[Ga: een map omhoog, voorpagina]

Việt Nam hóa các quan tài (hết)

Road to peace – Con đường đi đến hòa bình”, công binh Mỹ đã gọi Quốc lộ 13 như vậy khi họ được cử tới để mở rộng nó. Một câu nói đùa khủng khiếp, vì Quốc lộ 13 dẫn từ Sài Gòn theo một đường thẳng về hướng bắc tới thị trấn An Lộc nhỏ bé đó, cái mà người ta với một ít thống thiết đã đặt tên cho nó là “Verdun của Việt Nam”. Ngay từ khi đợt tấn công dịp Phục Sinh của người Bắc Việt bắt đầu, An Lộc đã bị bao vây và dồn ép. Lính dù của Tướng Thiệu đã dũng cảm đứng vững trước đợt tấn công bất thình lình ập vào họ với xe tăng Nga và Trung Quốc từ vùng biên giới Campuchia. Tiếp theo sau đó về phía Nam, các lực lượng tinh nhuệ của Hà Nội đã tiến dọc theo Quốc lộ 13 hướng về Sài Gòn và chỉ còn cách thành phố 70 ki-lô-mét, trước khi họ bị chận lại một cách hết sức khó khăn nhờ sử dụng ba sư đoàn và một khối lượng vật liệu khổng lồ. Đọc tiếp

Việt Nam hóa các quan tài (phần 2)

Ở Nghĩa trang Biên Hòa, cuộc thảo luận về thành công hay thất bại của cuộc Việt Nam hóa chiến tranh, cái đang sôi động diễn ra tại Sài Gòn ở gần đó, đã trở nên thừa thãi. Ở đây thì nó đã được hiện thực. Ở đây thì nó đã thành công, cuộc Việt Nam hóa các quan tài, như những người cay độc nói. Những người đã hy sinh trong tuần vừa rồi của Nam Việt Nam đến đây, chung quanh ngọn đồi của người chết ở Biên Hòa, có một ngôi chùa mái cong ngự ở trên đỉnh, trong một dãy đám tang không ngưng. Việc đào đất cho các ngôi mộ, dường như là vậy, được tiến hành với nhiều nhiệt tâm hơn là xây dựng vị trí và đào chiến hào ở ngoài mặt trận. Đọc tiếp

Việt Nam hóa các quan tài (phần 1)

Sài Gòn, Xuân 1972

Thảo Cầm Viên Sài Gòn vào ngày chủ nhật là một ốc đảo của bình an và đức hạnh. Các cô con gái trẻ của giới khá giả khoe những chiếc áo dài đẹp nhất của họ ở đây. Họ không màng tới những lời tán tỉnh của người không quen biết mà tìm những người có ý định nghiêm chỉnh. Gia đình tụ tập trước hàng dừa để chụp ảnh. Được chụp hình liên tục là những đứa bé, khi chúng ngồi trên các con rồng đá của ngôi đền Quốc Tổ. Một đứa bé năm tuổi ăn mặc giống như lính nhảy dù Nam Việt Nam với một khẩu súng tiểu liên đồ chơi. Sau đó, phần lớn những người đi dạo chạy lạch cạch trên những chiếc Honda của họ đến đại lộ Lê Lợi ở trung tâm thành phố. Họ chạy ngang qua cái tượng đài anh hùng đồ sộ mà Tướng Kỳ đã cho dựng ngay trước Quốc Hội, nhà hát Pháp trước đây của Sài Gòn, như một lời đe dọa. Đứng thật sát vào nhau, với súng cắm lưỡi lê, hai người lính Việt khổng lồ, được tạo hình từ một khối đen-xanh xấu xí và bị giới nhà báo đặt cho những biệt danh tục tĩu, xung phong tới cánh cổng của tòa nhà Quốc Hội. Trên quảng trường trước tòa đô chánh ở ngay bên cạnh, đám đông người của ngày chủ nhật dồn lại trước các loại vũ khí Bắc Việt là chiến lợi phẩm của đợt tấn công dịp Phục Sinh. Thậm chí hai chiếc xe tăng từ Huế, có thể nhận ra được từ số hiệu của chúng, cũng được mang bằng đường biển vào Sài Gòn, để tuyên bố thành công của những người lính Nam Việt Nam trong cuộc phòng thủ chống các sư đoàn của Tướng Giáp. Đối với người dân Sài Gòn thì những cái được cho là biểu tượng của chiến thắng này thật ra phải xuất hiện như là những sứ giả báo trước cho sự suy tàn. Hạnh phúc nhất ở đây cũng là trẻ em. Chúng để cho những người lính Nam Việt bế lên ghế ngồi bắn của những khẩu súng phòng không bốn nòng, hào hứng dùng tay quay và để cho những họng súng xoay qua lại. Đọc tiếp

Tan rã và bỏ chạy (hết)

Vài ngày sau đó, tài xế Nho chở chúng tôi đi trên con đường độc đạo số 1 về Đà Nẵng ở phía nam. Đúng ra thì người ta phải cho rằng con đường liên kết mang tính chiến lược này giữa mặt trận ở phía bắc và căn cứ không quân với tiếp tế chiến lược của người Mỹ ở Đà Nẵng phải bị tập kích liên tục. Nhưng ngay cả trên những khúc cua dẫn lên đèo Hải Vân, dòng tiếp tế vẫn lăn đi mà không gặp trở ngại nào. Những chiếc xe tải ngược chiều bật đèn pha chạy xuyên qua làn sương mù. Từ nỗi sợ hãi bản năng trước một cuộc phục kích bất thình lình, những người tài xế bám sát vào nhau gần cho tới mức bất cứ một vụ thắng gấp nào cũng phải dẫn tới thảm họa. Trời mưa không ngưng. Xuyên qua làn hơi nước, chúng tôi nhận ra những chiếc tháp canh của quân đội chính phủ như những bóng dáng mờ ảo. Trong phong cảnh này, cuộc chiến đã đánh mất mọi hiện thực. Ở bên kia của Col des Nuages, lớp mây chợt tách ra. Sau những nhánh tre của một khúc quanh, vịnh Đà Nẵng mở ra ở phía dưới sâu. Những chiếc thuyền buồm nổi bật lên trên biển nhợt nhạt, bất động như trên một bức họa mực tàu.

  Đọc tiếp

Tan rã và bỏ chạy (phần 2)

Người Bắc Việt từ phía Tây đã tiến quân về chỉ còn cách Quốc lộ 1 bốn ki-lô-mét, cái dây rốn đó của phòng tuyến bảo vệ giữa Huế và Quảng Trị. Phong cảnh chìm trong mưa. Tiếng ầm ầm vang rền của pháo binh thổi về trong làn gió tây. Ở đấy, ở đâu đó trong sương mù, là căn cứ pháo binh Bastogne đang bị tranh giành ác liệt của Nam Việt Nam. Bastogne là cái then chận cuối cùng của lối ra thung lũng A Shau, nơi người ta cho rằng Sư đoàn 324 B của Bắc Việt đang đứng sẵn sàng. Marines tỏa ra ở cả hai bên của “con đường không vui”, chạy song song với tuyến đường sắt Sài Gòn – Hà Nội. Họ lùng sục làng mạc và những khu rừng tre, tìm kiếm quân địch đã xâm nhập vào. Lực lượng tinh nhuệ này, là nòng cốt của lực lượng dự bị chiến lược của Sài Gòn, đã được vội vã chở ra phương Bắc: Không thể nhận ra sự buồn rầu lẫn sợ hãi ở những người đàn ông da vàng trong bộ quân phục rằn ri này. Họ là dân chuyên nghiệp của chiến tranh. Họ lập các vị trí phòng thủ trong tầm còn nhìn thấy được dãy nhựa đường. Họ luôn nhìn lên bầu trời, xem cuối cùng lớp mây có tách ra hay không, tạo khả năng hoạt động cho các chiếc máy bay cường kích của Mỹ. Đọc tiếp

Tan rã và bỏ chạy (phần 1)

Huế, Phục Sinh 1972

Người Philippines chào mừng ngày Thứ Sáu Tuần Thánh theo cách của họ. Chúng tôi trải nghiệm màn khổ hình trong một thành phố nhỏ ở miền Nam của đảo Luzon. Những người sám hối, chủ yếu là đàn ông, đã ấn vòng gai lên đầu mình, để cho máu chảy xuống trán. Hàng chục người cầm roi tự trừng phạt cái lưng trần của họ, cho tới khi những vết rộng lớn, màu đỏ thẩm bật tung ra. Những người khác với nón sắt và cây giáo đã cải trang thành lính lê dương La Mã – điều hẳn là phải mang lại nhiều thích thú hơn. Họ dùng roi quất lên những người đóng vai Giê-xu đi qua các con hẻm và cuối cùng cột họ lại trên chiếc thập tự giá, trước khi họ dựng dậy các bản sao này của Đồi Sọ [nơi cây thánh giá mà Chúa bị đóng đinh ở trên đó được dựng lên]. Ở đâu đó trên Luzon có một con người kỳ dị cho đóng đinh mình lên thánh giá hàng năm, người ta nói với chúng tôi như thế. Chúng tôi đã từ bỏ không đến tham quan hành vi quá mức này. Giàn đồng ca và những bài ca sám hối vang thật to ra từ vô số những cái loa, nhưng phổ biến nhất trong Tuần Thánh này là các vua thánh từ màn trình diễn nhiều thành công của Manila: “Chúa Giê-xu, siêu sao”. Sevilla và Hollywood đã bước vào một liên kết kỳ lạ trên quần đảo chịu dấu ấn Tây Ban Nha-Mỹ này. Một phần khán già sùng đạo đã tham gia chịu đòn roi. Tôi mê mẩn quan sát một người phụ nữ già dùng roi đánh hết sức đều đặn vào tấm lưng đầy máu của một người đàn ông trẻ nằm giang tay trong bụi bặm như thế nào. Rồi người tài xế Ben của chúng tôi kéo tôi sang một bên. Ben nhỏ người đến buồn cười, thế nhưng vết thẹo dao thật to trên gương mặt Mã Lai dữ dằn của anh mang lại cho anh một nét ngang tàng nào đó. Chúng tôi ngờ là Ben thuộc vào giới giang hồ được tổ chức rất tốt của Manila, điều không làm giảm đi mức tin cậy của chúng tôi vào anh. Anh có tên là “Mackie dao” ở đội quay phim. Đọc tiếp

“Hủy diệt để cứu thoát” (hết)

Từ căn cứ Mỹ Dak To, ở vùng đất đáng ngờ đó, nơi Việt Nam, Camphuchia và Lào giáp giới với nhau, người ta báo cáo là đã xảy ra chiến sự dữ dội với quân đội chính quy Bắc Việt. Trong “Cercle Sportif” có ý kiến trái ngược với nhau. Đa số các nhà quan sát nhìn đó là cố gắng tuyệt vọng của người cộng sản, muốn tiếp tục tiến hành với quy mô nhỏ cuộc xung đột mà họ đã thua về mặt quân sự ở tại các vùng đồng bằng Trung Kỳ và Nam Kỳ. Việc họ dời trọng điểm hoạt động của họ ra vùng rìa cực cùng là một lời thừa nhận thế yếu của họ. Viên đại tá Hà Lan lo ngại ngược lại, rằng đây là một hoạt động đánh lạc hướng có quy mô lớn của Hà Nội. Thật sự thì đang diễn ra những chuẩn bị chiến lược hoàn toàn khác. Đọc tiếp

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 65 other followers