[Ga: een map omhoog, voorpagina]

12/05/2014

Âm mưu TQ biến vùng không tranh chấp thành tranh chấp!

Tôi nghĩ rằng việc Trung Quốc kéo giàn khoan HD-981 vào vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam trong thời điểm hiện tại đã đạt được mục tiêu là đã tạo ra được cuộc chiến tranh truyền thông trên cả báo chí và mạng xã hội Trung Quốc, và gây ra chiến tranh tâm lý đe dọa vũ lực, áp lực vũ trang đối với Việt Nam. Hai cuộc chiến tranh đó được tiến hành song song với các hoạt động vũ trang quân sự của Trung Quốc đều đã được chuẩn bị kỹ càng. Trong đó, cuộc chiến truyền thông tại Trung Quốc đã được kế thừa từ các luận điệu sai lạc của chính phủ Trung Quốc suốt 35 năm nay, tuyên truyền cho người Trung Quốc tin rằng Việt Nam là kẻ vô ơn. Quân đội Việt Nam tráo trở. Chính phủ Việt Nam gây hấn trước. Trung Quốc buộc phải tự vệ v.v…

Trong những ngày này, truyền thông TQ vẫn tiếp tục luận điệu đó, khi cho rằng tàu Việt Nam đã 171 lần quấy nhiễu và đâm tàu TQ. Truyền thông TQ 35 năm qua đã nuôi dưỡng được cả một thế hệ trẻ và trung niên người TQ có thái độ diều hâu với Việt Nam.

Còn truyền thông Việt Nam chỉ nổi sóng mỗi khi có gió. Chúng ta quá hy vọng vào hòa bình, chúng ta quá tin vào những điều tốt đẹp, chúng ta quá trân trọng mỗi cử chỉ tử tế nhỏ. Và chúng ta chưa bao giờ mong muốn những thế hệ người Việt trở thành côn đồ với bất kỳ nước láng giềng nào. Vì thế, ở đâu đó có sự chủ quan trong truyền thông, khi cách đây gần 2 năm, đã có nhiều chuyên gia và nhà nghiên cứu Biển Đông cảnh báo về nguy cơ khi TQ kéo giàn khoan dầu vào thăm dò trong vùng Biển Đông. Giàn khoan sẽ là cớ để TQ kéo theo hàng chục (thực tế đã lên tới gần trăm) tàu các loại hộ vệ, và máy bay tuần tiễu thăm dò trên không. Và âm mưu giàn khoan dầu khổng lồ này sẽ biến một khu vực không tranh chấp thành khu vực tranh chấp…

Những nguy cơ đó đã từng được dự đoán trước. Chứ không phải bất thình lình một giàn khoan khổng lồ từ trên trời rơi xuống vùng sâu trên 80 hải lý vào trong Thềm lục địa và vùng Đặc khu kinh tế của Việt Nam (theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982). Tuy nhiên giữa lúc vẫn còn “sóng êm bể lặng”, lên tiếng cảnh báo gay gắt về một nguy cơ tới từ tương lai, lại không phải phong cách của báo chí Việt Nam.

Tôi biết chính phủ Việt Nam cũng đã dự đoán và có những phương án đối phó cụ thể với mọi tình huống xảy ra trên Biển Đông. Song truyền thông tới đông đảo người dân vẫn luôn là một điểm yếu của Việt Nam. Chuẩn bị tích cực và sớm nhất mọi thông tin và thái độ cho dân chúng từ trước các mối nguy cơ vẫn luôn là một lựa chọn tốt để người dân chủ động hơn, cũng chính là một cách phòng vệ tốt với mỗi tác động chiến tranh tâm lý thời hiện đại.

04/04/2014

Xác ướp đàn bà mặc thời trang công sở

mimcuoimummyBạn đã từng xem phim “Xác ướp Ai Cập” chưa? Lần đầu tiên xem phim này (và cả những phim sau có hình ảnh xác ướp xuất hiện) tôi luôn băn khoăn tự hỏi:

Tại sao xác ướp không mặc váy? Hình như thế gian này chỉ tuồng một giống đàn ông đứng dậy khua khoắng dọa dẫm? Hay đàn bà không được ướp xác theo cách của đàn bà, tức là lồng xác ướp vào trong một cái váy? Bởi rõ ràng thời Ai Cập cổ đại, thế giới này đã xuất hiện thứ thời trang cuộn tròn một người đàn bà trong vải kia mà!

Tôi nhớ là từ hồi tôi bắt đầu… biết nhớ, tức là chừng bắt đầu đi học tới giờ, trong đầu tôi chỉ toàn dấu hỏi. Và có lẽ tôi sống được cho đến giờ, một phần lớn nhất, say sưa và mê mải nhất của đời mình, là tự đi tìm những câu trả lời cho những dấu hỏi miên man bất tận trong đầu mình. Tôi không phải là chuyên gia ướp xác, nhưng tôi vẫn có thể chắc chắn với bạn rằng, lồng xác ướp vào một cái váy đẹp cũng không làm thay đổi lịch sử nhân loại, cũng không khiến cho thế giới này trở nên tồi tệ hơn. Thế thì tại sao lại không?

Chúng ta thường nhìn thấy xác ướp được quấn băng trắng toát từ đầu tới chân. Nên chúng ta nếu chỉ nhìn thôi, không bao giờ biết bên trong những lớp băng trắng như thạch cao ấy thực sự chứa đựng cái gì! Chúng ta chỉ có thể đoán rằng, ngày xưa, những người được ướp xác, đàn ông thì rất quyền quý giàu sang, đàn bà thì rất đẹp đẽ quyền lực. Mọi ước đoán đó chỉ là ước lệ và tương đối, bởi ngay cả nhà cổ sử hay chuyên gia khảo cổ cũng không thể đưa ra đáp án cuối cùng chính xác 100% rằng, bên trong cái “xác ướp” đó thực sự là ai?

Tôi thường đi dọc những con phố giờ tan tầm với cảm giác bùi ngùi, đường đông, xe lắm, người nhiều, mọi công sở luôn đổ ra đường những con người ưu tú nhất của nó. Và dù chúng ta là ai, cuối ngày chúng ta cũng phải rời công sở về nhà, trừ phi chúng ta làm nghề bảo vệ  ban đêm, ta ngủ đêm tại một công sở.

Tôi đã tự cho phép mình về hưu từ tuổi 37. Nên giờ tan tầm là một cảm giác lạ lùng, ta sẽ thảnh thơi chạy xe giữa một rừng thời trang công sở. Những đám tắc đường là một cuộc trình diễn thời trang công sở, mà ở đó, ngay cả một anh lái taxi hay đi chở bếp gas cũng có đồng phục! Và cứ đi dọc phố, thứ đập vào mắt nhiều nhất cũng vẫn là những cửa hàng thời trang công sở. Có người nói, kinh tế càng đi xuống, các cửa hàng bán thời trang công sở và son môi càng ăn nên làm ra. Bởi ta có thể bóp mồm bóp miệng, giảm bữa ăn, mặc lại đồ lót cũ, gội đầu bằng nước lã. Mọi khoản chi tiêu đều cắt, riêng khoản tiền chi ra mua son môi và thời trang công sở vẫn phải giữ nguyên, bởi đó là cái đầu tiên đập vào mắt đối tác và đồng nghiệp, cũng là thứ đầu tiên người ta nhìn thấy ở người đối diện.

Thứ ám ảnh tôi là những chiếc váy thời trang công sở. Cứ thời trang công sở là phải váy ấy, áo ấy, đôi giầy kiểu ấy, màu sắc ấy. Không gì xấu hơn là những trưa nắng, phụ nữ túa ra từng đám từ các cao ốc và vừa diện thời trang công sở vừa xách túi ni-lông lắm màu, hoặc vừa đi vừa nhìn chung quanh vừa xỉa răng. Tất nhiên đó chỉ là cảm nhận cá nhân của một người đã về hưu từ năm 37 tuổi.

Tốt nghiệp THPT, nếu thi trượt đại học, ta luôn đau khổ, cảm xúc thực tế là, nếu ta chui được vào trường đại học, giấu được mình vào đám đông sinh viên, rõ ràng ta yên tâm hơn hẳn về tương lai. (Dù thực chất sau này ra trường, chúng ta nhận ra, cảm xúc ấy thật vô căn cứ! Đại học hay không đại học cũng vẫn chạy vạy xin việc như ai!).

Tốt nghiệp đại học, xin mãi chưa có việc làm ổn định, ta nhìn thấy những bạn cùng lớp đã mặc bộ đồng phục công ty đi ra đi vào cao ốc, chúng ta sốt ruột chứ. Lúc ấy, thời trang công sở là biểu tượng của một giấc mơ kẻ thất nghiệp. (Thực ra, đến lúc được khoác thứ đó lên người, cảm xúc của bạn sẽ trôi ngược 180 độ: Chỉ muốn cởi ra cho đỡ gò bó!)

Khi đã khoác lên người bộ đồng phục của một tập đoàn, một ngân hàng, thậm chí bộ trang phục đó còn quy định rõ giày phải màu đen, cà-vạt phải màu xanh v.v…, lúc ấy chúng ta thèm muốn những thứ thời thượng hơn, những trang phục công sở không phải loại đồng phục may sẵn, ta thèm đính lên cổ áo một cái tên của nhà thiết kế nào đó.

Hành trình ấy giống như sự “lên đời” của cây son môi trong ví bạn. Thời đi học, là kem nẻ có màu hồng. Mới tốt nghiệp, là cây son được tặng. Đã đi làm, là cây son có mức giá và nhãn hiệu trung bình. Rồi dần dà, cây son là hàng hiệu, kèm theo dưỡng da, chống nắng, kem vùng mắt, sữa dưỡng thể, và nước hoa, ngày càng đắt tiền hơn.

Rốt cuộc, những điều ấy thực sự có ý nghĩa gì với một người phụ nữ? Chúng ta ngày càng giống đám đông hơn, chúng ta ngày càng yên tâm về bản thân hơn, chúng ta ngày càng lạm dụng cảm giác an toàn trong không gian chung, nghĩa là càng tiết chế những không gian cá nhân hơn.

Tôi thích đi “đôi dép cao su, đôi dép Bác Hồ”. Tôi thích vì nó giống với bản chất và thói quen của tôi, chứ không phải vì Bác Hồ đã từng xỏ chân vào nó! Khốn nỗi, đã gần mười lần tôi bị nhắc nhở vì điều đó. Nhẹ thì thắc mắc, nặng nề thì bảo, sao không mua lấy đôi dép tử tế mà đi!

Tôi có cô bạn gái, cô ấy đến công sở mới bằng chiếc xe đạp. Bức thư đầu tiên mà sếp gửi vào hòm mail cho nhân viên mới là: “Không ngờ em khó khăn thế. Công ty sẽ tạm ứng lương cho em, để em mua xe máy!”. Càng khác biệt với đám đông, chúng ta càng có vẻ thiếu an toàn. Đó là lý do vì sao thời trang công sở ăn nên làm ra, vì họ không bán quần áo, họ bán cảm giác chuyên nghiệp và nghiêm túc. Và tất nhiên, an toàn, cho cả bạn lẫn người tuyển dụng bạn!

Son phấn che lớp đầu tiên trên da, chúng ta tin rằng, không trang điểm đúng mức là thiếu tôn trọng người khác. Tự bạn quấn lớp băng đầu tiên lên mình theo cách người ta ướp xác.

Có thể người trả lương cho bạn yêu cầu bạn quấn lớp băng tiếp theo, bằng thời trang công sở, bằng một cái danh thiếp theo đúng quy định, bằng vô số những quy tắc triệt tiêu cái tôi lạc loài trong đám đông.

Chúng ta chan hòa với đồng nghiệp dù biết chắc trong số đó có những người ta ghét cay đắng, những người ta chẳng muốn đứng trò chuyện lâu, những người ta rất thờ ơ với họ. Chính chỉ số EQ của bạn, một trong những tố chất khiến bạn có thể thăng tiến hay không, lại là một áp lực khiến bạn tự che giấu bản thân mình nhiều hơn.

Đã có sáng nào tỉnh dậy, bạn nhìn thấy trong gương là người phụ nữ mà xã hội mong muốn chứ không phải là người phụ nữ mà bạn mong muốn được là? Thế nhưng bạn vẫn tiếp tục cầm thỏi son lên và tô, cho kịp giờ đi làm?

Bởi bạn biết rõ rằng, cho dù chúng ta thật tài giỏi, chúng ta cũng bị chặn lại ngoài phòng họp chỉ bởi cái bề ngoài luộm thuộm? Cho dù chúng ta chat rất ăn ý và cực kỳ tâm đầu ý hợp với một nick trên mạng, thậm chí đã yêu một người trên mạng, thì khi gặp gỡ, ấn tượng đầu tiên và vẻ bề ngoài vẫn quyết định chúng ta có thực sự yêu nhau hay không! Một khi thế giới chúng ta đang sống là cái thế giới để cho bề ngoài quyết định tất cả, thì chúng ta vẫn phải bó mình cho kín như một cái xác ướp trước khi mặc lên bộ thời trang công sở, để mặc xã hội này có nhìn thấy cái gì từ chúng ta hay không!

Bi kịch của thế giới này là, nếu bạn là siêu nhân, bạn vẫn phải mặc bộ quần áo siêu nhân Super Man thì mới được xã hội đối xử như siêu nhân. Còn bạn mặc quần thủng đít thì bạn chỉ được đối xử như một thằng mặc quần thủng đít.

Còn bi kịch của cả đàn bà lẫn đàn ông lại là: Những người mặc thời trang công sở vẫn bị sa thải như thường, cho dù mặc đẹp!

Và bi kịch của một số phụ nữ thì là: Có thể bề ngoài sẽ quyết định chúng ta có yêu nhau hay không, nhưng những gì ở bên trong mới quyết định, chúng ta yêu nhau liệu sẽ được bao lâu!

Trang Hạ

01/04/2014

Tín niệm và lòng lành

_DSC4421okMột bữa tối trời, mình thấy buồn. Thấy buồn buồn. Để chữ buồn không lặp lại lần thứ 3, sáng sau mờ sương mình kéo va-li ra ngoài đường để kêu taxi ra phi trường bay về Việt Nam. Hồi đó mình còn khệnh, thích ra thì ra mà thích vào thì vào, mà lúc nào kêu thì máy bay luôn có chỗ chờ mình ngồi.

Xong, vừa đứng trước cửa nhà chưa kịp gọi điện thoại, thì một chiếc taxi hiện ra vàng khè y như một cục vàng vàng trôi trong sương sớm. Mình thấy trên xe có 2 thằng đầu trọc, áo gi-lê hở tay trần, đầu đinh, xăm trổ đầy mình. Bọn nó trợn mắt nhìn mình, quên cả mở cửa xe, vì không hiểu sao bốn giờ sáng, ở chân núi, có một đứa chả biết là con hay thằng đứng đấy. Còn mình cũng hơi chợn, mình nghĩ, đằng nào cũng vậy, cứ lên xe, đời mình gặp đâu ít người mặt tưởng có học, danh thiếp thì chuyên gia nọ kia của xã hội, mà đối xử với mình ác độc vô song. Mà đến giờ mình còn sống sót, thế thì cứ lên xe.

Mình cứ tự mở cửa xe taxi, nhấc vali bé tí vào, ra lệnh: Cho tôi ra sân bay Chiang – Kai – Shek!

Vừa nghe thấy câu nói ấy, 2 thằng kia la hét choáng váng, chúng nhảy nhổm lên trên ghế lái và ghế phụ, vừa hét vừa cười sằng sặc như ngáo đá. Chúng đập tay vào nhau, đấm tay nhau, quay nhìn mình rồi lại nhìn nhau cười ha hả như bị rồ. Một thằng ngoáy mông trên ghế, lắc lư theo tiếng nhạc dồn dập, còn thằng lái xe quay lại hỏi mình cho chắc ăn: Mày đi ra sân bay Chiang-Kai-Shek, đúng không? Lạy trời lạy Phật, có đúng mày đi ra sân bay không?

Mình bối rối không hiểu điều gì đã xảy ra, mình bảo vâng, ra ga tiễn quốc tế, chỗ có quầy China Airlines, nhưng có vấn đề gì? Thằng lái xe vừa cho xe lên đường vừa cười ngoác tận mang tai: Ôi ông Thần này linh thiêng quá, đúng là Trời Phật đã phái mày đến đây, chúng ta phát tài rồi, ôi sao linh thiêng thế, vừa cầu xin thì đã thấy mày xuất hiện! Thế thì chúng ta phát tài thật đây này!

Ô tô đi xuyên qua sương núi, mình không bao giờ quên được những vầng sương sớm mùa hạ dầy đặc như mây, nhưng trong lòng mình lo lắng, không biết cái taxi này thì sẽ đưa mình đến chốn nào đây?

Mình thận trọng hỏi: Vì sao chúng mày thấy tao lại mừng thế? Có chuyện gì xảy ra à?

Thằng lái xe hỏi sẵn: Thế mày không nhìn thấy tao tắt đèn đón khách à, xe tao cũng đang có người, sao mày vẫn vẫy xe tao?

Mình ú ớ: Hơ, tối quá có nhìn thấy cái gì đâu, may có chiếc taxi xuất hiện đúng lúc thì vẫy ngay chứ không hề nhìn thấy là xe báo đèn không đón khách!

Thằng lái xe giới thiệu: Tao là… làm nghề lái taxi (tất nhiên!). Còn thằng này là bạn học cấp 2 với tao ngày xưa, đang thất nghiệp. Dạo này làm ăn khó khăn quá, có lẽ ngạt thở mất. Thành ra đêm nay hai đứa gặp nhau, ngồi than thở một hồi, quyết định lên núi cúng Thần Tài, bọn tao chạy xe suốt từ Đào Viên lên đây đã quá nửa đêm, cúng lễ rồi ăn uống loanh quanh một lúc rồi đi về, xuống núi thì gặp mày. Bọn tao hôm nay đi chơi mà cũng kiếm được tiền thế này, thì từ mai đi làm hẳn là phát tài, đúng là ông Thần linh thật, vừa cầu xin khỏi miệng xong thì linh hiển tức thì! Mày lại về đúng Đào Viên nữa chứ. Coi như bọn tao đi chơi rồi về thôi mà cũng có ngay lộc. Vạn năm có một lần tình cờ thế này!

Đài Loan quy định nghiêm ngặt là taxi thành phố này không được sang thành phố khác đón khách. Nếu phát hiện tranh khách như thế, sẽ phạt sạt nghiệp (Mà ở ĐL mình chưa thấy ai trốn được phạt, có người sơn hẳn biển xe phản quang để chống chụp biển số mà vẫn bị phạt). Vì thế, taxi Đào Viên như thằng này đi ở Đài Bắc chỉ cần bật đèn đón khách là bị phạt ngay tức thì. Thế mà, nó mới vừa cầu Thần tài xong xuống núi, đã vớ bẫm ngay mình, kiếm ngay hơn ngàn tệ tiền taxi đường dài. Có thể cả đời nó chả gặp sự tình cờ này lần thứ 2.

Mình hiểu ra, mình bảo, ừ tao cũng nghe bọn bạn ĐL đồn là ông Thần Tài trên núi này là linh thiêng nhất Đài Loan, nhưng phải đi cúng ông ấy vào đúng 12 giờ đêm cơ, bọn mày đi lúc nãy là muộn quá rồi.

Mình không duy tâm như bọn này, mình có đi lễ cũng đã bao giờ cầu xin tiền bạc? Thế là quả báo liền: Khi xuống xe taxi, mình đã phải trả phí đắt mất… 10 tệ (vì giá mở cửa xe của taxi Đào Viên đắt nhất Đài Loan, luôn đắt hơn nơi khác 10 tệ!). Kể ra mình mà có đầu óc kinh tế, hoặc mình đừng ỉ lại “gần chùa gọi Bụt bằng anh” mà chịu đi lễ chùa 1 lần, chắc có khi sáng đó đã phát hiện ra chênh lệch này, và đòi lại 10 tệ, hi hi.

Nhưng mình đã suy nghĩ mãi về niềm vui sướng của hai chàng thanh niên kia suốt quãng đường bay về VN:

- Mình đi bất cứ xe nào, mình cũng vẫn trả từng đó tiền để tới đích.

- Mình trả cho ai cũng được, mình đi xe taxi cổ lỗ hay đời mới đều chẳng khác gì nhau, xe Đài Bắc hay xe Đào Viên cũng thế.

=> Nghĩa là, đối với mình, đồng tiền tiêu ra và lợi ích được nhận không mấy khác nhau. Mình coi đó là sự thường tình!

Thế nhưng, với hai chàng thanh niên kia, đó là niềm vui, đó là sứ giả may mắn, đó là TÍN NIỆM đã trở thành sự thật, đó là ở hiền gặp lành, đó là hy vọng, đó là cơ hội tốt đối với họ.

Và mình không nghĩ về việc họ mê tín, còn mình lúc đó coi khinh mọi thứ duy tâm dị đoan. Mà mình nghĩ về TÍN NIỆM và LÒNG LÀNH.

Nó đâu hề xa lạ. Kể cả chúng ta không hề theo tôn giáo nào, thì chúng ta cũng vẫn tin tưởng ở một thứ tôn giáo là lòng tốt và sự phải đạo ở đời.

Kể cả chúng ta không có vẻ thân thiện, không có vẻ dễ tính bao dung, không làm gì để tỏ cái lòng tốt ra, thì cũng không có nghĩa chúng ta là người ác. Chúng ta vẫn có đức tin và lòng tốt, chỉ là nó chưa bộc lộ ra theo cách mà đám đông nhìn thấy và chứng nhận.

Nói thật đơn giản dễ hiểu: Nếu bạn quyết định đằng nào cũng mua chiếc áo đấy, thì để buổi sáng vào mua mở hàng cho shop, chủ shop sẽ rất vui vẻ vì người mở hàng cho họ không đắn đo mặc cả, dễ tính và sòng phẳng, làm họ vui sướng vì hy vọng cả một ngày kinh doanh hanh thông (hoặc cả tháng, nếu sáng đó mùng Một). Mình không hề duy tâm, nhưng bởi vì người khác duy tâm, nên vì sao, không tặng cho họ cái thứ niềm vui và tin tưởng mà họ mong mỏi nhận được?

Mình bắt gặp cụm từ “Chúa Lòng Lành” ở đây đó, nhưng mình tin lòng lành nó lại chỉ nằm ở trong nhân gian thôi. Bởi vì chúng ta đang sống, chúng ta để cho nó trở thành hành động. Ta làm điều gì đó mà ta nghĩ tới người khác, quan trọng hơn, theo cách người khác ấy cảm nhận, chứ không phải cách ta cảm nhận, thì đó chính là lòng ta lành.

Sau này, hơn mười cuốn sách mới nhất của mình xuất bản trong 7 năm nay đều được trao cho những công ty sách mới mở, bé tí, thậm chí nếu không vì đọc sách Trang Hạ, thì có độc giả cho biết, cả đời họ chả biết công ty sách ấy là ai, chẳng bao giờ mua sách của công ty sách ấy.

Mọi người viết đều hy vọng trao bản thảo cho công ty sách có tên tuổi. Còn mình từ chối gần như tất cả những công ty sách lớn chỉ vì nghĩ:

Cũng cuốn sách ấy, mình đã có độc giả và thị trường, nên thay bằng việc mình góp phần làm giàu công ty sách lớn, thì ta trao cho những công ty sách mới mở những cơ hội. Đó là cái cách mình xây dựng cho họ TÍN NIỆM, và mình tự trình bày LÒNG LÀNH. Mình nghĩ điều đó tốt cho xã hội.

Dù tốt cụ thể thế nào, thì mình không biết. Và những người hợp tác, họ càng chẳng nhận biết.

Vì đôi khi chúng ta cứ sống mà chẳng suy nghĩ gì nhiều.

31/03/2014

Bác tôi

Năm bác tôi mười hai tuổi, nhà tôi có người bị chôn sống.

Đó là ông Hai Vin. Ông thất bại trong cuộc khởi nghĩa Yên Bái. Lính Pháp vẫn dã man như trong mọi cuộc đàn áp.

Khi đó dù danh tiếng còn lưu lại của cụ tôi đã đậu Hoàng Giáp Tiến Sĩ 1886 thời Tự Đức cũng không cứu được con trai mình. Cụ tôi từ quan ở ẩn mất trước đó đã lâu, cả cụ ông cụ bà đều quy về cửa Phật. Với một gia đình được “đóng dấu” là có dòng máu nổi loạn như nhà tôi thì chùa chiền có khi là chốn tựa lành nhất, cuối đời.

Ông bà nội tôi sống đời thanh bạch. Ông làm quan ở Thái Bình, nên bố tôi không phải quê Thái Bình vẫn thành bạn nối khố từ thuở ba bốn với tướng Trần Độ.

Dòng họ tôi có một lời nguyền kéo dài năm đời, chỉ giáng vào những người tài giỏi khí phách nhất họ. Đã ba thế kỷ nay, mỗi đời đều có một người đang ở đỉnh cao quyền lực và tài năng, sẽ bỗng nhiên từ quan ở ẩn, ngao du sơn thuỷ, du lịch đó đây chẳng màng lợi danh.

Bà cụ nội tôi phiền muộn, còn quá trẻ đã xuống tóc vào chùa xin bình an cho cả họ. Vẫn không ngăn được đời thứ hai, là ông nội tôi, ngao du khắp lục tỉnh, khắp Nam Kỳ, sang tận Miên, Lào.

Một ngày, cụ bà thấy một phó mộc lăm lăm tay đục tay cưa vấn khăn đầu rìu vào chùa mình. Thì ra thằng cháu đích tôn của cụ, tức là bác tôi.

Dở khăn ra, người ngời ngời, cao 1m75, nặng 70 kg, cười răng trắng. Cụ than, con ơi, cho con ăn học lên sinh viên Luật, giờ sao ra nông nỗi này.

Bác tôi nói, con dẫn đầu đoàn Thanh niên sinh viên Hà Nội tham gia mít tinh ở Đấu Xảo hôm 1/5 (1938), lại vừa được bầu vào Ban chấp hành Trung ương Đoàn Thanh Niên Dân Chủ. Nên giặc Pháp đuổi con khỏi trường Luật. Con đang trên đường công tác.

Đấy là lần cuối cùng bác tôi gặp cụ. Chùa ở Kiến An sau thành cơ sở cách mạng. Cụ lại mất sau cháu, không rõ những năm cuối đời của cụ trong chùa có an bình nổi không.

Rời trường Luật, bác tôi về mở Hiệu sách Đồng Xuân ở 26 phố Đồng Xuân, thành nơi đầu tiên phát hành sách báo của Đảng Cộng Sản VN. Bác lấy bút danh Hán Mai cùng các ông Trần Huy Liệu, Đào Duy Kỳ… viết những bài chính luận đăng trên các báo Mặt trận dân chủ thời kỳ đó để đề cao quan điểm của Đảng cộng sản.

Khi Liên Xô ký hiệp ước hoà hoãn với Hít-le, bác tôi trở thành nạn nhân đầu tiên trong đợt khủng bố vu cáo “Cộng sản bắt tay với Phát-xít”. Trong tù Hoả Lò gần một năm, bác viết một bức thư tạm biệt bà nội tôi.

Bà tôi không biết cậu con trai đầu lòng đã thắt ống dẫn tinh, triệt sản từ năm 19 tuổi với lý do, tuy kết hôn với một con gái địa chủ để lấy vỏ bọc hoạt động cách mạng, nhưng không muốn con cái vướng bận vào con đường hoạt động cách mạng sau này.

Chỉ có bố tôi biết anh mình đã triệt sản. Hồi còn nhỏ, anh em thân nhau như bạn bè.

Một lý do nữa, bác tôi muốn lặng lẽ khẳng định tình yêu duy nhất với cô Ái Mai, hoa khôi Hội Thương năm ấy ở Bắc Giang (em ruột nữ thi sĩ Anh Thơ).

Tôi vẫn chưa hình dung nổi lý tưởng cách mạng nào có thể lớn tới mức khiến một người hy sinh cả cuộc sống và tình yêu, cả của mình, cả của cuộc đời những người quanh mình.

Vương Kiều Ái Mai đau đớn, cuối cùng quyết định đi làm vợ một người đàn ông năm mươi, goá vợ, năm con, nghèo. Cách lãng quên tình yêu này thật đáng sợ và quá xót xa. Cho đến tận bây giờ đã là thế kỷ 21, mỗi năm ngày 29 Tết, bà vẫn châm nén hương lên bàn thờ để thắp vọng mối tình đầu.

Nhờ luật sư Trần Văn Chương (bố Trần Lệ Xuân-đệ nhất phu nhân sau này) giúp đỡ, bác tôi trắng án, ra tù. Gia đình tôi vẫn luôn nhắc tới ơn bào chữa miễn phí của luật sư Trần Văn Chương.

Bởi trong hoàn cảnh đó, bà nội tôi đi khắp các nhà quen, ai cũng sợ sệt liên luỵ cộng sản. Bố tôi và các chú bị đuổi khỏi nhà trọ, không ai dám chứa. Ai cũng sợ dây vào! Hồi đó Trần Văn Chương là luật sư nổi tiếng và uy tín nhất Hà Nội.

1941, sau Hội nghị các tỉnh Đông Bắc, bác tôi bị bắt lần nữa, khi đó bác đã là Uỷ viên Xứ uỷ Bắc Kỳ. Sau những cực hình tra tấn, dụ dỗ mua chuộc, bác tôi quyết định tuyệt thực, im lặng giữ những bí mật công tác về người đồng đội “bác D” cùng Xứ uỷ, người mà 50 năm sau khi bác tôi mất, đã quay lại thăm mộ người đồng đội mãi mãi dừng lại ở những năm 1941. Khi đó “bác D” đã trở thành Phó Tổng Tham Mưu Trưởng của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Bà nội tôi kể, địch cho bà nội vào làm “tâm lý chiến”, bà tôi thấy bác da bọc xương, đầy thương tích, ruồi nhặng đua nhau rúc vào các vết thương, mắt mũi tai hút máu mủ, rách nát trong manh quần đùi, bụng lép vào xương, bà nội tôi khóc oà lên.

Bà nội tôi hỏi, sao con lại nói ngọng?

Vì hai hôm trước con đã cắn lưỡi lấy máu vết các khẩu hiệu lên tường nhà tù “Đảng cộng sản Đông Dương muôn năm”.

Bà nội tôi kêu lên, con ơi con.

Bác tôi nói, mẹ cứ tin là rồi đây, cờ đỏ sẽ mọc lên khắp cả nước.

Sau 47 ngày tuyệt thực, bác tôi kiệt sức chết.

Bà nội tôi chạy đến trước cổng trụ sở mật thám Pháp ở Hải Dương, đấm tay vào cửa rầm rầm, trả xác con tôi cho tôi, người đã chết rồi, chúng mày giữ làm gì.

Nước mắt bà nội tôi ướt đẫm vạt áo mới để mặc vào thăm tù.

Về sau này, nhạc sĩ Đỗ Nhuận có cho biết, khi nghe tin Hồng Quang chết, nhạc sĩ đang bị giam ở nhà tù Sơn La, cảm xúc hào hùng xót thương trước sự hy sinh này đã trở thành một trong những cảm xúc để sau này ông viết nên bản nhạc “Chiêu hồn Tử Sĩ”.

Bao năm nay mỗi lần nghe thấy giai điệu “Chiêu hồn tử sĩ”, cho dù ở bất cứ đâu, tôi chỉ thấy nhớ bác tôi. Một người cao lớn và tài hoa, chết năm 23 tuổi.

Thật tiếc, sau này những đồng chí một thời của bác tôi đã từng họp lại phê phán, cho rằng bác tôi chết là vì… cắn lưỡi chứ không phải vì tuyệt thực, mà cắn lưỡi để chết cho nhanh, tức là trốn đòn roi nhục hình, là hèn nhát, tức là không chịu giữ gìn thân thể để sống tiếp mà phục vụ cách mạng. Họ gạch tên bác tôi ra khỏi một đường phố ở Hà Nội (giờ đã đổi tên phố Hồng Quang thành tên phố Hoè Nhai). Rất tiếc trong Hồi ký của Đỗ Nhuận cũng đã ghi lại theo “dư luận” đó, chứ không theo sự thật.

Bố tôi kể, năm 1941 một chiếc xe ngựa chở quan tài, có vỏn vẹn một vòng hoa trắng sơ sài đi từ nhà tù Hải Dương ra, theo sau là một bà già và hai cô con gái. Con ngựa cúi đầu kéo cỗ xe đi qua nhiều phố ở thị xã Hải Dương, dân chúng sợ không dám ra xem. Họ chỉ dám đứng dòm ra từ sau mành cửa đám tang của một nhân vật Xứ uỷ Bắc Kỳ.

Lá thư tạm biệt mẹ của bác tôi, rất lâu sau này, bà nội tôi mới nhận được.

Không hiểu vì sao người vợ hôn thú của bác tôi chưa một lần nào hiện diện trong đời sống gia tộc tôi. Bà vợ con nhà địa chủ, dù cũng yêu nước nhưng cho đến lúc chết cũng chưa bao giờ xuất hiện trong gia đình tôi. Chúng tôi chỉ nhắc đến mối tình đầu của bác tôi, ruột thịt yêu thương bà già chưa bao giờ ruột thịt nhưng còn hơn cả ruột thịt Vương Kiều Ái Mai. Có lẽ mối tình đầu sâu đậm không chỉ vì tình yêu, còn vì nghĩa nặng ơn sâu những lúc khó khăn tù đày, bà nhờ chồng kiếm luật sư giúp người yêu cũ, những khi oan ức những ngày vẻ vang.

Tôi không biết bà Ái Mai đã bao giờ đặt chân đến Đài tưởng niệm bác tôi chưa, đã đến xã Hồng Quang chưa, đã đi trên đại lộ Hồng Quang chưa, đã bước chân vào trường Trung học mang tên Hồng Quang chưa. Tôi chỉ biết đã có những nén hương những hôm 29 Tết.

Chỉ còn lại những nén hương ấy, cùng những dòng thơ của bạn tù Hải Dương viếng sự hy sinh của bác khi ấy, là còn chung thuỷ với linh hồn bác tôi:

“Chết đi nhắc nhủ bao lòng

Đem son sắt ấy nhuộm hồng giang san”

(Trích “Đàn ông không đọc Trang Hạ” – tản văn Trang Hạ, NXB Văn Học 2012)

P/S: Hiện nay bác Hồng Quang đã được đặt tên cho 1 đường phố tại quận Hoàng Mai – Hà Nội, 1 xã ở Ứng Hòa- Hà Tây, 1 đại lộ ở Hải Dương, 1 trường THPT ở Hải Dương, 1 xã ở huyện Thanh Miện – Hải Dương, 1 trường THCS ở Hải Dương và dựng Đài tưởng niệm liệt sĩ Hồng Quang cùng tượng tưởng niệm ở nhiều nơi.

Trang Ha 06-2013 ảnh Na Sơn

30/03/2014

Nhắm mắt lại mà yêu

Designer:  Đỗ Trịnh Hoài Nam Photo & retouch by  Z.i.M Stylist:  Ngọc Thiều M.U.A:  Phương Trang IC-media​

Designer: Đỗ Trịnh Hoài Nam
Photo & retouch by Z.i.M
Stylist: Ngọc Thiều
M.U.A: Phương Trang IC-media​

Không biết có mấy người còn nhớ bộ phim đoạt giải Oscar hai mươi năm trước, có tên phim là “Mùi hương của một phụ nữ” (Scent of a woman) và người đàn ông mù Frank trên chuyến bay ấy. Một người đàn ông mù dự định tới Mỹ để cưỡi một con xế hộp xịn một lần, ăn một bữa thịnh soạn, ở một khách sạn thật sang trọng, hẹn hò một phụ nữ đẹp một lần, để rồi tự sát. Trong hoàn cảnh đó, những mùi hương đến thách thức khứu giác người đàn ông mù thật sự trớ trêu và cũng rất dễ tạo kịch tính.

Có người nói với tôi rằng, anh ấy tha thiết nhớ thương hai thứ trong quá khứ, một là khúc nhạc từng nghe, hai là mùi thơm từ ký ức. Tha thiết đến mức, không bao giờ gặp lại được cảm giác ấy khi nghe ca sĩ mới hát khúc ca cũ, hay khi ôm người phụ nữ mới trong gian phòng cũ.

Nên nhiều khi tôi nghĩ mùi hương là một thứ cá tính của phụ nữ. Bởi vì bạn không thể sao chép cá tính của người khác, cũng như sở hữu mùi hương quyến rũ của người phụ nữ khác, cho dù bạn đã cố tình bắt chước!

Có mùi hương từ người phụ nữ đẹp khiến ta cảm nhận ngay sự lịch thiệp, thanh lịch đến từ một người con gái được dạy dỗ tử tế trong một gia đình danh giá, nên sự quyến rũ ấy mang đầy uy quyền và vương giả của mùi thơm. Có mùi thơm tới từ cô gái trẻ năng động bướng bỉnh khiến ta nghĩ ngay tới một bông hoa đổi sắc không ngừng, chẳng bao giờ có thời gian để nhàm chán. Cũng có những người phụ nữ được bao phủ bởi cảm giác êm đềm và mùi hương gần như trong suốt, không thể gọi tên…

Và ta có thể mua được những mỹ phẩm, tinh dầu có cùng nhãn hiệu, nhưng lại chẳng thể sở hữu cảm xúc và mùi hương giống bất kỳ ai! Thậm chí bản thân tôi không thể lặp lại chính tôi trong quá khứ. Khi mùi hương đã trượt qua ký ức, và hơi ấm thân thể tôi hôm nay không còn giống ngày hôm qua. Thành phố hình như rộng hơn, người đi lướt qua ta nhanh hơn, buổi chiều xuống chậm, với những mùi vị lẫn lộn của đám đông náo nhiệt.

Hay có những mùi hương đã không làm sao che giấu được nỗi lòng của một người phụ nữ nhỏ bé, dừng xe qua đường giữa một đô thị rộng lớn và phù phiếm?

Thật thú vị là cuối cùng, người đàn ông Frank trong phim đã đi thẳng qua bao nhiêu mùi hương nước hoa, để cuối cùng, phải lòng một người phụ nữ không hề dùng nước hoa nhưng thơm phảng phất tinh dầu thơm từ xà bông tắm, một thứ hương thơm nồng ấm thân thiện và khoan dung. Và như một vẻ đẹp không thể nhìn thấy được nếu chỉ ngắm người phụ nữ bằng mắt.

Hóa ra người đàn ông đâu có đi tìm hương thơm, cái mà người đàn ông cần là tìm ra được người phụ nữ thực sự của mình ở phía sau hương thơm ấy. Và cơ thể người phụ nữ đã bí mật quyến rũ bằng một thứ mật mã thơm. Mà bạn chẳng cảm nhận được gì nhiều nếu như bạn không nhắm mắt lại.

Và sẽ kết thúc những tìm kiếm vô vọng của cảm giác. Và sẽ nhận ra những gì ta có rất đỗi bình yên.

♥ ♫ ♪ ♫ ♥ ♫

20/10/2013

Sự bất an của chữ

Rất nhiều độc giả yêu mến những trang văn của Trang Hạ hai mươi năm trước đã nói rằng, họ thật sự thất vọng khi đọc Trang Hạ những năm gần đây.

>> Nếu bạn muốn có người yêu ngay lập tức!

>> Trước khi kết hôn với Z, hãy yêu thương trân trọng ABC đời bạn!

Hai mươi năm trước cái chinh phục tuyệt đối độc giả tuổi 18-20 là những truyện ngắn lãng mạn về tình yêu, những trang viết nhẹ nhàng và thấm thía về cái đẹp của những mối quan hệ nhẹ nhàng, nhiều độc giả còn giữ những mảnh báo cắt lại, đăng tản văn tôi viết về mùa xuân, mùa hạ, mùa thu, mùa đông, mùa mưa, mùa gió, mùa thi, mùa Giáng Sinh.

Bây giờ tôi đàn bà hơn và đời hơn, tôi đánh mất phần lớn những độc giả thích những cái đẹp êm đềm óng ả mà tôi đã cần cù lượm họ suốt hơn chục năm viết truyện ngắn, chịu khó chinh phục các giải thưởng văn học, dự trại sáng tác viết văn, náu mình trong những tổ nhóm sáng tác.

Cái làm đàn bà gục ngã lại là đám đông và thị phi, là một câu nói bâng quơ, là một lời trêu ghẹo, một cái nhìn ác cảm, bị gọi là gái ế, chồng chê mất trinh v.v… – Ảnh: Thinkstock

Giờ đây mỗi mùa báo Tết, các thư ký tòa soạn lại nhớn nhác hỏi Trang Hạ có cái truyện ngắn nào không? Tôi thường mỉm cười và nói, tôi đã không hề viết văn từ biết bao năm nay rồi! Giờ tôi viết một thứ chỉ mang vỏ bọc văn chương mà thôi, còn cốt lõi hoàn toàn không dính chút gì tới văn chương cả. Tôi đâm ra sợ những người viết văn chỉ lăm lăm viết văn. Có biết vì sao không?

Suốt mười năm trời từ 1993-2003 tôi vẫn nghĩ rằng mình viết cho cả xã hội đọc. Cứ ai có tiền mua sách báo là đều có quyền được đọc hết, đều thành độc giả hết. Tôi có trách nhiệm phải viết văn, hư cấu, thêm cảm xúc, thành một món ăn đặt tên là truyện ngắn Trang Hạ. Tất nhiên tôi có một số giải thưởng văn học cho món truyện ngắn Trang Hạ.

Năm 2005 có một nhân vật báo chí của tôi quay lại xin tôi một lời khuyên. Đó là một người phụ nữ cụt tay, không bằng cấp, nghèo, thất nghiệp, người nhà quê, xấu, ế chồng. Chị ta nói chị ta không tìm được chỗ của mình trong xã hội. Người lành lặn còn thất nghiệp nữa là chị, ở quê người ta đàm tiếu về cánh tay cụt của chị, không ai muốn lấy chị, chị muốn bị người khác lợi dụng cũng chẳng ai thèm lợi dụng, đi ra giếng giặt quần áo bị hàng xóm nói móc vài câu, chị ấy nghẹn ngào ôm chậu quần áo về và khóc, muốn chết vì bế tắc và không có tương lai. Chị nói, chị được nhận mấy chục triệu tiền bồi thường mất cánh tay, chẳng đủ tiền trả viện phí, mà còn bị làng xóm nói đổng là, bán trinh được có mấy triệu đồng, đằng này mất có một tay được hẳn vài chục triệu sao mà sướng thế!

Tôi nói, một là chị phải ra ngay Hà Nội, bán đồng nát hay làm thuê bưng phở, đứng máy photocopy cũng được, còn hơn ở lại quê nghèo không tương lai. Chị ra đây ôn thi một năm rồi thi đại học tại chức, đã không có sức khỏe thì càng phải có tri thức. Chịu nghèo khổ vài năm mà có tương lai sáng sủa của mình còn hơn ở mãi quê cả đời sẽ cúi gằm mặt giữa những thị phi. Tôi cũng nghèo nhưng có cho chị ít tiền đóng học phí thời gian đó. Nhưng trước khi chào bố mẹ ra Hà Nội, chị phải làm cho tôi một việc: Chị sang nhà hàng xóm, bảo họ rằng, có người chỉ cần thấy tí tiền là đào được cả mồ mả ông bà tổ tiên lên, phá chùa trộm chuông, nữa là ao ước mất một cánh tay!

Tất nhiên chị kia chẳng đủ bạo mồm nanh nọc mà sang trả đũa hàng xóm, nhưng chị lên Hà Nội chịu khó luyện thi rồi vào học đại học tại chức, trong thời gian học đại học, chị rất may mắn xin được công việc vào một tổ chức phi chính phủ. Lương cực kỳ thấp nhưng cũng tạm đủ ăn học, và tất nhiên hơn làm đồng trồng vườn ở quê. Vài năm sau, chị lấy một anh cùng quê nhưng cũng đang đi làm nhà nước. Sống được với sự lương thiện.

Tôi bị ám ảnh bởi câu chuyện này suốt vài năm ròng. Hóa ra đàn bà có thể mạnh mẽ đối diện và vượt qua nghèo, khổ, cực, xấu xí, vất vả, hoàn cảnh, bi kịch, nhưng cái làm đàn bà gục ngã lại là đám đông và thị phi, là một câu nói bâng quơ, là một lời trêu ghẹo, một cái nhìn ác cảm, bị gọi là gái ế, chồng chê mất trinh v.v… Tôi thích quan sát buồn vui sướng khổ của cuộc đời. Và vào tuổi ba mươi ba, tôi kết thúc hoàn toàn việc viết văn hư cấu, truyện ngắn, chỉ để dành thời gian viết về đời sống và đàn bà. Tôi tin rất nhiều người đàn bà đọc Trang Hạ xong đã tìm được lý lẽ để đối mặt với khó khăn, lý lẽ ấy là: Bởi vì bạn là phụ nữ, bạn không nên bị đánh gục bởi những thứ không xứng đáng, bạn sinh ra không phải là để cho kẻ khác chà đạp! Chẳng còn ai trao giải thưởng văn học cho Trang Hạ nữa. Vì đơn giản là tôi không còn viết văn đã lâu rồi, tôi chỉ còn viết về con người, càng viết thật càng tốt. Mà viết thật, không thể nào tránh được sự trần trụi.

Nhưng tôi tin rằng, sứ mệnh của người viết văn hoàn toàn không phải là để làm cho những tâm hồn rách nát trở nên yên tâm với sự rách nát của mình!

>> Thêm bố cho con

>> Ngược chiều gió thổi

Trang Hạ

http://vn.nang.yahoo.com/s%E1%BB%B1-b%E1%BA%A5t-c%E1%BB%A7a-ch%E1%BB%AF-202626331.html

20/09/2013

Hạnh phúc đi chậm như đứa trẻ cầm đèn lồng

DesktopBốn mẹ con tôi đã có một đêm rằm Trung Thu cực kỳ hạnh phúc và thú vị khi đi bộ giữa những con phố cổ của Hà Nội. Trăng sáng trên cao, đèn lồng muôn màu và muôn hình dáng trên hàng nghìn cửa hàng bán đồ chơi thiếu nhi hai bên đường phố. Lũ trẻ nhà tôi đòi mẹ mua đèn ông sao đủ màu, sau đó các cậu nhóc vừa lũn chũn đi bộ theo mẹ vừa cầm đèn ông sao giơ cao trên đầu.

Thật khó xử khi lũ trẻ con nhà tôi đứng giữa hàng ngàn món đồ chơi, vì chúng đòi mua tất cả những gì mắt chúng nhìn thấy! Náo nhiệt nhất là những gian hàng bán mặt nạ hóa trang, vương miện hay tai thỏ. Chỉ vì rất đông bạn trẻ tới đó vừa chọn đồ chơi vừa tranh thủ chụp hình.

Gần ba mươi năm trước tôi cũng đón Trung Thu trên phố Hàng Mã như thế này, khi ấy Hà Nội nghèo, người thưa, đồ chơi Trung Thu đều tự làm bằng tre và giấy màu, tôi chỉ đi xem phố, chẳng được bố mẹ cho tiền mua gì. Bây giờ người Hà Nội giàu có hơn, bố mẹ mua đồ chơi cho con chẳng cần đắn đo nhiều. Niềm vui đêm Trung Thu đã chuyển từ “ăn” sang “chơi”, chuyển từ Tết thiếu nhi thành Tết đoàn viên của những gia đình nhỏ, và dịp hò hẹn những bạn trẻ đang bước vào yêu.

Tôi nghĩ hạnh phúc lớn nhất là gia đình tôi luôn bên nhau vui sướng đón những mùa Trung Thu, khi cuộc sống thay đổi quá nhanh ngoài kia.

Khi người sống vội hơn, khi những tòa nhà càng xây càng cao, đường mỗi ngày thêm đông, những giây phút sum họp gia đình mỗi năm lại thưa hơn. Như thể chúng ta luôn vội vã đi tới tương lai. Nhưng nếu hạnh phúc đi chậm như một đứa trẻ cầm đèn lồng, bạn có sẵn sàng chậm lại chờ hạnh phúc của mình theo kịp không?

My kids and I had a wonderful evening walking around the ancient Hanoi streets for the mid-autumn festival. The full moon was shining bright above us, colorful lanterns were everywhere and shops were selling toys at both sides of the streets. My little angels tottered after me with their miniature steps while happily holding the lanterns – which they demanded I buy for them – high above their heads, as if they were showing them off to the moon and the stars.

They stood among thousands of toys, with their wide eyes telling me they wanted to bring everything home. The busiest booths were those that sold costume masks, crowns or bunny masks. They attracted countless young people, browsing toys and taking photos with their loved ones.

Thirty years ago, I enjoyed my mid autumn night on Hang Ma Street much like this. Hanoi was still in its early days with less people, but still with many handmade toys crafted from color paper and bamboo. Only, I was walking down the street without any money, unable to buy anything. Today Hanoi people are fortunate to live in a better economy. Parents bought toys for their kids without blinking. What used to be the simple joy of gathering to eat during the mid-autumn festival now became the excitement of venturing out exploring the streets. The festival, which once was mainly for children, now entertained families and young couples alike.

To me, the happiest moment was gathering with my family under the moonlit sky watching life fly by.

People are living faster. Buildings are getting higher. Streets are becoming more crowded. At the same time, it seems that family gatherings are becoming less frequent. Are we rushing our lives for a better future? What if happiness is walking slowly behind us, disguised as steps of a child holding a lantern? Would you be willing to slow down a bit and wait for yours?

19/08/2013

Vì bạn không đủ tư cách để yêu (2)

2. Yêu người xa hay yêu người gần?

Khoảng cách là một vấn đề rất lớn của tình yêu. Có thể các bạn sẽ nói rằng, những người dám yêu xa phải là những người rất dũng cảm, có thể chịu đựng được khoảng cách và sự cô đơn, có thể kiên nhẫn chịu đựng được những thời khắc trống vắng và tủi thân, có thể giận hờn trên điện thoại, làm lành trên facebook, gửi nụ hôn buổi tối qua tin nhắn. Còn tôi thì nói, những người yêu xa là những người rất dũng cảm, bởi có những người yêu ở xa thì tưởng cục vàng, lại gần hóa ra cục vàng vàng.

Trong số chúng ta, chỉ một số ít có đủ tư cách để yêu người ở xa về khoảng cách địa lý hoặc cách biệt về khoảng cách đời sống. Đó là, những người rất tự tại và độc lập, không có nhu cầu quản lý thời gian, bạn bè, ví tiền cũng như quá khứ của người yêu. Đó là, những người có nhu cầu rất ít, đòi hỏi rất ít từ người yêu, lại có năng lực mang cho nhiều hơn. Đó là, những người không ghen tuông nghi ngờ, những người bận rộn vì cuộc sống nhiều thú vui, những người biết nghĩ cho người khác. Đó cũng là, những người có thể không đòi người khác về làm dâu nhà mình, mà nghĩ nhiều đến việc làm sao tạo ra một cuộc sống hạnh phúc cho người mình yêu. Đó cũng là, những người có đủ tài để dễ dàng thay đổi công việc, có đủ tiền để mua nhà mới ở thành phố mới nơi có người yêu dấu, thì cũng không bị chết đói. Những người suy nghĩ cởi mở, không nghĩ rằng dứt khoát yêu tôi là phải về quê tôi phụng dưỡng bố mẹ tôi. Đó là những người, dám thay đổi cuộc sống của mình để đạt tới một cuộc sống cân bằng mới.

Còn đa số chúng ta, mới chỉ gọi một cú điện thoại cho người yêu, mà người yêu đi đường không nghe tiếng chuông, không bắt máy, đã phát điên lên tra hỏi người yêu lý do, thì làm sao có đủ tư cách để yêu xa. Mới động tới công việc đã như bố tướng người khác, ngồi vào mâm rượu là phải người yêu kế bên so đũa, thì làm gì có đủ năng lực để đến với một người ở một thế giới khác? Vậy đã biết thế ngay từ đầu, sao còn tỏ tình, sao còn níu kéo tiếc rẻ chút tình yêu thực ra mới chỉ là rung động buổi ban đầu?

Hãy để trái tim tìm ra cách yêu người khác, và để cái đầu tìm ra cách để đừng trở thành vật cản trên đường người mình yêu. Đừng mang tình yêu ra sát thương cô ấy / anh ấy. Hay lấy tình yêu ra để đầu độc người mình yêu.

Nhìn về phía ngược lại, nếu có một chàng trai nói với bạn: “Anh sẽ đi du học vài năm, vì thế, trước khi lên đường, anh muốn nói với em rằng, anh yêu em!”, thì bạn nghĩ sao? Bạn sẽ nhận lời chứ? Bạn sẽ tình nguyện chờ anh ấy chứ? Bạn sẽ bắt đầu một cuộc marathon tình yêu trên Yahoo chat và Messages của Facebook chứ?

Và bạn sẽ chỉ vì câu nói đó, mà sẵn sàng để mơ ước tuổi 20 được ra biển mùa hè của mình xếp xó chờ khi nào chàng về đi cùng? Bạn sẵn sàng để mơ ước một mình lên máy bay tới một thành phố xa lạ ở tuổi 21 cũng để dành lại chỉ vì chàng nói sẽ về nhà dịp đó? Bạn đã sẵn sàng để đón nhận hàng trăm tối cuối tuần một mình trong suốt tuổi trẻ non nớt của mình? Và một cuộc sống có người yêu mà đơn độc y như không có người yêu?

Nhưng bạn yêu ơi, bạn có bao nhiêu lần được sống tuổi 20? Bao nhiêu lần được sống như mới khám phá ở tuổi 21? Bao nhiêu lần còn hồi hộp mong chờ hơi ấm bàn tay như khi đang ở trong mối tình đầu?

Mà vấn đề nằm ở chỗ, dù bạn có dành tất cả những gì mình có để chờ đợi, thì chờ đợi tình yêu chỉ có nghĩa là… chờ đợi mà thôi, không có nghĩa là, bạn sẽ được nhận những gì xứng đáng với bạn. Bởi, những thứ đáng giá nhất là thời gian và tuổi trẻ đã trôi qua, còn món quà nào và lời hứa nào đền đáp được những thứ bạn đã mất đi? Nhất là khi, những lời hứa càng đẹp đẽ ngọt ngào, lại càng khó trở thành sự thật nhất!

Và, quan trọng nhất là điều này: Những người con trai muốn ràng buộc bạn vào họ ngay cả khi họ không đủ điều kiện để giữ bạn và vun đắp cho tình cảm đó, liệu có phải là người con trai ích kỷ không? Rõ ràng họ nghĩ đến họ nhiều hơn là nghĩ đến bạn! Họ chỉ muốn xếp một cái dép xí chỗ xếp hàng trước trong trái tim bạn mà thôi! Vậy tại sao bạn lại biến trái tim mình thành cái quầy mậu dịch thời bao cấp, ai xếp gạch, xếp dép, xếp bao tải giẻ rách vào đấy trước đều được tính là… đến lượt trước? Và mọi người con trai khác dù tuyệt vời thế nào, dù bên bạn hàng ngày, dù đi về với bạn trên mọi nẻo đường, vẫn chỉ là kẻ dự bị, chỉ bởi vì, họ đã là người đến sau!

Nếu yêu bạn thật lòng, người con trai sẽ để bạn tự lựa chọn cảm xúc và quan hệ, để bạn tự do chọn những gì bạn thấy hạnh phúc, vào bất cứ lúc nào. Chứ không ràng buộc bạn bằng bất cứ thứ gì, một lời tỏ tình từ thế kỷ trước, một lời hứa, một cái hẹn, một lời nói, một danh nghĩa…

Bởi vì nếu thật sự yêu, người con gái sẽ tự nguyện chờ đợi, vượt qua được những khoảng cách và không gian, mà không cần một lời hứa hẹn ràng buộc nào cả. Tôi tin thế.

Trang Hạ

IMG_9942

10/08/2013

Chúng mày cứ liệu hồn!

Chồng bạn có ngón tay cái thần thánh không?

Một trong số những điều thường làm tôi buồn phiền nhất là mỗi ngày mở hòm thư ra, đọc thư của độc giả. Mỗi lá thư đều chứa một bi kịch, một số phận, thường là câu chuyện của một gia đình hay một con người. Khi nghĩ đến những niềm vui trong cuộc sống, ta thấy một ngày thật thảnh thơi trọn vẹn. Còn mỗi khi đọc những tâm sự ẩn ức, ta thấy cuộc sống này thật là rã rời, nặng nề. Tôi chẳng bao giờ vui được khi thấy người khác buồn.

Có người phụ nữ gửi thư cho tôi mà như chửi bới tình địch. Vì cô ấy vừa bị chồng bỏ, chẳng biết chửi ai, thôi chửi Trang Hạ cho nó lành. Cô Trang Hạ chẳng biết mình là ai, cô ấy sẽ chẳng đến đập vào mặt mình được.

Có người vợ trẻ gửi thư cho tôi cầu cứu như thể tôi là thượng đế, xin hãy cho cô ấy một lời khuyên như một phép lạ, khiến người đàn ông của cô ấy quay trở lại với gia đình của họ.

Có đứa con gửi thư cho tôi như thể tôi là chìa khóa vạn năng của mọi cánh cửa gia đình, cô ấy kể, bố mẹ cháu ngoại tình, theo cô, cháu phải làm gì? Tất nhiên trong cái chữ “làm gì” kia ẩn chứa cả một mệnh đề được soạn sẵn mà tôi buộc phải đọc ra: Làm gì thì làm, cũng phải với mục đích để cho gia đình cháu trở thành cái gia đình mà cháu muốn có trong tâm tưởng!

Vấn đề là, tất thảy chúng ta đều thấy ngoại tình là một thứ phân bò dính trên đôi giầy của mình, hẩy ra càng chóng càng tốt. Chúng ta đều muốn thế giới xoay theo chiều chúng ta muốn, người khác sống theo cách ta thích, người khác phải yêu người mà chúng ta chỉ định, ví dụ, bố phải yêu mẹ, chồng phải yêu Trang Hạ và Trang Hạ chỉ được phép yêu chồng, còn những thằng những con lởn vởn bên ngoài hôn nhân kia, chúng mày cứ liệu hồn!

Vấn đề cũng là, thường những gì chúng ta muốn, chúng ta lại chẳng có khả năng làm được!

Những gì chúng ta thèm khát, lại chưa hẳn là những thứ chúng ta cần! Thế nhưng chúng ta vẫn cứ nằng nặc đòi phải có bằng được! Ví dụ, giấy chứng nhận chung thủy, giấy chứng nhận trinh tiết, giấy chứng nhận công đức, giấy chứng nhận vợ đẹp con khôn.

Hẳn bạn sẽ nói tôi là một kẻ báng bổ đời sống, ngạo mạn trên những giọt nước mắt bị phản bội. Còn tôi chỉ hỏi lại: Khi bạn ngoại tình, bạn sẽ đăng status cho cả thế giới biết, hay bạn giấu còn kỹ hơn tất cả những kẻ khác? Kỹ đến mức, bạn ở một vùng an toàn, vùng sạch ngoại tình, nên trở thành vùng có quyền ném đá người khác?

Tôi có quen một anh bạn, kể từ khi ngoại tình, anh ấy đã rèn luyện để mình có được một ngón tay cái thần thánh. Tức là ngồi bên vợ, thấy bồ nhắn tin đến máy di động với chức năng rung đặc biệt chỉ dành riêng cho số thuê bao đó, anh vẫn ung dung ngồi bên vợ, một tay thò vào túi quần, chỉ cần một ngón cái để nhấn những phím cần thiết xóa ngay cái tin nhắn đó. Ngón tay cái thần thánh của anh ấy như có mắt, không nhấn sai bao giờ. Mọi chuyện tính sau, còn vợ ngồi bên vẫn thấy anh ấy chẳng đổi sắc mặt.

Một người giấu kín đến thế, thì ngoại tình có ảnh hưởng đến gia đình anh ấy không? Nói một cách tàn nhẫn thì: Thực ra là không, ngoại trừ ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng. Nói một cách Đài truyền hình Việt Nam thì: Thực ra là không, mắt không nhìn thấy thì tim không đau! Nói một cách sống sượng theo mốt gái bao chân dài bây giờ thì: Kẻ nào không được yêu, kẻ ấy mới là kẻ thứ ba chen ngang cuộc tình!

Vậy sao không nghĩ rằng, bản thân mình luôn có nguy cơ trở thành một thứ phân bò đang được kẻ khác cố sức hẩy ra khỏi mối quan hệ của họ? Vậy thay bằng việc lên án ngoại tình, hãy coi nó là một thứ có thể làm tổn thương bạn, nhưng không hề làm bạn mất đi bất kỳ thứ gì cả.

Hãy cảm ơn kẻ thứ ba, bởi vì có kẻ thứ ba xuất hiện, ta mới biết ta thực ra là ai của… người ấy! Chẳng cần sự xuất hiện của ngoại tình, mối quan hệ của chúng ta cũng đã tổn thương từ lâu rồi. Và vì ta đã mất nhau, tình yêu đã đi vắng, thì ngoại tình mới xuất hiện. Chứ không phải là vì kẻ thứ ba xuất hiện, thì tình yêu của bạn mới mất đi!

Ngón tay thần thánh của chồng bạn không chỉ biết làm mỗi một việc là xóa tin nhắn tội lỗi che mắt vợ, nó còn biết làm nhiều việc khác mà không có kẻ thứ ba, không có ngoại tình, nó vẫn nghe lệnh của bán cầu não của anh ấy. Lúc người đàn ông của bạn suy nghĩ bằng nửa người dưới, thì lúc đó, dù bạn hãnh diện bạn là người đã chiếm hết cả trái tim của anh ấy, thì niềm kiêu hãnh đó cũng chẳng còn nghĩa lý gì.

Nếu bạn đang có một mối quan hệ tốt, một người đàn ông tuyệt vời, một tình yêu đẹp đẽ, thì chẳng kẻ thứ ba nào chen ngang được! Dù kẻ đó là hoàng đế hay công chúa, hay là hoa hậu Việt Nam! Còn nếu có kẻ chen được vào, chứng tỏ, những yêu thương bạn tưởng đang rất tốt đẹp, thực ra đã đi về một nơi nào xa lắc, không biết đã mất đi từ lúc nào!

Nên bạn tưởng ngoại tình đã cướp mất người đàn ông yêu thương của bạn, nhưng đâu có, ngoại tình chỉ cướp đi người đàn ông không yêu bạn mà thôi.

Nên, dù vui hay buồn, dù đang hạnh phúc hay bị phản bội, vẫn cứ phải mỉm cười. Những gì quý giá ta biết ta đang có, hãy để dành cho một người nào đó xứng đáng hơn!

Trang Hạ

2013

IMG_3229

10/08/2013

Vì bạn không đủ tư cách để yêu! (1)

Phần 1: Tình yêu khó khăn hay dễ dãi?

Tôi có quen một nhà tâm lý học, hay tư vấn các chương trình tâm lý tình yêu hôn nhân gia đình trên báo đài. Anh là người hóm hỉnh và hiểu biết, tuy nhiên anh mắc tật hay ngoái lại quá khứ. Chương trình tư vấn nào tôi làm cùng với anh, cho dù nói về gái ế, trai lười, hay nói về chồng gia trưởng, gái chảnh, đàn bà chê chồng, hay nói về trai công sở sợ tình công sở, thể nào anh cũng thòng được vào đó một câu cửa miệng: “Ngày xưa, người ta quen nhau thoáng chốc trên một chuyến xe ca, anh bộ đội đang đi công tác gặp chị sinh viên nghỉ hè về quê, thế mà còn yêu nhau được nữa là!”

Chao ôi là cái thời, chỉ cần một cái liếc mắt đưa tình là chúng ta đã hiên ngang ngã vào đời nhau! Nó đã trôi qua cách đây tròn nửa thế kỷ rồi! Thời buổi này, đến cò cưa lắm lượt, bánh cưới bảy tầng với cả nhẫn đính hôn, khuyến mãi thêm tuần trăng mật, đến đêm tân hôn vẫn ngã ngửa ra một cái màng trinh giả, nữa là! Tôi mà cứ thằng nào nịnh một câu là nhảy ngay vào lòng nó ngồi, chắc tôi đã cưới chồng trăm lần, nữa là… quen nhau thoáng chốc trên một chuyến xe!

Nên có phải tình yêu giờ đây ngày càng khó khăn hơn? Chúng ta ngày càng chật vật hơn nếu muốn được yêu ai đó? Chắc chắn thế rồi. Quen càng nhiều yêu càng ít. Hứa càng nhiều nói điêu càng lắm. Thà không hứa để khỏi mất lòng ai. Và thà để tình yêu trong lòng còn hơn mang nó ra để làm rầy rà kẻ khác!

Vì với nhiều người, bạn nói yêu người ta, chẳng khác gì bạn cầm một hòn gạch củ đậu giáng vào đầu họ, họ không chết cũng bị trọng thương!

Bạn có biết họ là những ai không? Họ là những người mà bạn đã từng yêu họ, hoặc bạn sắp ngỏ lời với họ, hoặc bạn sắp ràng họ vào đời mình bằng một lời cầu hôn lãng mạn. Nhưng mọi lãng mạn và tình yêu say đắm của bạn sẽ không mang lại cái gì cho họ hơn, ngoài một liều thuốc độc quá liều!

Ví dụ thế này cho dễ hiểu:

- Bạn yêu một cô bạn quen trong chuyến du lịch xa cùng cơ quan. Cô ấy từ Sài Gòn ra Nha Trang tắm biển, bạn từ Hà Nội vào chỉ vì không đi nghỉ cùng cơ quan thì cũng chẳng được nhận tiền nghỉ phép năm. Cho nên… bỗng nhiên gặp tình sét đánh. Dù bạn chẳng bao giờ định bỏ việc đi xa để yêu một con mới gặp mặt đúng nửa buổi sáng. Cô kia cũng chẳng bao giờ định ra Bắc làm dâu hay thậm chí, còn chẳng có thói quen ăn rau muống luộc sấu ngày ngày.

- Hai bạn cùng quê, học chung trường cấp 3. Sau đó cùng ra Hà Nội học đại học, tình yêu thật thuận lợi. Nhưng sau khi tốt nghiệp, chàng phải về quê trông trang trại lợn cho bố, nàng cũng phải tìm cách xin việc về quê để còn cai quản gia đình cho nhà chồng tương lai. Thế nên nàng phải bỏ việc ở Hà Nội, hoặc nếu không, coi như đứt gánh nhân duyên.

- Hai người yêu nhau tha thiết. Dù biết chẳng môn đăng hộ đối, dù biết anh là trai tỉnh lẻ còn nàng là tiểu thư con một gốc thành phố lớn. Dù biết nàng không muốn đi làm dâu còn nhà chàng chẳng đủ giầu để mua căn hộ riêng khi họ cưới. Thế nhưng vẫn cố để yêu nhau. Cố mà cưới nhau. Để rồi cuối cùng li dị chỉ bởi chàng không chịu đựng nổi cảnh chó chui gầm chạn, đi ở rể mà cứ ngậm ngùi thân phận nhà mình nghèo phải ăn bám bố mẹ vợ. Còn nàng cũng không chịu nổi cảnh mẹ chồng suốt ngày gửi tối hậu thư, bắt nàng về quê chồng nuôi vịt trồng rau lang cho trọn đạo con dâu. May mà chưa có con, không thì khổ thân đứa con thơ!

- Và số đông đảo chúng ta chưa đến mức độ bi kịch thế, thì thường tự hỏi: yêu nhau nhưng cách xa nhau quá, vì chàng đi du học, vì nàng bỗng nhiên chuyển công việc về thành phố khác, khoảng cách địa lý xa thế này, yêu xa liệu có bền?

Tôi có chung một câu trả lời cho tất cả các bạn: Tình yêu không phải là cái lá nho để bạn cứ sểnh ra một cái là lấy tình yêu che đậy những chỗ xấu xí của bản thân mình. Nói xin lỗi chứ, bạn chỉ là một kẻ ích kỷ, bạn làm gì có tư cách để mà yêu một người ở xa, một người quá chênh lệch điều kiện, một người sống ở một thế giới khác biệt nhiều với bạn? Bạn chẳng có tư cách gì để yêu họ cả, vậy sao cứ lấy tình yêu ra để mà hành hạ nhau?

Lấy cớ là yêu khó lắm, tìm được người yêu mình khó lắm, yêu được một người thật khó lắm. Nhưng thực ra, cái bạn cần là tìm một người thỏa mãn được cái tôi của bạn, đâu phải là tìm người yêu bạn? Bởi nếu yêu thực sự, điều đầu tiên bạn cần tự hỏi là, tình yêu của mình liệu có làm người ấy hạnh phúc?

Hay bạn chỉ là một hòn đá to như củ đậu bay hiên ngang vào đầu người ấy, khiến đời người ấy từ đó dở yêu dở sống? Nếu yêu thì phải biết nghĩ cho nhau chứ! Bạn là ai để có quyền đòi hỏi anh ấy, hay cô ấy hy sinh đời mình cho những nhu cầu của bạn?

Những nhu cầu mà nói xin lỗi, chỉ là ăn, ngủ, nằm, mặc, dạ vâng, đưa tiền lương tháng, người ta nói xì xào, đẹp mặt, nghĩa vụ làm dâu, v.v… những thứ chẳng liên quan gì tới tình yêu cả. Mà ngay từ trước khi yêu, bạn đã biết chắc chắn mình cần gì, đời mình có gì, tương lai của mình được xây dựng nên từ điều gì.

Và biết, chúng ta chẳng hợp nhau, chúng ta quá lệch pha, nếu cưới sẽ lắm vấn đề, nhưng cứ cố yêu lấy bằng được, cứ lăn xả tới mà tỏ tình, thế thì chẳng gọi là ích kỷ thì gọi là gì? Và một kẻ ích kỷ thì có tư cách gì để tỏ tình với người khác, khi trong sâu thẳm bản chất, nó chỉ yêu mỗi quyền lợi của chính bản thân mình?

Và tỏ tình không phải là vì muốn người ấy hạnh phúc, mà chỉ vì muốn thỏa mãn “nhu cầu yêu” của chính bản thân mình trong giây phút hiện tại?

Tôi tin, cái anh bộ đội đi công tác và cô sinh viên về quê nghỉ hè nửa thế kỷ trước nghĩ nhiều đến người kia hơn khi bước tới với tình yêu. Họ có quyền bước qua mọi khoảng cách về không gian, điều kiện vật chất, hiểu biết về người kia… để đến với tình yêu. Còn bạn thì không!

Trang Hạ

(Đón xem tiếp phần 2 vào tuần tới: “Yêu người xa hay yêu người gần?”)

NSN_9342

Lần lượt trong ảnh: Một rẻo đất nhỏ kẹt giữa khe núi trông ra nhóm đảo Năm Cát, Mai Nguyễn Đình Huy, Trang Hạ, trời Cát Bà, buổi chiều cuối cùng của tháng 6.

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 346 895 other followers

%d bloggers like this: