng.

Ông bí thư, chủ tịch, chủ nhiệm hợp tác xã phải đến tận nhà vận động Hùng nhường lại cho bà con một ít quyền lợi. Nhưng dù nói thế nào, nó cũng không chịu nhường lại. - Dù chỉ là một sào mặt nước.

Cuối cùng họ nghĩ ra một kế là phải nhờ bà Diệp. Với tư cách là Đảng viên, bà đứng ra vận động, may ra thằng Hùng nhường lại cho thôn xóm một ít.

Được mời lên văn phòng ủy ban xã để gặp Bí thư và chủ tịch xã trao đổi ý kiến. Bà Diệp băn khoăn chưa biết điều gì sẽ xảy ra nhưng bà vẫn phải đi.

 Chổ ngồi làm việc của hai ông là dưới một bức tượng Bác Hồ. Cao hơn một chút nữa là lá cờ Tổ quốc và câu khẩu hiệu "Không có gì quý hơn độc lập tự do".

Phong cách của ông bí thư càng uy nghiêm bao nhiêu, thì phong thái của ông chủ  tịch càng điềm đạm và cũng không kém phần trang trọng. Họ nhã nhặn trình bày ý kiến rồi lặng yên, chớp chớp mắt chờ phán quyết của người mẹ.

Bà Diệp bị đưa vào tình thế khó xử. Nếu không nghe theo ý của các ông thì chắc là sẽ bị quy cho cái tội "Đảng viên mà không vì dân, vì tập thể". Nếu nghe theo ý của các ông thì vô tình xâm hại quyền lợi của chính con mình. Mà nó có làm gì trái pháp luật, chính sách, đường lối của Đảng, Nhà nước đâu chứ.

Chưa tìm ra câu trả lời thích hợp, bà Diệp lơ đảng đưa mắt nhìn quanh một lượt.

Thì ra trụ sở của ủy ban xã đang độ xuống cấp nghiêm trọng. Mái ngói đã cũ, rêu phủ nơi nơi... Tường thì bị nứt ngược, nứt xuôi, vữa bung ra loang lổ... Đặc biệt là vết nứt ngay phía sau hai ông đang ngồi. - Rộng và sâu đến nỗi dù đã được lá cờ che lại rồi mà vẫn có thể nhìn thấy một đường đen đen, ngoằn nghèo ở bên trong.

Bà buột miệng lẩm bẩm: "Chà nếu mà vết nứt đó xé đến chổ câu khẩu hiệu thì nguy to. Lúc đó không biết các ông sẽ ngồi ở chổ nào nhỉ?"

- Sao chị tính sao? - Ông Bí Thư nôn nóng cất giọng hỏi, cắt ngang những ý nghĩ đang lởn vởn trong đầu của bà Diệp - Vì tập thể, chị hãy về vận động cháu giúp chúng tôi giải quyết ổn thỏa vụ này. Nói thật với chị, ngày nào cũng có vài lá đơn gửi đi đây đó, nói là chúng tôi thế này thế nọ, đau đầu quá.

Bà Diệp chưa biết trả lời sao, thì ông chủ tịch tiếp.

- Vì quan tâm tới gia đình chị mà chúng tôi đã đưa cháu Dũng từ chổ mua phế liệu thành một cán bộ ăn trắng mặc trơn. Nay mai sẽ giới thiệu nó vào Đảng và sẽ đào tạo cán bộ nguồn cho cơ sở. Chưa chừng nó được lên làm cán bộ huyện, cán bộ tỉnh nữa đó... Chị về nói với cháu Hùng suy nghĩ lại. Hãy vì mẹ, vì em mà hy sinh một tý quyền lợi trước mắt của mình.

Dù không nói thẳng ra, nhưng bà Diệp biết đó là cái giá để mặc cả với việc làm của thằng con trai thứ của mình. Hơn nữa là một Đảng viên phải gương mẫu chấp hành ý kiến của cấp ủy Đảng thôi.

Vậy nhưng không biết thằng Hùng có chịu nghe lời bà hay không nữa, vì nó đã đầu tư vào chổ đó khá nhiều mồ hôi, nước mắt, tiền của... lắm rồi.

"Nếu nó không đồng ý thì quả là một bi kịch lớn. - Bà nghĩ - Với những cán bộ cơ sở nơi vùng sâu vùng xa này, không dễ gì họ lại bỏ qua những tham vọng lớn lao đang trổi dậy trong lòng họ được. Họ đã nói, là phải làm bằng được. Có oan thì cũng đừng có kêu, vì  nếu có kêu thì chẳng qua cũng là: "Cóc kêu không thấu trời" thôi.

•-         Vâng... chấp hành ý kiến của Đảng... ủ...y... tôi sẽ về vận động cháu...

Bất đắc dĩ bà Diệp phải nói câu đó và ngước nhìn câu khẩu hiệu đang treo trên tường. Bỗng mắt bà hoa lên, rồi tối sầm lại, bà cảm giác như tất cả mọi vật đang quay cuồng điên đảo, vết nứt kia đang càng rộng và sâu thêm một tý. Bà chới với đổ sập xuống ngay trước chiếc bàn làm việc của hai vị lãnh đạo cấp xã.

Gượng húp hết bát cháo, bà Diệp cố nhớ lại xem ai đã đưa mình về nhà và bằng cách nào.

Thằng Hùng đứng bên, chợt kêu lên mừng rỡ "A!... Mẹ đã tỉnh rồi!". Bà Diệp cố nhổm dậy, kéo nó ngồi xuống cạnh và vỗ về nó như đang dỗ một đứa trẻ lên ba.

Hùng buộc lòng phải đồng ý nhượng lại một nửa diện tích mặt nước - gần 5 hecta - cho xã viên hợp tác xã.

- Một heta mặt nước, một năm thu đến hai trăm triệu đồng, nay chuyển nhượng  với giá chưa đầy một nửa, thật tiếc đứt ruột.- Nó than thở.

 Nhưng nghĩ đi nghĩ đến việc làm của em, và uy tín của mẹ, nó đành lặng thinh.

Thực tế 5 hecta mặt nước mà Hùng nhượng lại, đã không đến tay những người nông dân thiếu phương tiện sản xuất. Bởi "nó" phải được ưu tiên phân phối cho cán bộ lãnh đạo xã, thôn.

Bà Diệp, thằng Hùng, thằng Dũng đều đắng miệng với việc làm đó, nhưng đành ngậm bồ hòn khen ngọt.

Đúng là "trai cò mổ nhau, ngư ông đắc lợi" - Hùng lẩm bẩm vẻ bất mãn.

Năm đó Hùng lại được mời đi dự "đại hội những nông dân tiên tiến" tổ chức tại Đà Nẵng. Nó giao lại công việc cho những người tin cẩn rồi đi thẳng. Gần một tháng sau nó mới mò mặt về nhà.

Mọi người cũng ngỡ ngàng không hiểu vì sao lần này nó dám xa những hồ tôm, hồ cá lâu thế.

Nhưng thằng Hùng không về một mình. Nó còn dẫn theo cả một đoàn người lố nhố có cả trai lẫn gái, lẫn những kẻ mắt xanh, mũi đỏ, tóc hoe hoe phất phơ trong gió nữa.

"Thằng Mỹ!" -  Bà Diệp buột miệng thốt lên - Lạy trời! Con tôi hôm nay lại bắt tay với thằng Mỹ à?

Nhưng thằng Hùng đã giới thiệu:

- Không mẹ ạ! Đây là đoàn doanh nghiệp đến từ Ốt - sờ - lây- li - a. Họ đến đây tìm hiểu thị sát, để đặt vấn đề mở chi nhánh thu mua và chế biến thủy hải sản tại địa phương ta.

Mọi người "Ồ!" lên một tiếng kinh ngạc và sung sướng.

 Nó quay lại phía những người khách, xì xồ điều gì đó. - Người ta cũng không ngờ rằng chứng ấy năm lăn lộn mưa, nắng gió... mà vốn tiếng ngoại ngữ của thằng Hùng chẳng phai nhạt đi tý nào.

Một cô gái người nhỏ nhắn như người Việt, đeo cái cái ví đầm lủng lẳng bên hông, bước tới, lễ phép cúi chào mọi người bằng  một thứ tiếng Việt lơ lớ:

•-         Cháo xin chào tất cả bà con, bắt cu à! (Cháu xin chào tất cả bà con bác cô ạ!)

Bà Diệp cố nén cười đon đã chào lại.

- Ừa! Bà con cô bác chào cháu và cả đoàn. Mời tất cả vào nhà để uống nước và ăn...

Bà định mời những ông tây nhai trầu, nhưng chợt nhớ ra là người tây không biết nhai trầu, nên bỏ lửng câu nói và vội nở một nụ cười thân thiện.

Không hiểu cô gái và những ông tây mắt xanh mũi lỏ có hiểu hết câu nói của bà không. Nhưng thấy họ cũng cười và theo chân thằng Hùng cùng cô Diệp vào nhà.

Cô gái đẹp lại bước lên và nói:

•-         Chúng tôi chỉ uổng nước thôi, không ăn gì đâu. Mong bà thông cảm.

 Hùng phì cười. Nó biết cô gái đã hiểu lầm câu nói của người mẹ, vội quay qua đỡ lời bằng tiếng Anh:

- Phong tục Việt Nam là "bát nước miếng trầu mở đầu câu chuyện". Mẹ tôi định mời các vị ăn trầu. Nhưng chợt hiểu ra, bà bỏ lỡ ý định ấy mà. Nhân tiện đây, sau khi đi thị sát quy trình sản xuất thủy sản sạch xong, mời các vị thưởng thức sản phẩm của chúng tôi tại đây.

Tất cả ồ lên hân hoan.

Hùng quay lại nói với những người chung quanh:

- May mà cháu biết được lỏm bỏm vài câu tiếng Anh, mới lôi kéo được đoàn đầu tư này về với quê hương ta đó.

Sau khi đi tham quan và thị sát xong quy trình nuôi tôm sạch. Người ta quyết định đặt một chi nhánh thu mua và chế biến thủy hải sản tại quê nhà. Dĩ nhiên là thằng Hùng được mời phụ trách chi nhánh đó. Bởi phía nước ngoài biết: dù có đốt đuốc lên tìm cũng chẳng bao giờ có một người vừa giỏi ngoại ngữ, vừa thâm hiểu chuyên môn như thằng Hùng.

Cuối năm đó Hùng cưới vợ. Người mà nó cưới không ai khác ngoài cô gái gốc Việt, quốc tịch Ốt - sờ -lây-li-a dạo nào.

Bà Diệp vui mừng, nhưng vẫn lo lắng:

-Người làng, người xã không lấy, lại đi lấy một con tây lai. Biết sau này nó có nấu được một bát cháo hành không đó?

Hùng toét cái miệng vẻ đắc ý:

- Hừ, mẹ nhầm rồi, cô ấy là người Việt đấy chứ. Hiện giờ cô ấy chế biến món ăn Việt còn sành bằng những cô gái nấu ngon nhất ở Việt Nam ý chứ.

 

***

 

Một số cán bộ xã đã không thích thú lắm khi thấy nhà bà Diệp làm ăn ngày một tấn tới. Họ tuyên truyền với những người chung quanh: "Không nên bán thủy sản cho xí nghiệp liên doanh nhà thằng Hùng, vì đó doanh nghiệp của một Việt kiều - Một kẻ trước đây khi đất nước nghèo khó, đã bỏ mà đi. Nay thấy có món hời thì quay lại. Ai bán hàng cho doanh nghiệp đó là phản bội, là không yêu quê hương!"

"Phải ưu tiên bán hàng cho xí nghiệp thủy sản nhà nước. Người Việt phải biết thương người Việt chứ"

Nhưng dân chúng đâu có nghe. Người ta thích bán hàng cho nơi nào được giá, cơ chế rành mạch, tiền bạc thanh toán mau chóng, không bị hạch xách, ăn bớt ăn xén.

Chưa đầy ba năm sau, xí nghiệp chế biến thủy sản do nhà nước thành lập đứng trên bờ phá sản. Vì thiếu vốn sản xuất không cạnh tranh nổi với doanh nghiệp liên doanh. Hơn nữa máy móc phương tiện quá tồi tàn, công nhân thiếu ý thức trách nhiệm trong từng công đoạn sản phẩm của mình. Bên cạnh đó tệ nạn quan liêu, tiêu cực, bộ máy cồng kềnh đã góp phần đẩy xí nghiệp vào vực thẳm.

Nhưng người ta lại bảo: "Tất cả là do liên doanh nước ngoài đến tranh mua tranh bán kia."

Một lần nữa Thằng Hùng lại phải đương đầu với những đơn kiện

 Người ta đã phải mời nó lên đàm phán để tìm ra phương án thích hợp nhằm cứu xí nghiệp nhà nước. Mà cơ bản là cứu hàng ngàn công nhân đang đối diện với nạn thất nghiệp.

Phương án khả thi do Hùng đưa ra là sáp nhập hai công ty lại thành một. Cổ phần hóa công ty. Đồng thời chọn lọc một số công nhân có tay nghề vững, trẻ, giữ lại tiếp tục hoạt động. Bên liên doanh và chính quyền tỉnh sẽ hỗ trợ một khoản tiền, để đổi mới trang thiết bị và trả tiền cho những công nhân già, không có trình độ chuyên môn về hưu trước tuổi.

 

***

 

Nghe nói con bị chính quyền gọi lên làm việc, bà Diệp lại giật thót cả mình, bồn chồn lo lắng.

"Không biết nó có bị làm nên tội nên tình gì nữa đây?"

Ngoài đường người ta xì xầm: "Thằng Hùng đã phạm phải một cái tội lớn: "Lấy vợ Việt kiều, bắt tay với tư bản. Phá hoại thành quả của cách mạng. Phen này thì nguy to rồi!"

Suốt mấy đêm liền, bà Diệp đã không thể nào ngủ được, sáng bảnh mắt lại ngồi ngóng ra cửa xem nó đã được thả về chưa. Liệu có cái bóng áo xanh của chú Công an nào lấp ló ở ngõ hay không?

Nhưng đến một chiều, khi nó về với vẻ mặt háo hức, thì bà vội nhào ra hỏi:

•-         Răng rồi? Răng người ta thả con về sớm rứa?

- Mẹ nói lạ nhỉ ? - Hùng gắt. - Lần đầu tiên nó dám gắt với bà Diệp.- Nhưng cũng ngơ ngác hỏi lại. - Sao mẹ lại hỏi lạ vậy? Lãnh đạo đã đồng ý thông qua phướng án của con và hỗ trợ thêm vốn rồi mà.

•-         Ơ... thế không phải họ bắt giam con rồi à? - Bà Diệp ngây ngô hỏi lại.

Bấy giờ Hùng mới ngả ngửa ra cười.

- Không mẹ ạ! Nay ai làm lợi cho dân, cho nước đều được trọng dụng tất. Dù là doanh nghiệp nước ngoài, nhưng giúp cho chúng ta xóa đói giảm nghèo, vươn lên sánh kịp với bè bạn năm châu thì đều quý cả. Sắp tới công ty con và công ty nhà nước sẽ sáp nhập làm một và đổi thành công cổ phần đó mẹ ạ. Con sẽ làm giám đốc của công ty đó.

 Bà Diệp "À" lên một tiếng. Bà không còn tin vào tai mình nữa.

•-         Có lẽ tao bị nghễnh ngãng mất rồi! Mi nói lại đi. Tau nghe chưa rõ.

Hùng cười.

- Mẹ không nghễnh ngãng một chút mô mẹ ạ. Mẹ nghe đúng đó.

Hai mẹ con ôm nhau cười nước mắt trào ra giàn dụa.

Vợ Hùng từ trong buồng lể mể bê cái bụng đi ra, nhăn nhó.

•-         Mẹ, anh! Con đau bụng quá, có lẽ đã đến ngày sanh rồi sao ấy!

Hùng vội gọi xe, đưa vợ đến bệnh viện và anh phải ngồi chờ ở hành lang.

 Chừng ba bốn giờ sau, một tràng tiếng khóc "Oa oa" vang lên từ trong đó.

- Rồi! Mẹ tròn con vuông rồi Hùng ơi! Chúc mừng anh đã có một đứa con trai kháu khỉnh. - Ai đó kêu lên mừng rỡ.

 Hùng giật mình, anh quay về phía tiếng trẻ khóc, định chạy nhanh vào đó. Nhưng bất giác anh dừng lại, ngoái nhìn ra phía sân, một luồng gió mới chợt tràn tới mơn man, cây đong đưa rung khẽ, nhú  nhiều chồi xanh và lộc biếc.

 "Mùa xuân đã về thật rồi! Mùa xuân đến cùng với sự đổi thay của quê hương đất nước" Hùng lẩm bẩm và dang tay đón một sinh linh bé nhỏ đang cựa quậy, tràn đầy sức sống mới.

                                            

Hết
 Thanh Hóa ngày 7/6/2012
 Trần Hữu Đạt
 0915075779


 Đăng ngày 11/06/2012

Ý kiến về bài viết
  Gửi bởi: người trong bài - 13/06/2012

Cảm ơn Đạt đã cho mình xem lại một phần ký ức . rất cảm ơn bạn!


  Gửi bởi: L N H - 13/06/2012

Chào Anh Đạt ! Chúc mừng Anh với "Gió Mới" Chúc Anh khỏe ,vui ,công việc tốt đẹp và viết khỏe hơn nữa !

                                    L .H. Nam .


  Gửi bởi: Hữu Đat - 17/06/2012

Chào Hoài Nam, đã sang Belarut chưa ? bên đó có gió lào không?Sealed Có coi Uero không? mình cũng như bạn xa quê nhớ xứ lắm.


  Gửi bởi: hoaitohanh.blogtiengviet.net - 20/06/2012

Chuyện hấp dẫn, sinh động, nhiều chi tiết đắt như bắn súng...Nếu đậm hơn tí nữa sẽ thành truyện vừa, tiểu thuyết thời đại. Có thể tách ra làm 5-7 truyện ngắn. Chúc mừng bạn sự khởi sắc. Tuy nhiên với truyện ngắn thì lại thành quá dài, quá nhiều số phận, tuyến nhân vật.


  Gửi bởi: Lê Nguyên Hồng - 25/06/2012

Đã xem kỹ GIÓ MỚI.

Đã có một thời như thế. Và đang diễn ra những điều như thế. Nội dung của chuyện đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Chuyện bà Điệp là rất tốt. Điều đó là có thật ở vùng đất giới tuyến Vĩnh Linh của một thời chiến tranh tàn khốc. Chuyện của con bà Điệp - Hùng-cũng không phải hiếm, mặc dù có vị đã nói nó được ưu tiên "đầu...tiên". Nhưng thực tế do không hiểu nên Hùng là con liệt sỹ nhưng đành chịu thua thiệt quá lớn. Điều này xã hội phải quan tâm, như ai quan tâm? thật khổ. Công ty nước ngoài đầu tư là thực tế, và sự hiểu lệch chỉ có ở tư duy lạc hậu. Cũng may, những kẻ có tư duy lỗi thời đã bị ra rìa theo xu hướng đất nước phát triển...v v. Cách đi của truyện đã lấn sân tiểu thuyết. Truyện ngắn này có rất nhiều chương của tiểu thuyết nằm giữa lằn ranh chiến tranh - đổi  mới, hồi sinh - cái tốt- cái xấu còn đan xen trong con người cũ và mới. Phải công nhận truyện của Hữu Đạt đã xới lên những gì còn khuất lấp, cần dựng lại cho mọi người hiểu, đó là những cái không dễ nhận ra, nếu không phải là người Vĩnh Linh . Cố gắng lên, Đạt có khả năng Viết tiểu thuyết đương đại. Chúc thành công. Chờ đấy...


  Gửi bởi: Hữu Đat - 27/06/2012

Quả là Lê Nguyên Hồng và Hoài Tố hạnh nói đúng câu truyên trên rất dài mình phải cắt bớt. Nhưng dù sao hơi hưởng nó vẫn mang phong cách truyện dài.

Cảm ơn nhà báo HTH và LNH đã đọc và góp ý



Ý kiến tham gia của bạn
Xin vui lòng gõ vào tiếng Việt có dấu, website đã tích hợp sẵn bộ gõ tiếng Việt, bạn không cần dùng thêm bất kỳ trình gõ tiếng Việt nào khác (mà nếu có cũng tốt, không sao cả).
Tên bạn:  
Nội dung:
[ Bộ gõ Tiếng Việt ]
Chấp nhận       Huỷ

Các bài viết khác
Ngày đăngTên bàiTác giảLượt
05/09/2014 HỘI BẠN TÙ Truyện ngắn: Lê Nguyên Hồng 402
28/03/2014 MUA CHỖ Hữu Đạt - truyện ngắn 574
24/02/2014 TIẾNG RAO BÊN TƯỢNG NGUYỄN DU - Thơ Nguyên Đức 577
17/02/2014 BIẾU SÁCH Nguyên Đức 642
12/02/2014 Quà tết- truyện ngắn Lê Văn Thê 561
04/01/2014 NHỮNG BẤT NGỜ THÚ VỊ- truyện ngắn Lê Nguyên Hồng 1012
24/11/2013 VỀ VỚI MIỀN TRUNG SAU CƠN BÃO SỐ 10 Nguyên Đức 541
15/10/2013 TIẾC THƯƠNG VỊ ĐẠI TƯỚNG HUYỀN THOẠI Thơ Lê Nguyên Hồng 931
02/08/2013 SUY NGẪM Lê Nguyên Hồng 860
19/05/2013 TIÊN SƯ LŨ LÍNH LỆ Truyện ngắn: Lê Nguyên Hồng 1273
11/05/2013 Hai truyện vui Hữu Đạt 925
27/04/2013 Mò cua - thơ Lê Nguyên Hồng 1097
21/04/2013 LÁNG GIỀNG - Truyện Trần Hữu Đạt 853
14/04/2013 HAI MẶT CỦA MỘT KHỐI RUBIC.- Truyện ngắn Trần Hữu Đạt 786
11/04/2013 Bão không mùa - Truyện ngắn Đức Tiên 832
04/04/2013 KHỔ THÂN RỒI NHỒNG ƠI! Truyện ngắn: Lê Nguyên Hồng 1438
22/03/2013 LẶNG LẼ BẾN XƯA Truyện ngắn của: Nguyễn Thanh Bình 749
14/03/2013 LÊ LỰU NHỮNG NGÀY NÀY Ký của : Lưu Quốc Hòa 1136
03/03/2013 ĐÃ TỪNG Thơ: Lê Nguyên Hồng 1234
12/02/2013 QUẢ CAU NHO NHỎ- Truyện ngắn Nguyên Đức 973
12345678910...
 
Thời gian

Đăng nhập
Username  
Password  

Ý kiến đóng góp
  Hữu Đạt [18/12/2014]
  Hữu Đạt [18/12/2014]
  Đất Vĩnh [18/12/2014]
  Trần Bình. [15/12/2014]
  Lão Trang [03/12/2014]
  Trần Bình. [02/12/2014]
  trang [02/12/2014]
  Trần Bình [02/12/2014]
  Giếng cổ. [02/12/2014]
  Tèo [26/11/2014]
  ĐTQG [19/11/2014]
  lương lê [17/11/2014]
  Dao Minh [12/10/2014]
  Dao Minh [12/10/2014]
  Lê Nguyên Hồng [08/10/2014]
  HỮu Đạt [07/10/2014]
  AT [24/09/2014]
  Hữu Đạt [24/09/2014]
  Thanh [09/09/2014]
  Hữu Đạt [05/09/2014]
 
[Xem tất cả] 

Cafe Trúc Sơn Trang
Cafe TST
Cafe TST
Cafe TST
Cafe TST
TST về đêm
TST về đêm
Ngộ nghĩnh Trúc - Sơn - Trang
Ngộ nghĩnh Trúc - Sơn - Trang
 

Yahoo Chat
  Lão Trang
  Trợ lý web

www.xuanduc.vn - 04/01/2008
Thiết kế: Nguyễn Xuân Đài